[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_nong%20b%C3%B3ng%20h%E1%BA%B9p%20%C4%91%E1%BB%99ng%20m%E1%BA%A1ch%20ph%E1%BB%95i%20ngo%E1%BA%A1i%20vi{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_nong%20b%C3%B3ng%20h%E1%BA%B9p%20%C4%91%E1%BB%99ng%20m%E1%BA%A1ch%20ph%E1%BB%95i%20ngo%E1%BA%A1i%20vi":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":22,"keywordCount":23,"enrichTopicLink":24,"status":25,"createTime":26,"updateTime":27,"publishTime":28,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":29,"wikidataId":10,"relateTopics":30},"nong bóng hẹp động mạch phổi ngoại vi","Nong bóng hẹp động mạch phổi ngoại vi là gì? Các nghiên cứu","Nong bóng hẹp động mạch phổi ngoại vi là thủ thuật can thiệp qua da nhằm mở rộng các nhánh động mạch phổi bị thu hẹp, cải thiện lưu thông máu đến phổi. Kỹ thuật này được áp dụng trong điều trị hẹp động mạch phổi do bẩm sinh hoặc mắc phải, giúp giảm áp lực thất phải và ngăn ngừa tăng áp động mạch phổi. ","\u003Ch2>Khái niệm về hẹp động mạch phổi ngoại vi\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Hẹp động mạch phổi ngoại vi (Peripheral Pulmonary Artery Stenosis – PPAS) là tình trạng thu hẹp một hoặc nhiều nhánh của hệ động mạch phổi, thường nằm ở các vị trí xa so với thân động mạch phổi chính. Tình trạng này làm cản trở dòng máu từ tâm thất phải đến mao mạch phổi, làm giảm trao đổi khí hiệu quả và tăng hậu tải thất phải.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Hẹp có thể xuất hiện đơn độc hoặc trong bối cảnh bệnh tim bẩm sinh như hội chứng Williams, hội chứng Alagille, tứ chứng Fallot sau phẫu thuật, hoặc các bệnh lý chuyển hóa như bệnh mô liên kết. Các trường hợp mắc phải thường gặp sau phẫu thuật tim phức tạp hoặc sau viêm mạch phổi do nhiễm trùng.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Triệu chứng lâm sàng của PPAS thường không đặc hiệu và dễ bị bỏ sót, bao gồm khó thở, tím nhẹ, mệt mỏi khi gắng sức, hoặc tiếng thổi tim. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này chỉ được phát hiện qua hình ảnh học ngẫu nhiên như siêu âm tim, chụp cắt lớp mạch (CT angiography), hoặc chụp mạch phổi qua ống thông.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cơ chế huyết động và ảnh hưởng của hẹp động mạch phổi\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Hẹp động mạch phổi làm tăng sức cản lưu thông máu từ thất phải đến tuần hoàn phổi. Khi dòng máu bị cản trở, áp lực trong thất phải phải tăng lên để vượt qua chỗ hẹp, dẫn đến phì đại thất phải, giảm cung lượng tim và có thể gây suy tim phải mạn tính nếu kéo dài.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Áp dụng định luật Hagen–Poiseuille, lưu lượng máu qua mạch hẹp được mô tả bởi công thức:&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">Q = \\frac{\\pi r^4 \\Delta P}{8 \\eta L}\u003C\u002Fscript>&nbsp;trong đó,&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">Q\u003C\u002Fscript>&nbsp;là lưu lượng máu,&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">r\u003C\u002Fscript>&nbsp;là bán kính mạch máu,&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\Delta P\u003C\u002Fscript>&nbsp;là chênh lệch áp lực hai đầu đoạn mạch,&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\eta\u003C\u002Fscript>&nbsp;là độ nhớt máu,&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">L\u003C\u002Fscript>&nbsp;là chiều dài mạch bị hẹp. Với mối quan hệ lũy thừa bậc bốn giữa&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">r\u003C\u002Fscript>&nbsp;và&nbsp;\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">Q\u003C\u002Fscript>, chỉ cần giảm nhẹ bán kính cũng gây giảm lớn lưu lượng máu.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Việc lưu lượng máu không cân đối giữa các phổi sẽ gây mất cân bằng oxy hóa máu và làm tăng áp lực động mạch phổi trung bình. Tình trạng này có thể tiến triển thành tăng áp động mạch phổi toàn bộ, làm nặng tiên lượng và can thiệp điều trị sớm là cần thiết.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Chỉ định can thiệp nong bóng trong điều trị PPAS\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nong bóng động mạch phổi ngoại vi được chỉ định khi phát hiện hẹp gây rối loạn huyết động đáng kể hoặc có biểu hiện lâm sàng rõ rệt. Quyết định can thiệp phụ thuộc vào mức độ hẹp, áp lực động mạch phổi và các yếu tố nguy cơ đi kèm. Can thiệp thường được thực hiện khi chênh áp qua vị trí hẹp lớn hơn 20 mmHg hoặc áp lực động mạch phổi trung bình vượt 25 mmHg, đặc biệt trong bối cảnh có tăng gánh thất phải hoặc giảm tưới máu phổi khu trú.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bệnh nhân được đánh giá bằng siêu âm Doppler, cộng hưởng từ tim (CMR), hoặc chụp cắt lớp mạch máu. Tuy nhiên, tiêu chuẩn vàng để xác định mức độ hẹp và chỉ định can thiệp vẫn là chụp mạch qua ống thông tim (cardiac catheterization).\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các chỉ định phổ biến gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Hẹp kháng thuốc sau phẫu thuật sửa chữa tim bẩm sinh\u003C\u002Fli>\u003Cli>Hẹp gây mất cân đối tưới máu hai bên phổi (sai lệch &gt; 30%)\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tăng áp lực thất phải không giải thích được bằng nguyên nhân khác\u003C\u002Fli>\u003Cli>Nguy cơ tiến triển thành tăng áp động mạch phổi toàn thể\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Kỹ thuật nong bóng động mạch phổi ngoại vi\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Quy trình nong bóng thực hiện trong phòng thông tim dưới gây mê toàn thân. Bác sĩ đưa một ống thông qua tĩnh mạch đùi hoặc cảnh vào hệ tuần hoàn, sau đó luồn dây dẫn và bóng đến vị trí hẹp. Bóng có kích thước phù hợp được bơm bằng dung dịch có chứa chất cản quang để kiểm soát đường kính và áp lực. Sau khi giãn chỗ hẹp, bóng được xả và rút ra khỏi mạch máu.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Kỹ thuật nong có thể sử dụng các loại bóng khác nhau tùy vào độ cứng của tổn thương. Các bóng thông thường (compliant), bóng bán cứng (semi-compliant) và bóng cắt (cutting balloon) được chọn dựa trên độ dai của tổn thương. Trong các ca hẹp dai dẳng hoặc tái phát, bóng siêu áp (high-pressure) có thể được dùng để tạo hiệu quả giãn tốt hơn. Nếu nong đơn thuần không hiệu quả, bác sĩ có thể chuyển sang đặt stent mở rộng lòng mạch.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Dưới đây là bảng tóm tắt các loại bóng thường sử dụng:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Loại bóng\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Chỉ định\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Compliant\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Mềm, dễ điều khiển\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hẹp nhẹ, trẻ nhỏ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Semi-compliant\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Độ cứng trung bình\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hẹp vừa, tổn thương không vôi hóa\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Cutting balloon\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Có lưỡi dao nhỏ cắt nội mạc\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hẹp xơ cứng, tái phát\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>High-pressure\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chịu áp cao, khó vỡ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Hẹp kháng trị\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Biến chứng và giới hạn của nong bóng\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Dù là phương pháp ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật, nong bóng động mạch phổi ngoại vi vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng, đặc biệt ở các vị trí hẹp phức tạp, mạch máu nhỏ hoặc bệnh nhân có nền bệnh lý tim bẩm sinh. Biến chứng có thể xảy ra ngay trong thủ thuật hoặc trong thời gian theo dõi sau can thiệp.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các biến chứng cấp tính bao gồm bóc tách thành mạch, vỡ mạch, tụ máu trung thất, rối loạn nhịp tim, hoặc huyết khối nội mạch. Trong một số trường hợp, tổn thương nghiêm trọng có thể đòi hỏi phẫu thuật cấp cứu để khắc phục. Các biến chứng muộn như tái hẹp hoặc hình thành mô xơ tại vị trí nong cũng ảnh hưởng đến hiệu quả lâu dài của can thiệp.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số biến chứng được ghi nhận trong thực hành lâm sàng:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Bóc tách lớp nội mạc hoặc lớp giữa mạch\u003C\u002Fli>\u003Cli>Rò động – tĩnh mạch phổi\u003C\u002Fli>\u003Cli>Huyết khối trong bóng hoặc tại vị trí hẹp\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tăng áp lực động mạch phổi tạm thời\u003C\u002Fli>\u003Cli>Suy thất phải cấp do thay đổi huyết động đột ngột\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Cp>Yếu tố nguy cơ gây biến chứng bao gồm: sử dụng bóng có kích thước quá lớn, bơm quá nhanh, vị trí hẹp sát gốc động mạch hoặc gần phân nhánh lớn, và bệnh nhân có rối loạn đông máu nền. Tỷ lệ tái hẹp sau 6–12 tháng dao động từ 25–40%, đặc biệt ở trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển mạch máu nhanh.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>So sánh nong bóng và các phương pháp điều trị khác\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nong bóng không phải là phương pháp duy nhất điều trị hẹp động mạch phổi. Tùy theo mức độ tổn thương, kích thước mạch, vị trí hẹp và tổng trạng bệnh nhân, bác sĩ có thể lựa chọn các phương pháp khác nhau để tối ưu hóa hiệu quả điều trị.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các phương pháp thay thế hoặc hỗ trợ gồm:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Phẫu thuật tái tạo mạch máu:\u003C\u002Fstrong> Tạo hình hoặc ghép lại đoạn mạch hẹp, thường áp dụng cho tổn thương phức tạp không thể can thiệp qua da.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Đặt stent:\u003C\u002Fstrong> Thường đi kèm với nong bóng, giúp duy trì lòng mạch mở lâu dài. Hiệu quả cao nhưng có nguy cơ dịch chuyển stent hoặc ảnh hưởng đến phát triển mạch ở trẻ nhỏ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Điều trị nội khoa:\u003C\u002Fstrong> Gồm thuốc giãn mạch, chống đông hoặc lợi tiểu – chỉ mang tính chất hỗ trợ, không giải quyết được hẹp cơ học.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Cp>Dưới đây là bảng so sánh tổng quan:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Phương pháp\u003C\u002Fth>\u003Cth>Ưu điểm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Hạn chế\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Nong bóng\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Ít xâm lấn, phục hồi nhanh\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Nguy cơ tái hẹp cao, hiệu quả ngắn hạn\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Đặt stent\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Giữ lòng mạch ổn định\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Khó điều chỉnh theo tăng trưởng ở trẻ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Phẫu thuật\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Xử lý được tổn thương phức tạp\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Xâm lấn cao, nguy cơ biến chứng lớn\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Kết quả lâm sàng và tiên lượng sau nong bóng\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nhiều nghiên cứu cho thấy nong bóng có hiệu quả tức thì trong việc cải thiện lưu lượng máu đến phổi, giảm áp lực thất phải và cân bằng tưới máu giữa hai phổi. Tỷ lệ thành công thủ thuật ban đầu nằm trong khoảng 60–85%, tùy thuộc vào vị trí hẹp, loại bóng sử dụng và kinh nghiệm của ê-kíp can thiệp.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong các trường hợp hẹp đơn giản, thành công thường rõ rệt với chênh áp giảm trên 50%. Ở bệnh nhân phức tạp, đặc biệt là sau phẫu thuật tim bẩm sinh, kết quả phụ thuộc nhiều vào mô học của thành mạch và mức độ xơ hóa của tổn thương. Đối với trẻ nhỏ, tiên lượng tốt hơn nếu nong bóng được thực hiện sớm khi hệ động mạch còn mềm dẻo.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Theo dõi lâu dài là cần thiết vì tái hẹp có thể xảy ra bất kỳ lúc nào sau can thiệp, đặc biệt trong vòng 1–2 năm đầu. Tái hẹp một phần có thể đáp ứng với nong lại, trong khi tái hẹp xơ cứng đòi hỏi đặt stent hoặc can thiệp phẫu thuật bổ sung.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả nong bóng\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Hiệu quả nong bóng không đồng đều ở mọi bệnh nhân và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí tổn thương, loại mạch bị ảnh hưởng, độ cứng của tổ chức mô quanh vùng hẹp, và tình trạng huyết động nền.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các yếu tố được ghi nhận ảnh hưởng mạnh đến kết quả:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Tuổi bệnh nhân: trẻ sơ sinh và nhũ nhi có mạch nhỏ, dễ tái hẹp nhưng thành mạch mềm hơn\u003C\u002Fli>\u003Cli>Kích thước bóng: chọn không phù hợp dễ gây tổn thương hoặc không hiệu quả\u003C\u002Fli>\u003Cli>Tổn thương phối hợp: hẹp nhiều nhánh hoặc đi kèm tăng áp phổi toàn thể làm giảm hiệu quả\u003C\u002Fli>\u003Cli>Loại bóng sử dụng: bóng cutting hoặc high-pressure có hiệu quả với tổn thương xơ cứng\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp>&nbsp;\u003C\u002Fp>\u003Cp>Yếu tố kỹ thuật như tốc độ bơm bóng, thời gian giữ bóng giãn và tay nghề của ê-kíp can thiệp cũng đóng vai trò quan trọng. Một số trung tâm đang sử dụng mô phỏng 3D trước can thiệp để xác định kích thước bóng tối ưu và giảm thiểu nguy cơ biến chứng.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Hướng phát triển tương lai và nghiên cứu liên quan\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Các hướng nghiên cứu hiện nay tập trung vào việc cải tiến thiết bị và chiến lược cá nhân hóa điều trị. Một số thiết bị mới như bóng có tích hợp cảm biến áp lực giúp điều chỉnh giãn theo thời gian thực nhằm hạn chế tổn thương thành mạch.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Stent phủ thuốc chống tăng sinh nội mạc (drug-eluting stents) đang được thử nghiệm nhằm giảm tỷ lệ tái hẹp. Một số stent có khả năng tự tiêu theo thời gian (bioresorbable stents) giúp duy trì lưu thông tạm thời mà không ảnh hưởng đến phát triển giải phẫu mạch máu ở trẻ nhỏ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các nền tảng AI và hình ảnh học 3D giúp lập kế hoạch can thiệp chính xác, giảm sai lệch kích thước bóng và lựa chọn đường vào phù hợp. Nhiều nghiên cứu đang được tài trợ bởi các tổ chức như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nih.gov\u002F\">NIH\u003C\u002Fa> hoặc \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.escardio.org\u002F\">ESC\u003C\u002Fa> nhằm tối ưu hóa hiệu quả nong bóng động mạch phổi và xây dựng các guideline mới cho nhóm bệnh nhân tim bẩm sinh phức tạp.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\u003Col>\u003Cli>Baruteau, A. E., et al. (2015). Percutaneous treatment of peripheral pulmonary artery stenosis: Current status and future directions. \u003Ci>Archives of Cardiovascular Diseases\u003C\u002Fi>, 108(10), 529–542. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.acvd.2015.04.004\">Link\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>Armsby, L. R., et al. (2004). Predictors of outcome after balloon angioplasty of branch pulmonary arteries. \u003Ci>American Journal of Cardiology\u003C\u002Fi>, 93(4), 504–508. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.amjcard.2003.10.040\">Link\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>Hill, K. D., et al. (2011). Contemporary outcomes after balloon angioplasty for branch pulmonary artery stenosis. \u003Ci>Catheterization and Cardiovascular Interventions\u003C\u002Fi>, 78(3), 411–417. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1002\u002Fccd.22949\">Link\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>American Heart Association – Congenital Heart Defects. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.heart.org\u002Fen\u002Fhealth-topics\u002Fcongenital-heart-defects\">https:\u002F\u002Fwww.heart.org\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003Cli>European Society of Cardiology – Interventional Cardiology Guidelines. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.escardio.org\u002F\">https:\u002F\u002Fwww.escardio.org\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\u003C\u002Fol>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.614+00:00","2025-11-13T02:06:16.564+00:00","2025-11-13T02:06:16.559+00:00",107,[31,42,53,64,75,81,92,103,109,115],{"id":32,"title":33,"term":34,"englishTitle":35,"definition":36,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":43,"title":44,"term":45,"englishTitle":46,"definition":47,"discipline":48,"disciplineCode":49,"disciplineLabel":50,"disciplineColor":51,"disciplineIcon":52},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":54,"title":55,"term":56,"englishTitle":57,"definition":58,"discipline":59,"disciplineCode":60,"disciplineLabel":61,"disciplineColor":62,"disciplineIcon":63},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":65,"title":66,"term":67,"englishTitle":68,"definition":69,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":76,"title":77,"term":78,"englishTitle":79,"definition":80,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":82,"title":83,"term":84,"englishTitle":85,"definition":86,"discipline":87,"disciplineCode":88,"disciplineLabel":89,"disciplineColor":90,"disciplineIcon":91},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":93,"title":94,"term":95,"englishTitle":96,"definition":97,"discipline":98,"disciplineCode":99,"disciplineLabel":100,"disciplineColor":101,"disciplineIcon":102},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":104,"title":105,"term":106,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":110,"title":111,"term":112,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":116,"title":117,"term":118,"englishTitle":119,"definition":120,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]