[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20swabia%20v%C3%B9ng%20danube{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20swabia%20v%C3%B9ng%20danube":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":56,"createUser":69,"publishUser":73,"keywords":74,"keywordCount":70,"enrichTopicLink":75,"status":76,"createTime":77,"updateTime":78,"publishTime":79,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":80,"wikidataId":10,"relateTopics":81},"người swabia vùng danube","Người Swabia vùng Danube (Danube Swabians) là gì?","Người Swabia vùng Danube là cộng đồng người Đức định cư ở lưu vực sông Danube thế kỷ 18, trải qua các biến động lịch sử, di cư và bảo tồn văn hóa.","\u003Cp>Người Swabia vùng Danube là thuật ngữ tập hợp dùng để chỉ các cộng đồng người nói tiếng Đức di cư và định cư tại lưu vực trung lưu sông Danube thuộc Vương triều Habsburg trong các thế kỷ mười bảy và mười tám, chủ yếu tại các vùng lãnh thổ thuộc Hungary, Romania và Nam Tư cũ. Thuật ngữ này trong tiếng Đức được gọi là Donauschwaben, xuất phát từ tên gọi khu vực Swabia ở miền tây nam nước Đức dù các đoàn di dân có nguồn gốc từ nhiều vùng phương ngữ khác nhau như Franken, Bayern và Pfalz. Bài viết này trình bày chi tiết về bối cảnh lịch sử của các làn sóng định cư dưới triều đại Habsburg, sự phân bố không gian địa lý, đời sống kinh tế nông nghiệp, biến động chính trị sau Hiệp ước Trianon, các biến cố sau Thế chiến thứ hai và di sản văn hóa của cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bối cảnh lịch sử và các làn sóng định cư Habsburg\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Sự hình thành của cộng đồng người Swabia vùng Danube gắn liền với các cuộc chiến tranh đẩy lùi Đế quốc Ottoman ra khỏi khu vực Trung và Đông Âu của Hoàng triều Habsburg Áo. Sau khi ký kết Hòa ước Karlowitz năm 1699 và Hòa ước Passarowitz năm 1718, toàn bộ vùng bồn địa Pannonian rộng lớn được giải phóng nhưng rơi vào tình trạng hoang tàn, dân cư thưa thớt và phần lớn diện tích là đầm lầy ngập nước.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Nhằm củng cố tuyến biên giới quân sự phía nam, khôi phục nền kinh tế nông nghiệp và củng cố ảnh hưởng của Giáo hội Công giáo, các hoàng đế Habsburg đã ban hành các sắc lệnh chiêu mộ di dân quy mô lớn từ các công quốc thuộc Đế quốc La Mã Thần thánh. Quá trình di dân lịch sử này diễn ra qua ba giai đoạn định cư chính:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn Hoàng đế Charles VI (từ năm 1718):\u003C\u002Fstrong> Đợt di dân đầu tiên tập trung khai hoang các vùng đất chiến lược tại Banat và các hạt ven sông Danube. Các đoàn di dân xuôi thuyền gỗ trên dòng Danube từ thành phố Ulm để đến các vùng đất mới.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn Nữ hoàng Maria Theresa (từ năm 1740 đến năm 1780):\u003C\u002Fstrong> Đây là giai đoạn di dân có quy mô lớn nhất và được tổ chức chặt chẽ nhất. Triều đình Áo hỗ trợ chi phí di chuyển, cấp nông cụ, gia súc và miễn thuế ban đầu để thu hút hàng vạn nông dân lành nghề cùng các thợ thủ công tới các vùng đồng bằng trũng.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Giai đoạn Hoàng đế Joseph II (từ năm 1782 đến năm 1787):\u003C\u002Fstrong> Đợt định cư thứ ba được mở rộng với chính sách khoan dung tôn giáo, cho phép cả các tín đồ Kháng cách tham gia định cư và bảo đảm quyền sở hữu đất đai canh tác ổn định lâu dài.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Quá trình khai hoang ban đầu diễn ra vô cùng gian khổ. Khí hậu khắc nghiệt, dịch bệnh sốt rét từ các vùng đầm lầy và các cuộc xung đột vũ trang nhỏ lẻ đã cướp đi sinh mạng của nhiều người di cư. Trong văn hóa dân gian của người Swabia vùng Danube, câu thành ngữ lịch sử phản ánh rõ nét sự hy sinh qua ba thế hệ: thế hệ thứ nhất đối mặt với cái chết, thế hệ thứ hai gánh chịu gian khổ cùng cực, và chỉ đến thế hệ thứ ba mới có được miếng bánh mì ấm no.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Địa bàn phân bố và cấu trúc không gian cộng đồng\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Không gian định cư của người Swabia vùng Danube trải rộng trên nhiều tiểu vùng địa lý dọc theo hệ thống sông Danube, sông Tisza và sông Maros. Mỗi khu vực hình thành các đặc trưng phương ngữ và kinh tế riêng biệt:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Vùng Banat:\u003C\u002Fstrong> Nằm giữa miền tây Romania và miền bắc Serbia ngày nay, trung tâm là thành phố Timișoara. Đây là vùng định cư trù phú với các làng xã được quy hoạch hình bàn cờ nghiêm ngặt, đóng vai trò vành đai nông nghiệp kiên cố.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Vùng Bačka (Batschka):\u003C\u002Fstrong> Nằm giữa hai con sông Danube và Tisza thuộc tỉnh Vojvodina của Serbia và miền nam Hungary. Đất phù sa màu mỡ biến nơi đây thành trung tâm sản xuất ngũ cốc và chăn nuôi hàng đầu của khu vực.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Vùng Swabian Turkey (Schwäbische Türkei):\u003C\u002Fstrong> Bao gồm các vùng đồi núi và thung lũng thuộc các hạt Tolna, Baranya và Somogy ở miền nam Hungary, nơi cộng đồng phát triển mạnh nghề trồng nho và làm rượu vang.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Vùng Satu Mare (Sathmar):\u003C\u002Fstrong> Nằm ở vùng giáp ranh tây bắc Romania, nơi các nhóm di dân Swabia hòa nhập sâu sắc với cộng đồng Công giáo địa phương.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Vùng Slavonia và Syrmia (Srem):\u003C\u002Fstrong> Nằm giữa sông Sava và sông Drava thuộc Croatia và Serbia ngày nay, phát triển kinh tế lâm nghiệp và nông trại tổng hợp.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Bảng tổng hợp các tiểu vùng định cư chính của người Swabia vùng Danube:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Tiểu vùng định cư\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Quốc gia tương ứng\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Đặc trưng địa hình\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Hoạt động kinh tế chủ đạo\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Banat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Romania và Serbia\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đồng bằng phù sa trũng thấp\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Trồng lúa mì, ngô và kỹ thuật thủy lợi\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Bačka\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Serbia và Hungary\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đồng bằng đất đen màu mỡ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Canh tác ngũ cốc quy mô lớn, chăn nuôi\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Schwäbische Türkei\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hungary\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đồi lượn sóng và lưu vực ven sông\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Trồng nho, sản xuất rượu vang, lâm nghiệp\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Sathmar\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Romania\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Vùng đồng bằng chân núi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nông nghiệp hỗn hợp và thủ công nghiệp\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Slavonia và Syrmia\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Croatia và Serbia\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Châu thổ giữa hai dòng sông\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Trồng cây lương thực, chăn nuôi đại gia súc\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Đời sống kinh tế, nông nghiệp và văn hóa\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Bằng việc xây dựng hệ thống đê điều kiên cố và tiêu thoát nước đầm lầy, các thế hệ người Swabia vùng Danube đã biến các vùng đất hoang trũng thành vựa lương thực thịnh vượng của Đế quốc Áo-Hung. Kỹ thuật luân canh cây trồng, sử dụng giống cây năng suất cao và phương pháp bảo quản nông sản tiên tiến đã tạo nên thặng dư thương mại lớn cho toàn vùng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Về mặt văn hóa và ngôn ngữ, cộng đồng duy trì cấu trúc tự quản làng xã truyền thống. Dù mang tên gọi chung là Swabia, cư dân nói nhiều phương ngữ khác nhau thuộc nhóm tiếng Đức Thượng và tiếng Đức Trung. Ngôi làng nông thôn được thiết kế theo quy hoạch trục đường chính rộng rãi, nhà ở xây bằng gạch kiên cố với đầu hồi trang trí đặc trưng hướng ra mặt phố.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Đa số cư dân theo đạo Công giáo La Mã, coi nhà thờ làng là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng và văn hóa cộng đồng. Các nghi lễ tôn giáo, hội chợ mùa gặt và các lễ hội dân gian được tổ chức đều đặn qua các thế hệ. Theo nghiên cứu lịch sử của Zahra (2010), trước khi chủ nghĩa dân tộc hiện đại trỗi dậy vào cuối thế kỷ mười chín, các cộng đồng nông thôn tại vùng biên viễn Habsburg thể hiện trạng thái thờ ơ dân tộc (national indifference), trong đó người dân quan tâm đến quyền lợi ruộng đất, nghĩa vụ tô thuế và đức tin tôn giáo địa phương hơn là các bản sắc ý thức hệ dân tộc quốc gia trừu tượng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Biến động địa chính trị sau Thế chiến thứ nhất\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Sự sụp đổ của Đế quốc Áo-Hung sau Thế chiến thứ nhất đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện chính trị tại Trung Âu. Hiệp ước Trianon năm 1920 đã chia cắt không gian sinh sống vốn thống nhất của người Swabia vùng Danube giữa ba quốc gia mới là Hungary, Romania và Vương quốc Nam Tư.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Cộng đồng người Swabia vùng Danube đột ngột trở thành các nhóm thiểu số dân tộc thiểu số tại các quốc gia kế thừa, chịu sự điều chỉnh của các chính sách cải cách ruộng đất và giáo dục quốc gia mới. Theo phân tích của Mentzel (1993), cuộc tổng điều tra dân số năm 1921 tại Vương quốc Nam Tư ghi nhận 505790 người gốc Đức sinh sống trên toàn quốc. Đến cuộc điều tra dân số năm 1931, số lượng người gốc Đức được thống kê là 499969 người, trong đó phần lớn tập trung tại vùng đồng bằng Vojvodina.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Trong giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến, các tổ chức văn hóa như Hội Văn hóa Đức-Swabia (Schwäbisch-Deutscher Kulturbund) được thành lập để bảo vệ quyền lợi ngôn ngữ và trường học của cộng đồng. Tuy nhiên, trước thềm Thế chiến thứ hai, ảnh hưởng ngày càng gia tăng của chế độ Quốc xã tại Đức đã gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa thế hệ lãnh đạo tôn giáo truyền thống bảo thủ và nhóm thanh niên chịu ảnh hưởng của các tư tưởng chính trị cực đoan.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thế chiến thứ hai, trục xuất và di cư xuyên quốc gia\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Thế chiến thứ hai bùng nổ mang lại những hậu quả bi thảm cho các cộng đồng người Swabia vùng Danube. Khi quân đội Đức Quốc xã xâm lược và chia cắt Nam Tư vào năm 1941, vùng Banat thuộc Serbia bị đặt dưới sự kiểm soát quân sự trực tiếp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Nghiên cứu của Zakić (2014) ghi nhận rằng trong giai đoạn từ năm 1941 đến năm 1944, chính quyền quân quản đã cưỡng bức phân chia ranh giới dân tộc, tái phân phối đất đai và áp đặt các chính sách hà khắc đối với các sắc tộc khác trong vùng Banat. Nhiều nam thanh niên gốc Đức bị tuyển mộ vào các đơn vị quân sự của Đức.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Khi cục diện chiến tranh đảo chiều vào cuối năm 1944, Hồng quân Liên Xô và lực lượng kháng chiến Nam Tư tiến vào kiểm soát vùng đồng bằng bồn địa sông Danube. Tại Nam Tư, Hội đồng Giải phóng Dân tộc (AVNOJ) đã ban hành các sắc lệnh trừng phạt tập thể từ cuối năm 1944, chính thức thu hồi quyền công dân, tịch thu toàn bộ đất đai và tài sản của người dân gốc Đức. Trong khi thỏa thuận tại Hội nghị Potsdam năm 1945 chỉ điều chỉnh việc di dời dân cư người Đức tại Ba Lan, Tiệp Khắc và Hungary, cộng đồng người Swabia tại Nam Tư chịu sự giam giữ và cưỡng bức lao động theo các quyết định nội bộ của chính quyền Nam Tư:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Giam giữ và cưỡng bức lao động:\u003C\u002Fstrong> Trong giai đoạn từ năm 1944 đến năm 1948, chính quyền Nam Tư đã đưa hàng vạn thường dân người Swabia vùng Danube (chủ yếu là phụ nữ, người già và trẻ em) vào các trại tập trung lao động cưỡng bức tại Gakovo, Knićanin và nhiều địa điểm khác. Điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt, thiếu thốn lương thực và dịch bệnh đã khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Trục xuất và tái định cư:\u003C\u002Fstrong> Sau khi các trại giam giữ dần giải thể từ năm 1948, những người sống sót tiếp tục bị trục xuất cưỡng bức qua biên giới sang Áo và các vùng chiếm đóng của quân Đồng minh tại Tây Đức.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Làn sóng di cư xuyên lục địa:\u003C\u002Fstrong> Không có nhà cửa và quê hương để quay về, nhiều gia đình tị nạn đã di cư sang Bắc Mỹ, Nam Mỹ và Úc. Nghiên cứu của Cercel (2023) ghi nhận một làn sóng di cư tiêu biểu vào năm 1951, khi một nhóm gồm 2446 người tị nạn Swabia vùng Danube từ Nam Tư đã chuyển đến định cư tại vùng đất Entre Rios thuộc bang Paraná của Brazil. Tại đây, họ đã thành lập hợp tác xã nông nghiệp Agrária phát triển thành công mô hình canh tác hiện đại và gìn giữ bản sắc văn hóa qua nhiều thập kỷ.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Di sản văn hóa và bảo tồn lịch sử\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Mặc dù các cộng đồng định cư truyền thống dọc sông Danube đã gần như biến mất hoặc suy giảm mạnh mẽ về số lượng sau các biến cố lịch sử thế kỷ hai mươi, di sản văn hóa và lịch sử của người Swabia vùng Danube vẫn được bảo tồn và nghiên cứu học thuật nghiêm túc.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Tại Cộng hòa Liên bang Đức, bang Baden-Württemberg đã tiếp nhận bảo trợ văn hóa chính thức cho cộng đồng người Swabia vùng Danube. Viện Lịch sử và Văn hóa Địa phương Danube Swabian (Institut für donauschwäbische Geschichte und Landeskunde, IdGL) tại thành phố Tübingen và Bảo tàng Trung tâm Donauschwaben (Donauschwäbisches Zentralmuseum, DZM) tại thành phố Ulm là các trung tâm nghiên cứu và trưng bày lưu trữ hàng đầu về lịch sử di dân, phương ngữ học và các hiện vật văn hóa dân gian.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Tính đến năm 2026, các hoạt động nghiên cứu xuyên quốc gia tiếp tục lưu giữ tài liệu truyền khẩu, di sản phương ngữ và ký ức lịch sử của cộng đồng, đồng thời đóng góp vào việc hiểu sâu hơn về lịch sử di cư cưỡng bức và quan hệ đa sắc tộc tại châu Âu.\u003C\u002Fp>\n","danube swabians",[19,20],"donauschwaben","người đức vùng danube","Người Swabia vùng Danube là thuật ngữ tập hợp chỉ các cộng đồng người nói tiếng Đức định cư tại lưu vực trung lưu sông Danube thuộc Vương triều Habsburg trong các thế kỷ 17 và 18, phân bố chủ yếu tại Hungary, Romania và các nước thuộc Nam Tư cũ.","HUMANITIES",[24,32,40,48],{"citationText":25,"title":26,"authors":27,"source":28,"year":29,"doi":30,"url":31},"Mentzel, P. (1993). The German Minority in Inter-War Yugoslavia. Nationalities Papers, 21(2), 129-143.","The German Minority in Inter-War Yugoslavia","Mentzel, P.","Nationalities Papers",1993,"10.1080\u002F00905999308408280","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1080\u002F00905999308408280",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":36,"year":37,"doi":38,"url":39},"Zakić, M. (2014). The Price of Belonging to the Volk: Volksdeutsche, Land Redistribution and Aryanization in the Serbian Banat, 1941–4. Journal of Contemporary History, 49(2), 301-323.","The Price of Belonging to the Volk: Volksdeutsche, Land Redistribution and Aryanization in the Serbian Banat, 1941–4","Zakić, M.","Journal of Contemporary History",2014,"10.1177\u002F0022009413515539","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1177\u002F0022009413515539",{"citationText":41,"title":42,"authors":43,"source":44,"year":45,"doi":46,"url":47},"Zahra, T. (2010). Imagined Noncommunities: National Indifference as a Category of Analysis. Slavic Review, 69(1), 93-119.","Imagined Noncommunities: National Indifference as a Category of Analysis","Zahra, T.","Slavic Review",2010,"10.1017\u002Fs0037677900016715","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1017\u002Fs0037677900016715",{"citationText":49,"title":50,"authors":51,"source":52,"year":53,"doi":54,"url":55},"Cercel, C. (2023). The persistence and malleability of settlerness: Danube Swabians in Entre Rios\u002FGuarapuava (Paraná, Brazil). Immigrants & Minorities, 41(3), 221-246.","The persistence and malleability of settlerness: Danube Swabians in Entre Rios\u002FGuarapuava (Paraná, Brazil)","Cercel, C.","Immigrants & Minorities",2023,"10.1080\u002F02619288.2023.2216683","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1080\u002F02619288.2023.2216683",[57,60,63,66],{"question":58,"answer":59},"Thuật ngữ Donauschwaben có nguồn gốc từ đâu?","Thuật ngữ Donauschwaben bắt nguồn từ tên gọi vùng Swabia ở miền tây nam nước Đức, nơi xuất phát của nhiều đoàn di dân xuôi dòng sông Danube trong các thế kỷ 17 và 18, dù trên thực tế cộng đồng bao gồm cư dân đến từ nhiều vùng phương ngữ khác nhau như Franken, Bayern và Pfalz.",{"question":61,"answer":62},"Những đợt định cư chính của người Swabia diễn ra khi nào?","Quá trình định cư diễn ra qua ba làn sóng chính dưới sự bảo trợ của triều đình Habsburg: đợt thứ nhất dưới thời Hoàng đế Charles VI từ năm 1718, đợt thứ hai quy mô nhất dưới thời Nữ hoàng Maria Theresa từ năm 1740 đến năm 1780, và đợt thứ ba dưới triều Hoàng đế Joseph II từ năm 1782 đến năm 1787.",{"question":64,"answer":65},"Biến cố nào dẫn đến sự tan rã của cộng đồng tại Trung và Đông Âu?","Sau Thế chiến thứ nhất, Hiệp ước Trianon năm 1920 chia cắt không gian định cư giữa Hungary, Romania và Nam Tư. Đến sau Thế chiến thứ hai năm 1945, các chính sách trừng phạt tập thể và giam giữ cưỡng bức đã kích hoạt làn sóng trục xuất hàng loạt người dân gốc Đức sang Tây Đức, Áo và di cư xuyên lục địa sang châu Mỹ.",{"question":67,"answer":68},"Di sản văn hóa của người Swabia vùng Danube được lưu giữ ở đâu?","Tại Đức, di sản văn hóa và lịch sử của cộng đồng được bảo tồn và nghiên cứu chuyên sâu tại Bảo tàng Trung tâm Donauschwaben (DZM) ở thành phố Ulm và Viện Lịch sử và Văn hóa Địa phương Danube Swabian (IdGL) tại thành phố Tübingen thuộc bang Baden-Württemberg.",{"id":70,"researcherId":10,"name":71,"imageUrl":72},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":70,"researcherId":10,"name":71,"imageUrl":72},[13],false,"PUBLISHED","2026-11-09T10:34:51.764+00:00","2026-11-09T11:20:39.214+00:00","2026-11-09T11:20:39.203+00:00",0,[82,91,96,101,106,111,116,121,127,132],{"id":83,"title":84,"term":83,"englishTitle":85,"definition":86,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"tục ngữ","Tục ngữ là gì? Các nghiên cứu khoa học về Tục ngữ","proverb","Tục ngữ là thể loại sáng tác dân gian ngắn gọn, có vần điệu hoặc kết cấu đối xứng, đúc kết kinh nghiệm thực tiễn về tự nhiên, lao động sản xuất, đời sống xã hội và triết lý ứng xử của cộng đồng.","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":92,"title":93,"term":92,"englishTitle":94,"definition":95,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"tri thức khoa học","Tri thức khoa học là gì? Các nghiên cứu khoa học về Tri thức khoa học","Scientific knowledge","Tri thức khoa học là hệ thống hiểu biết có căn cứ thực nghiệm và logic vững chắc về các quy luật khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy, được xây dựng và kiểm chứng thông qua phương pháp khoa học chuẩn mực.",{"id":97,"title":98,"term":97,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"eo biển đài loan","Eo biển đài loan là gì? Một số thông tin về Eo biển này","Taiwan Strait","Eo biển Đài Loan (Taiwan Strait \u002F Formosa Strait) là eo biển quốc tế hẹp dài ngăn cách giữa tỉnh Phúc Kiến thuộc bờ biển đông nam Trung Quốc đại lục và đảo Đài Loan, kết nối Biển Đông ở phía nam với Biển Hoa Đông ở phía bắc.",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":104,"definition":105,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"hoạt động văn hóa","Hoạt động văn hóa là gì? Các công bố khoa học về Hoạt động văn hóa","cultural activity","Hoạt động văn hóa (Cultural Activity) là tổng thể các hành vi, sự kiện và sinh hoạt sáng tạo, biểu đạt, lưu truyền và thụ hưởng các giá trị vật chất và tinh thần của con người trong một cộng đồng hoặc xã hội.",{"id":107,"title":108,"term":107,"englishTitle":109,"definition":110,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"kho ngữ liệu","Kho ngữ liệu: Khái niệm, nguyên lý và ứng dụng","Corpus (Linguistic corpus)","Kho ngữ liệu là một thuật ngữ và phạm trù học thuật then chốt trong lĩnh vực humanities, phản ánh các nguyên lý, cơ chế và phương pháp luận chuyên sâu đã được chuẩn hóa trong nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.",{"id":112,"title":113,"term":112,"englishTitle":114,"definition":115,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"giải thích nguyên nhân","Giải thích nguyên nhân là gì? Bản chất và các mô hình","causal explanation","Giải thích nguyên nhân là một dạng giải thích khoa học và triết học nhằm làm sáng tỏ một hiện tượng, sự kiện hoặc quy luật thông qua việc xác định các yếu tố, điều kiện hoặc cơ chế nhân quả tạo ra nó.",{"id":117,"title":118,"term":117,"englishTitle":119,"definition":120,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"ẩn dụ định hướng","Ẩn dụ định hướng là gì? Bản chất, phân loại và ví dụ","orientational metaphor","Ẩn dụ định hướng là loại ẩn dụ ý niệm tổ chức toàn bộ hệ thống các khái niệm trừu tượng dựa trên các định hướng không gian xuất phát từ trải nghiệm cơ thể vật lý như trên dưới, trước sau.",{"id":122,"title":123,"term":124,"englishTitle":125,"definition":126,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"danh dự của con người","Danh dự của con người là gì? Triết học, đạo đức học và pháp lý","Danh dự của con người","human honor","Danh dự của con người là giá trị đạo đức và xã hội phản ánh sự tự đánh giá của cá nhân về nhân cách của mình và sự công nhận, tôn trọng từ cộng đồng xã hội đối với phẩm hạnh và lối sống của cá nhân đó.",{"id":128,"title":129,"term":128,"englishTitle":130,"definition":131,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"nho giáo","Nho giáo là gì? Các công bố khoa học về Nho giáo","Confucianism","Nho giáo (Confucianism) là hệ thống triết học, luân lý và chính trị do Khổng Tử sáng lập thời Xuân Thu tại Trung Quốc, lấy nhân nghĩa, lễ trị và tu thân làm nền tảng quản trị xã hội và rèn luyện đạo đức con người.",{"id":133,"title":134,"term":133,"englishTitle":135,"definition":136,"discipline":22,"disciplineCode":87,"disciplineLabel":88,"disciplineColor":89,"disciplineIcon":90},"bằng chứng","Bằng chứng là gì? Phân loại, giá trị chứng minh trong khoa học và pháp luật","evidence","Bằng chứng là thông tin, dữ liệu hoặc hiện vật khách quan được dùng để xác minh tính đúng đắn của giả thuyết khoa học hoặc phục vụ phán quyết tư pháp."]