[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_n%C6%B0%E1%BB%9Bc%20r%E1%BB%89%20r%C3%A1c{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_n%C6%B0%E1%BB%9Bc%20r%E1%BB%89%20r%C3%A1c":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":18,"enrichTopicLink":26,"status":27,"createTime":28,"updateTime":29,"publishTime":30,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":31,"wikidataId":10,"relateTopics":32},"nước rỉ rác","Nước rỉ rác là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Nước rỉ rác là chất lỏng phát sinh khi nước thấm qua khối chất thải rắn, hòa tan và cuốn theo các chất ô nhiễm hữu cơ, vô cơ và vi sinh vật. Đây là sản phẩm phụ đặc trưng của bãi chôn lấp chất thải, có thành phần phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao đối với đất và nguồn nước. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Khái niệm nước rỉ rác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nNước rỉ rác là chất lỏng phát sinh trong quá trình nước mưa, nước mặt hoặc độ ẩm nội tại thấm qua khối chất thải rắn tại các bãi chôn lấp. Trong quá trình thấm, nước hòa tan và cuốn theo nhiều hợp chất vô cơ, hữu cơ, hạt lơ lửng và vi sinh vật, tạo nên dòng chất lỏng có tính ô nhiễm cao. Nước rỉ rác được xem là sản phẩm phụ không thể tránh khỏi của hoạt động chôn lấp chất thải.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nVề bản chất, nước rỉ rác không phải là nước thải thông thường mà là hỗn hợp phức tạp có thành phần thay đổi mạnh theo loại rác, điều kiện môi trường và thời gian vận hành bãi chôn lấp. Hàm lượng các chất ô nhiễm trong nước rỉ rác thường cao hơn nhiều lần so với nước thải sinh hoạt, đặc biệt là các hợp chất hữu cơ khó phân hủy và amoni.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTheo các hướng dẫn quản lý chất thải rắn của :contentReference[oaicite:0]{index=0}, nước rỉ rác là một trong những nguồn gây rủi ro môi trường nghiêm trọng nhất nếu không được thu gom, kiểm soát và xử lý đúng quy chuẩn. Do đó, việc hiểu rõ khái niệm nước rỉ rác là nền tảng cho công tác quản lý bãi chôn lấp hợp vệ sinh.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Nguồn gốc và cơ chế hình thành nước rỉ rác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nNguồn gốc chính của nước rỉ rác là nước mưa xâm nhập vào bãi rác và nước sinh ra từ quá trình phân hủy sinh học của chất thải hữu cơ. Trong điều kiện khí hậu ẩm hoặc mưa nhiều, lượng nước mưa thấm qua bãi chôn lấp là yếu tố chi phối chính đến lưu lượng nước rỉ rác phát sinh.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhi nước di chuyển qua các lớp chất thải, nó tiếp xúc với vật liệu rắn và xảy ra quá trình hòa tan, trao đổi ion và phân hủy sinh học. Các phản ứng yếm khí trong bãi rác tạo ra axit hữu cơ, làm giảm pH và tăng khả năng hòa tan kim loại và hợp chất hữu cơ, từ đó làm tăng mức độ ô nhiễm của nước rỉ rác.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCơ chế hình thành nước rỉ rác chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thành phần chất thải, độ nén, nhiệt độ, điều kiện thông khí và thiết kế bãi chôn lấp. Những yếu tố này quyết định tốc độ phát sinh và đặc tính hóa học của nước rỉ rác trong suốt vòng đời của bãi rác.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Lượng mưa và điều kiện khí hậu\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thành phần và độ ẩm của chất thải\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Mức độ nén và độ rỗng của bãi rác\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Quá trình phân hủy sinh học\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Thành phần hóa học và sinh học của nước rỉ rác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nThành phần nước rỉ rác rất phức tạp và bao gồm cả các chất ô nhiễm hữu cơ và vô cơ. Nhóm chất hữu cơ thường được đặc trưng bằng các chỉ tiêu như BOD và COD, phản ánh mức độ ô nhiễm hữu cơ và khả năng tiêu thụ oxy của nước rỉ rác. Ngoài ra, nhiều hợp chất hữu cơ bền vững cũng có thể hiện diện với nồng độ đáng kể.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nVề mặt vô cơ, nước rỉ rác chứa hàm lượng cao các ion amoni, kim loại nặng và muối hòa tan. Các kim loại như chì, cadimi và thủy ngân có thể gây độc cho sinh vật và tích lũy sinh học nếu xâm nhập vào môi trường tự nhiên.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nThành phần sinh học của nước rỉ rác bao gồm nhiều loại vi khuẩn, vi sinh vật yếm khí và có thể chứa mầm bệnh. Sự hiện diện của vi sinh vật không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng môi trường mà còn tác động đến hiệu quả của các công nghệ xử lý sinh học.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Nhóm thành phần\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Chỉ tiêu điển hình\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Ý nghĩa môi trường\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Hữu cơ\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>BOD, COD\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Gây suy giảm oxy nước\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Dinh dưỡng\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Amoni, nitrat\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Gây phú dưỡng\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Kim loại nặng\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Pb, Cd, Hg\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Độc tính cao\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Đặc điểm biến đổi theo thời gian của nước rỉ rác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐặc tính của nước rỉ rác không cố định mà biến đổi theo tuổi của bãi chôn lấp. Trong giai đoạn đầu, khi quá trình phân hủy axit chiếm ưu thế, nước rỉ rác thường có pH thấp và hàm lượng chất hữu cơ dễ phân hủy rất cao.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhi bãi rác bước sang giai đoạn phân hủy methan, pH tăng dần và nồng độ các axit hữu cơ giảm, trong khi hàm lượng amoni vẫn duy trì ở mức cao. Sự thay đổi này phản ánh quá trình ổn định sinh học dần dần của khối chất thải.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nViệc nhận diện đúng giai đoạn phát triển của bãi chôn lấp có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn công nghệ xử lý nước rỉ rác phù hợp. Các giải pháp xử lý hiệu quả ở giai đoạn đầu có thể không còn phù hợp khi bãi rác đã vận hành trong thời gian dài.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Giai đoạn trẻ: hữu cơ cao, pH thấp\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Giai đoạn trung gian: giảm hữu cơ, tăng amoni\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Giai đoạn ổn định: thành phần ít biến động\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2>Tác động của nước rỉ rác đến môi trường\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nNước rỉ rác là nguồn ô nhiễm môi trường nghiêm trọng nếu không được kiểm soát hiệu quả. Khi rò rỉ ra môi trường xung quanh, nước rỉ rác có thể thấm vào đất và tầng chứa nước ngầm, làm suy giảm chất lượng nguồn nước sinh hoạt và sản xuất. Các hợp chất hữu cơ, kim loại nặng và vi sinh vật trong nước rỉ rác có khả năng lan truyền xa khỏi khu vực bãi chôn lấp.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nĐối với nước mặt, việc xả thải hoặc rò rỉ nước rỉ rác có thể gây suy giảm oxy hòa tan, làm chết sinh vật thủy sinh và phá vỡ cân bằng hệ sinh thái. Hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt là amoni và photphat, có thể gây hiện tượng phú dưỡng tại ao hồ và sông suối.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTheo các đánh giá về sức khỏe môi trường của :contentReference[oaicite:0]{index=0}, ô nhiễm từ bãi rác không được kiểm soát có mối liên hệ với nguy cơ gia tăng các bệnh liên quan đến nước, đặc biệt tại các cộng đồng sinh sống gần khu xử lý chất thải.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thu gom và kiểm soát nước rỉ rác tại bãi chôn lấp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKiểm soát nước rỉ rác bắt đầu từ khâu thiết kế bãi chôn lấp hợp vệ sinh. Các bãi chôn lấp hiện đại sử dụng hệ thống lớp lót chống thấm ở đáy và thành bãi nhằm ngăn ngừa nước rỉ rác xâm nhập vào đất và nước ngầm. Vật liệu lót thường bao gồm đất sét nén chặt và màng tổng hợp.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nHệ thống thu gom nước rỉ rác được bố trí phía trên lớp lót đáy, bao gồm các ống thu nước và lớp vật liệu thoát nước. Nước rỉ rác được dẫn về bể chứa trung tâm để xử lý hoặc vận chuyển đến cơ sở xử lý phù hợp.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Lớp lót chống thấm đáy bãi\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hệ thống ống thu và thoát nước\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Bể chứa và trạm bơm nước rỉ rác\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Lớp phủ giảm thấm nước mưa\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nViệc bảo trì và giám sát hệ thống thu gom là yếu tố then chốt nhằm phát hiện sớm sự cố rò rỉ và đảm bảo hiệu quả kiểm soát lâu dài.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Công nghệ xử lý nước rỉ rác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nXử lý nước rỉ rác là một thách thức kỹ thuật do thành phần ô nhiễm phức tạp và biến đổi theo thời gian. Các công nghệ xử lý thường được lựa chọn theo hướng kết hợp nhiều phương pháp nhằm đạt hiệu quả cao và đáp ứng quy chuẩn xả thải.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nXử lý sinh học được sử dụng rộng rãi để loại bỏ chất hữu cơ và amoni, bao gồm các quá trình hiếu khí và yếm khí. Tuy nhiên, đối với nước rỉ rác lâu năm có hàm lượng chất hữu cơ khó phân hủy cao, xử lý sinh học đơn thuần thường không đủ hiệu quả.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Xử lý sinh học: bùn hoạt tính, SBR, MBR\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Xử lý hóa lý: keo tụ, oxy hóa nâng cao\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Công nghệ màng: RO, NF, UF\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nCông nghệ màng cho phép loại bỏ hiệu quả nhiều chất ô nhiễm khó xử lý, nhưng đi kèm chi phí đầu tư và vận hành cao, cũng như vấn đề xử lý dòng cô đặc sau lọc.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Quy chuẩn và quản lý nước rỉ rác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nQuản lý nước rỉ rác cần tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật và pháp lý nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Các quy định này bao gồm giới hạn nồng độ các chất ô nhiễm trong nước thải sau xử lý, yêu cầu về giám sát và báo cáo định kỳ.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNhiều hướng dẫn kỹ thuật và khung chính sách quản lý chất thải rắn đã được ban hành bởi các cơ quan môi trường quốc gia và khu vực. Tại châu Âu, các tài liệu của :contentReference[oaicite:1]{index=1} đóng vai trò tham chiếu quan trọng trong quản lý bãi chôn lấp và nước rỉ rác.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nViệc thực thi hiệu quả các quy chuẩn phụ thuộc không chỉ vào công nghệ mà còn vào năng lực quản lý, giám sát và nguồn lực tài chính của địa phương.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Xu hướng nghiên cứu và thách thức hiện nay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nCác nghiên cứu hiện nay tập trung vào việc phát triển công nghệ xử lý nước rỉ rác hiệu quả hơn, tiết kiệm năng lượng và giảm phát sinh chất thải thứ cấp. Hướng tiếp cận tích hợp xử lý nước rỉ rác với thu hồi tài nguyên, như tái sử dụng nước và thu hồi năng lượng, đang nhận được nhiều sự quan tâm.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTuy nhiên, thách thức lớn vẫn là chi phí đầu tư và vận hành cao, đặc biệt đối với các bãi chôn lấp quy mô nhỏ hoặc tại các quốc gia đang phát triển. Biến đổi khí hậu với xu hướng mưa cực đoan cũng làm gia tăng lượng nước rỉ rác và áp lực lên hệ thống xử lý hiện có.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong dài hạn, giảm thiểu phát sinh nước rỉ rác thông qua phân loại rác tại nguồn, tái chế và giảm chôn lấp được xem là giải pháp căn cơ để hạn chế rủi ro môi trường.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\n    U.S. Environmental Protection Agency. “Landfill Leachate Management”.\n    \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.epa.gov\u002Flandfills\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n      https:\u002F\u002Fwww.epa.gov\u002Flandfills\n    \u003C\u002Fa>\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\n    World Health Organization. “Waste management and health”.\n    \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.who.int\u002Fteams\u002Fenvironment-climate-change-and-health\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n      https:\u002F\u002Fwww.who.int\u002Fteams\u002Fenvironment-climate-change-and-health\n    \u003C\u002Fa>\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\n    European Environment Agency. “Landfill and waste management”.\n    \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.eea.europa.eu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n      https:\u002F\u002Fwww.eea.europa.eu\n    \u003C\u002Fa>\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\n    Kjeldsen, P. et al. “Present and Long-Term Composition of MSW Landfill Leachate”. \u003Ci>Critical Reviews in Environmental Science and Technology\u003C\u002Fi>.\n  \u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],false,"PUBLISHED","2025-12-01T11:27:44.153+00:00","2026-02-01T17:23:18.883+00:00","2026-02-01T17:23:18.882+00:00",119,[33,44,54,59,69,74,79,84,89,99],{"id":34,"title":35,"term":36,"englishTitle":37,"definition":38,"discipline":39,"disciplineCode":40,"disciplineLabel":41,"disciplineColor":42,"disciplineIcon":43},"bãi chôn lấp","Bãi chôn lấp là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Bãi chôn lấp","Landfill","Bãi chôn lấp (landfill) là công trình kỹ thuật môi trường được thiết kế và vận hành nhằm tiếp nhận, cô lập và chôn lấp chất thải rắn trong lòng đất một cách có kiểm soát, kết hợp hệ thống màng chống thấm đáy, thu gom xử lý nước rỉ rác và thu hồi khí sinh học để hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường xung quanh.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":45,"title":46,"term":45,"englishTitle":47,"definition":48,"discipline":49,"disciplineCode":50,"disciplineLabel":51,"disciplineColor":52,"disciplineIcon":53},"cân bằng nước","Cân bằng nước là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","water balance","Cân bằng nước là trạng thái cân bằng nội môi sinh lý trong đó lượng nước hấp thu vào cơ thể qua ăn uống và chuyển hóa nội sinh tương đương với lượng nước đào thải ra ngoài qua thận, da, phổi và đường tiêu hóa.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":55,"title":56,"term":55,"englishTitle":57,"definition":58,"discipline":39,"disciplineCode":40,"disciplineLabel":41,"disciplineColor":42,"disciplineIcon":43},"kháng chấn","Kháng chấn là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","seismic resistance","Kháng chấn là năng lực của kết cấu công trình hoặc hệ thống kỹ thuật trong việc chịu đựng, hấp thu và phân tán năng lượng địa chấn nhằm ngăn ngừa sụp đổ và hạn chế hư hại dưới tác động của động đất.",{"id":60,"title":61,"term":60,"englishTitle":62,"definition":63,"discipline":64,"disciplineCode":65,"disciplineLabel":66,"disciplineColor":67,"disciplineIcon":68},"phát triển ấu trùng","Phát triển ấu trùng (larval development) là gì?","larval development","Phát triển ấu trùng là giai đoạn sinh trưởng cá thể sau phôi ở động vật có hình thức phát triển gián tiếp, bắt đầu từ khi nở khỏi màng trứng và kết thúc khi hoàn tất quá trình biến thái thành con non hoặc cá thể trưởng thành.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":70,"title":71,"term":70,"englishTitle":72,"definition":73,"discipline":64,"disciplineCode":65,"disciplineLabel":66,"disciplineColor":67,"disciplineIcon":68},"phát xạ ánh sáng","Phát xạ ánh sáng (light emission) là gì?","light emission","Phát xạ ánh sáng là quá trình vật lý trong đó hệ lượng tử như nguyên tử, phân tử hoặc chất rắn giải phóng năng lượng dưới dạng photon bức xạ điện từ khi chuyển từ trạng thái kích thích có mức năng lượng cao xuống mức năng lượng thấp hơn.",{"id":75,"title":76,"term":75,"englishTitle":77,"definition":78,"discipline":64,"disciplineCode":65,"disciplineLabel":66,"disciplineColor":67,"disciplineIcon":68},"phân tích lớp tiềm ẩn","Phân tích lớp tiềm ẩn là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan","latent class analysis","Phân tích lớp tiềm ẩn là phương pháp thống kê phân loại thuộc họ mô hình hỗn hợp hữu hạn, dùng để xác định các phân nhóm đồng nhất chưa quan sát được (các lớp tiềm ẩn) dựa trên các mẫu tương quan giữa các biến đo lường phân loại quan sát được.",{"id":80,"title":81,"term":80,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":64,"disciplineCode":65,"disciplineLabel":66,"disciplineColor":67,"disciplineIcon":68},"nhiệt độ môi trường","Nhiệt độ môi trường là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học","ambient temperature","Nhiệt độ môi trường là đại lượng nhiệt động lực học đặc trưng cho mức năng lượng nhiệt trung bình của các phân tử trong môi trường chất lưu xung quanh một đối tượng, vật thể hoặc hệ thống sinh thái xác định.",{"id":85,"title":86,"term":85,"englishTitle":87,"definition":88,"discipline":39,"disciplineCode":40,"disciplineLabel":41,"disciplineColor":42,"disciplineIcon":43},"cấu trúc không đồng nhất","Cấu trúc không đồng nhất là gì? Các bài nghiên cứu khoa học","heterogeneous structure","Cấu trúc không đồng nhất là cấu trúc của các vật thể hoặc hệ thống vật chất có sự phân bố không đồng đều về các pha cấu thành, thành phần hóa học hoặc tính chất cơ lý trong không gian thực thể.",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":92,"definition":93,"discipline":94,"disciplineCode":95,"disciplineLabel":96,"disciplineColor":97,"disciplineIcon":98},"chống tham nhũng","Chống tham nhũng là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","anti-corruption","Chống tham nhũng là hệ thống toàn diện các cơ chế pháp lý, thiết chế quản trị và chính sách xã hội nhằm ngăn chặn, phát hiện và xử lý các hành vi lạm dụng quyền lực công vì lợi ích tư.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":100,"title":101,"term":100,"englishTitle":102,"definition":103,"discipline":94,"disciplineCode":95,"disciplineLabel":96,"disciplineColor":97,"disciplineIcon":98},"lao động nông thôn","Lao động nông thôn là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","rural labor","Lao động nông thôn là lực lượng lao động cư trú tại khu vực nông thôn, tham gia vào sản xuất nông nghiệp và các ngành nghề phi nông nghiệp tại địa bàn nhằm duy trì sinh kế và phát triển kinh tế địa phương."]