[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_methane{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_methane":35},{"code":4,"data":5,"meta":11},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":33,"vietnamLatest":34},[],[8,21],{"publicationId":9,"title":10,"originalTitle":11,"authorNames":12,"authorCount":15,"journalName":16,"vietnamJournal":17,"publishDate":11,"publishYear":11,"totalCitation":11,"url":18,"doi":19,"summary":20},"247615ef-6e63-4344-a807-4e76fad47397","Selective oxidation of methane to formaldehyde on supported molybdate catalysts",null,[13,14],"J. L. G. Fierro","M. A. Bañares",2,"Catalysis Letters",false,"http:\u002F\u002Flink.springer.com\u002F10.1007\u002FBF00766143","10.1007\u002FBF00766143","\u003Cp>Hóa học xúc tác thực nghiệm khảo sát phản ứng oxy hóa chọn lọc khí \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">methane\u003C\u002Fb> thành \u003Ci>formaldehyde\u003C\u002Fi> trên hệ xúc tác \u003Ci>molybdena\u003C\u002Fi> mang trên giá thể \u003Ci>silica\u003C\u002Fi>. Các phân tích phổ quang điện tử tia X và nhiễu xạ tia X chỉ ra oxide molypden phân tán cao tạo cấu trúc polymolybdate hai chiều ở nồng độ thấp. Dữ liệu thực nghiệm gợi ý mối liên hệ chặt chẽ giữa độ chuyển hóa \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">methane\u003C\u002Fb> cùng độ chọn lọc sản phẩm với các cấu trúc phân tán trên bề mặt.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":22,"title":23,"originalTitle":11,"authorNames":24,"authorCount":28,"journalName":29,"vietnamJournal":17,"publishDate":11,"publishYear":11,"totalCitation":11,"url":30,"doi":31,"summary":32},"334aa75e-00e5-4bdb-8aa4-6117a03fa261","Ethylene production from methane in a gas recycle electrocatalytic reactor separator",[25,26,27],"C. G. Vayenas","M. Makri","Y. Jiang",4,"Ionics","http:\u002F\u002Flink.springer.com\u002F10.1007\u002FBF02390209","10.1007\u002FBF02390209","\u003Cp>Công nghệ điện hóa phát triển hệ phản ứng tách tuần hoàn khí nhằm chuyển hóa oxy hóa ghép đôi \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">methane\u003C\u002Fb> tạo \u003Ci>ethylene\u003C\u002Fi> ở dải nhiệt độ 750–830 °C. Thiết bị sử dụng chất điện phân rắn dẫn ion oxy cung cấp cho cực dương bạc, kết hợp bẫy rây phân tử để bảo vệ sản phẩm sinh ra. Kết quả vận hành ghi nhận hiệu suất thu hồi \u003Ci>ethylene\u003C\u002Fi> đạt tới 85% tại độ chuyển hóa \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">methane\u003C\u002Fb> 97%.\u003C\u002Fp>",[],[],{"code":4,"data":36,"meta":11},{"id":37,"title":38,"description":39,"content":40,"term":37,"englishTitle":37,"synonyms":41,"definition":45,"discipline":46,"references":47,"faqs":66,"createUser":76,"publishUser":80,"keywords":84,"keywordCount":11,"enrichTopicLink":17,"status":85,"createTime":86,"updateTime":87,"publishTime":88,"linkEnrichedTime":11,"publicationScanTime":89,"contentErrorMessage":11,"viewCount":90,"relateTopics":91},"methane","Methane là gì? Cấu trúc, tính chất hóa học và tác động khí hậu","Methane (CH4) là thành phần chính của khí thiên nhiên và khí sinh học. Tìm hiểu tính chất hóa học, phản ứng reforming và chiến lược giảm phát thải khí nhà kính.","\u003Cp>Methane (metan) là hợp chất hữu cơ đơn giản nhất thuộc dãy đồng đẳng alkane, có công thức hóa học là CH4. Ở điều kiện nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, methane tồn tại ở trạng thái khí không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí (nhẹ hơn không khí khoảng một nửa) và có khả năng bắt cháy mãnh liệt. Methane vừa là nguồn nhiên liệu năng lượng hóa thạch quan trọng, vừa là nguyên liệu chủ chốt của công nghiệp hóa chất, đồng thời là một trong những khí nhà kính gây biến đổi khí hậu mạnh mẽ nhất.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cấu trúc phân tử và tính chất vật lý của Methane\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân tử methane gồm một nguyên tử carbon ở trung tâm liên kết cộng hóa trị đơn với bốn nguyên tử hydro hướng về bốn đỉnh của một hình tứ diện đều. Nguyên tử carbon ở trạng thái lai hóa sp3, với góc liên kết tương đương góc tứ diện đều và độ dài liên kết C-H đồng đều. Do tính đối xứng không gian hoàn hảo, phân tử methane hoàn toàn không phân cực, dẫn đến lực hút liên phân tử van der Waals rất yếu, nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy ở mức âm sâu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tính chất hóa học đặc trưng của Methane\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Do chỉ chứa các liên kết cộng hóa trị sigma C-H bền vững, methane tương đối trơ về mặt hóa học ở nhiệt độ thường, không phản ứng với acid mạnh, kiềm hay chất oxy hóa mạnh như thuốc tím. Tuy nhiên, dưới tác dụng của nhiệt độ cao hoặc ánh sáng, methane tham gia nhiều phản ứng quan trọng:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>1. Phản ứng cháy tỏa nhiệt mạnh\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Methane cháy hoàn toàn trong oxy tạo ra khí carbon dioxide, hơi nước và giải phóng lượng nhiệt lượng rất lớn (khoảng 890 kJ\u002Fmol):\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">CH_4 + 2O_2 \\rightarrow CO_2 + 2H_2O + \\Delta H\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nhờ nhiệt trị cao và lượng phát thải muội than thấp hơn nhiều so với than đá và dầu mỏ, methane là nhiên liệu sạch lý tưởng cho các nhà máy nhiệt điện turbine khí và hệ thống sưởi ấm công nghiệp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>2. Phản ứng thế halogen (Halogenation)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Dưới tác dụng của ánh sáng tử ngoại hoặc nhiệt độ, methane phản ứng với clo theo cơ chế gốc tự do dây chuyền qua nhiều giai đoạn liên tiếp tạo thành chloromethane (CH3Cl), dichloromethane (CH2Cl2), chloroform (CHCl3) và carbon tetrachloride (CCl4).\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>3. Phản ứng reforming hơi nước tạo khí tổng hợp\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Trong công nghiệp hóa chất, methane phản ứng với hơi nước ở nhiệt độ cao (khoảng 700 - 900 độ C) với xúc tác niken để sản xuất khí tổng hợp (syngas gồm CO và H2):\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">CH_4 + H_2O \\rightarrow CO + 3H_2\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Khí hydro sinh ra từ phản ứng này là nguồn nguyên liệu chính để tổng hợp amoniac (phục vụ phân bón) và sản xuất methanol.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cơ chế sinh học và chu trình sinh địa hóa Methane\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo Rudolf K. Thauer (1998), trong tự nhiên, methane được tạo ra chủ yếu bởi các vi sinh vật cổ khuẩn kỵ khí nghiêm ngặt (methanogenic archaea) thông qua quá trình sinh methane (methanogenesis). Hệ enzyme methyl-coenzyme M reductase (MCR) khử các hợp chất chứa carbon (như acetate, H2\u002FCO2, formate) trong điều kiện thiếu vắng oxy tại đáy bùn ao, đất ngập nước, bãi chôn lấp rác thải và đường tiêu hóa của động vật nhai lại.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Methane và biến đổi khí hậu toàn cầu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo báo cáo Ngân sách Methane Toàn cầu của Saunois và cộng sự (2020) cũng như nghiên cứu của Kirschke và cộng sự (2013), methane là tác nhân gây nóng lên toàn cầu lớn thứ hai trong hệ thống khí quyển:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tiềm năng làm nóng toàn cầu (GWP):\u003C\u002Fstrong> Trong khung thời gian 20 năm, một phân tử methane có khả năng giữ nhiệt gấp hơn 80 lần một phân tử CO2, dù thời gian tồn tại trong khí quyển ngắn hơn (khoảng 9 đến 12 năm trước khi bị oxy hóa bởi gốc hydroxyl OH).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Nguồn phát thải nhân vi:\u003C\u002Fstrong> Hoạt động nông nghiệp (canh tác lúa nước ngập triều, chăn nuôi bò sữa và gia súc), rò rỉ trong khai thác vận chuyển dầu khí và phân hủy rác thải sinh hoạt hữu cơ chiếm hơn 60% tổng lượng phát thải toàn cầu.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng công nghiệp và chiến lược giảm phát thải tại Việt Nam\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tại Việt Nam, khí methane đóng vai trò chiến lược kép về năng lượng và môi trường:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Lĩnh vực\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ứng dụng hiện tại\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Chiến lược chuyển dịch & giảm phát thải\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>\u003Cstrong>Năng lượng & Điện khí\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Khai thác khí thiên nhiên ngoài khơi (mỏ Bạch Hổ, Lan Tây, Cá Voi Xanh) chạy turbine khí Phú Mỹ, Cà Mau, Nhơn Trạch.\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Thị Vải và kiểm soát rò rỉ đường ống dẫn khí.\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>\u003Cstrong>Nông nghiệp lúa nước\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đất ngập nước yếm khí tại Đồng bằng sông Cửu Long và sông Hồng phát sinh lượng lớn methane.\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Nhân rộng kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD) trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao phát thải thấp.\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>\u003Cstrong>Chăn nuôi & Rác thải\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phát triển hầm khí sinh học Biogas quy mô hộ gia đình và trang trại quy mô lớn.\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Thu hồi khí methane từ bãi rác và trang trại chăn nuôi để phát điện tự dùng, bán tín chỉ carbon.\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>",[42,43,44],"khí metan","CH4","khí bùn ao","Methane là hợp chất hydrocarbon alkane đơn giản nhất với công thức phân tử CH4, ở điều kiện thường là chất khí không màu, không mùi, dễ cháy và là nguồn nhiên liệu hóa thạch cùng khí nhà kính quan trọng.","NATURAL_SCIENCES",[48,54,60],{"citationText":49,"title":50,"authors":51,"source":11,"year":52,"doi":53,"url":11},"Saunois, M., Stavert, A. R., Poulter, B., Bousquet, P., Canadell, J. G., Jackson, R. B., ... & Zhuang, Q. (2020). The Global Methane Budget 2000–2017. Earth System Science Data, 12(3), 1561-1623.","The Global Methane Budget 2000–2017","Saunois, Stavert, Poulter, Bousquet, Canadell, Jackson, Zhuang",2020,"10.5194\u002Fessd-12-1561-2020",{"citationText":55,"title":56,"authors":57,"source":11,"year":58,"doi":59,"url":11},"Thauer, R. K. (1998). Biochemistry of methanogenesis: a tribute to Marjory Stephenson: 1998 Marjory Stephenson Prize Lecture. Microbiology, 144(9), 2377-2406.","Biochemistry of methanogenesis: a tribute to Marjory Stephenson: 1998 Marjory Stephenson Prize Lecture","Thauer",1998,"10.1099\u002F00221287-144-9-2377",{"citationText":61,"title":62,"authors":63,"source":11,"year":64,"doi":65,"url":11},"Kirschke, S., Bousquet, P., Ciais, P., Saunois, M., Canadell, J. G., Dlugokencky, E. J., ... & Zeng, N. (2013). Three decades of global methane sources and sinks. Nature Geoscience, 6(10), 813-823.","Three decades of global methane sources and sinks","Kirschke, Bousquet, Ciais, Saunois, Canadell, Dlugokencky, Zeng",2013,"10.1038\u002Fngeo1955",[67,70,73],{"question":68,"answer":69},"Vì sao methane có khả năng gây hiệu ứng nhà kính mạnh hơn carbon dioxide?","Theo Saunois và cộng sự (2020), cấu trúc phân tử methane có khả năng hấp thụ và bức xạ lại nhiệt hồng ngoại trong khí quyển hiệu quả hơn nhiều, khiến tiềm năng làm nóng toàn cầu (GWP) trong 20 năm của methane gấp hơn 80 lần CO2.",{"question":71,"answer":72},"Phản ứng reforming methane bằng hơi nước có ứng dụng gì trong công nghiệp?","Phản ứng giữa methane và hơi nước ở nhiệt độ cao có xúc tác niken tạo ra khí tổng hợp (syngas gồm CO và H2), là nguồn nguyên liệu cốt lõi để sản xuất phân đạm amoniac và hóa chất methanol.",{"question":74,"answer":75},"Quá trình sinh methane sinh học (methanogenesis) diễn ra trong điều kiện nào?","Theo Rudolf K. Thauer (1998), quá trình sinh methane do các cổ khuẩn kỵ khí thực hiện trong môi trường hoàn toàn không có oxy, như dưới bùn lầy, đất ngập nước, hầm biogas và dạ cỏ động vật nhai lại.",{"id":77,"researcherId":11,"name":78,"imageUrl":79},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":81,"researcherId":11,"name":82,"imageUrl":83},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",[37],"PUBLISHED","2025-05-24T10:07:39.781+00:00","2026-09-04T03:16:17.354+00:00","2025-06-18T08:26:13.259+00:00","2026-09-04T03:16:17.352+00:00",473,[92,95,98,101,104,114,118,123,128,133],{"id":93,"title":94,"term":93,"englishTitle":11,"definition":11,"discipline":11,"disciplineCode":11,"disciplineLabel":11,"disciplineColor":11,"disciplineIcon":11},"phân compost","Phân compost là gì? Các nghiên cứu khoa học về Phân compost",{"id":96,"title":97,"term":96,"englishTitle":11,"definition":11,"discipline":11,"disciplineCode":11,"disciplineLabel":11,"disciplineColor":11,"disciplineIcon":11},"động cơ dual fuel","Động cơ dual fuel là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":11,"definition":11,"discipline":11,"disciplineCode":11,"disciplineLabel":11,"disciplineColor":11,"disciplineIcon":11},"acetonitrile ch3cn","Acetonitrile CH₃CN là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":11,"definition":11,"discipline":11,"disciplineCode":11,"disciplineLabel":11,"disciplineColor":11,"disciplineIcon":11},"biogas","Biogas là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Biogas",{"id":105,"title":106,"term":107,"englishTitle":108,"definition":109,"discipline":46,"disciplineCode":110,"disciplineLabel":111,"disciplineColor":112,"disciplineIcon":113},"độ bền liên kết","Độ bền liên kết là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Độ bền liên kết","bond strength","Độ bền liên kết là đại lượng vật lý - hóa học biểu thị năng lượng cần thiết để bẻ gãy một liên kết hóa học hoặc lực cản cơ học chống lại sự tách rời tại bề mặt dán dính giữa hai vật liệu.","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":115,"title":116,"term":115,"englishTitle":115,"definition":117,"discipline":46,"disciplineCode":110,"disciplineLabel":111,"disciplineColor":112,"disciplineIcon":113},"proton","Proton là gì? Cấu trúc và ứng dụng của Proton","Proton là một hạt hạ nguyên tử bền vững thuộc nhóm baryon cấu tạo từ hai quark lên và một quark xuống, mang điện tích nguyên tố dương và có khối lượng nghỉ xấp xỉ 1.6726 x 10^-27 kg nằm trong hạt nhân nguyên tử.",{"id":119,"title":120,"term":119,"englishTitle":121,"definition":122,"discipline":46,"disciplineCode":110,"disciplineLabel":111,"disciplineColor":112,"disciplineIcon":113},"nhiệt độ nóng chảy","Nhiệt độ nóng chảy là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","nhiet do nong chay","khái niệm và đối tượng nghiên cứu cơ bản trong khoa học tự nhiên, phản ánh các đặc trưng bản chất, cơ chế vận hành và các quy luật tương tác hệ thống trong thực tiễn.",{"id":124,"title":125,"term":124,"englishTitle":126,"definition":127,"discipline":46,"disciplineCode":110,"disciplineLabel":111,"disciplineColor":112,"disciplineIcon":113},"hằng số tốc độ","Hằng số tốc độ là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","rate constant","Hằng số tốc độ (Reaction Rate Constant, ký hiệu k) là một hệ số tỷ lệ đặc trưng trong phương trình động học biểu thị tốc độ của phản ứng hóa học khi nồng độ của tất cả các chất phản ứng bằng đơn vị.",{"id":129,"title":130,"term":129,"englishTitle":131,"definition":132,"discipline":46,"disciplineCode":110,"disciplineLabel":111,"disciplineColor":112,"disciplineIcon":113},"động vật linh trưởng","Động vật linh trưởng là gì? Tiến hóa Perelman, giải phẫu Fleagle và Estrada","primates","Động vật linh trưởng là một bộ thú có vú bậc cao đặc trưng bởi bàn tay ngón cái đối diện, thị giác lập thể 3D và vỏ não phát triển, tiến hóa qua các nhánh Mũi ướt và Mũi khô theo nghiên cứu Perelman-Fleagle.",{"id":134,"title":135,"term":134,"englishTitle":136,"definition":137,"discipline":46,"disciplineCode":110,"disciplineLabel":111,"disciplineColor":112,"disciplineIcon":113},"đồng vị","Đồng vị là gì? Phân loại và ứng dụng trong khoa học hiện đại","isotope","Đồng vị là các biến thể của cùng một nguyên tố hóa học có cùng số proton trong hạt nhân nhưng khác nhau về số neutron, dẫn đến khối lượng nguyên tử khác nhau."]