[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_medicago%20sativa{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_medicago sativa":41},{"code":4,"data":5,"meta":17},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":39,"vietnamLatest":40},[],[8,24],{"publicationId":9,"title":10,"originalTitle":11,"authorNames":12,"authorCount":16,"journalName":17,"vietnamJournal":18,"publishDate":19,"publishYear":20,"totalCitation":17,"url":21,"doi":22,"summary":23},"61a730e7-a061-4a2d-8a6e-d84056c8e4ec","Đặc trưng hóa và mô hình biểu hiện của họ gen homeobox liên quan WUSCHEL (WOX) ở cỏ linh lăng trồng (Medicago sativa L.)","Characterization and expression profiles of WUSCHEL-related homeobox (WOX) gene family in cultivated alfalfa (Medicago sativa L.)",[13,14,15],"Aijiao Xu","Jiaqi Yang","Siqi Wang",8,null,false,"2023-10-06",2023,"https:\u002F\u002Fbmcplantbiol.biomedcentral.com\u002Farticles\u002F10.1186\u002Fs12870-023-04476-5","10.1186\u002Fs12870-023-04476-5","\u003Cp>Nhận diện và phân tích đặc điểm biểu hiện của họ gen yếu tố phiên mã WOX ở giống cỏ linh lăng trồng trọt Zhongmu No.1. \u003Cb>Phương pháp phân tích phát sinh loài và sinh học phân tử\u003C\u002Fb> định danh 14 thành viên thuộc họ gen điều hòa phát triển ở cây \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">Medicago sativa\u003C\u002Fb>. \u003Cb>Dữ liệu biểu hiện gen chỉ ra\u003C\u002Fb> các phân tử phiên mã định vị trong nhân tế bào \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">Medicago sativa\u003C\u002Fb> tham gia đáp ứng rõ rệt trước tác nhân gây stress phi sinh học và hormone.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":25,"title":26,"originalTitle":27,"authorNames":28,"authorCount":32,"journalName":33,"vietnamJournal":18,"publishDate":34,"publishYear":35,"totalCitation":17,"url":36,"doi":37,"summary":38},"40135689-e485-4d15-8862-6089c98df11f","Tế bào trần từ dòng tế bào Medicago sativa L. chuyển gen bằng Agrobacterium rhizogenes tái sinh thành rễ tơ","Protoplasts from Agrobacterium rhizogenes-transformed cell line of Medicago sativa L. regenerated to hairy roots",[29,30,31],"Hong Jin","Jing-Fen Jia","Jian-Guo Hao",3,"In Vitro Cellular & Developmental Biology - Plant","2003-03-01",2003,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1079\u002FIVP2002367","10.1079\u002FIVP2002367","\u003Cp>Khảo sát điều kiện phân lập và nuôi cấy tế bào trần từ dòng mô sẹo chuyển gen \u003Ci>Agrobacterium rhizogenes\u003C\u002Fi> của cây cỏ linh lăng. \u003Cb>Kỹ thuật nuôi cấy tế bào thực vật trong hạt agarose\u003C\u002Fb> kích thích quá trình phân chia nguyên sinh chất từ loài \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">Medicago sativa\u003C\u002Fb> với tỷ lệ phân bào đạt xấp xỉ 30%. \u003Cb>Kết quả nuôi cấy ghi nhận\u003C\u002Fb> các cấu trúc rễ tóc tái sinh từ mô sẹo \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">Medicago sativa\u003C\u002Fb> tổng hợp thành công opine, mở ra triển vọng lai soma ở cây họ đậu.\u003C\u002Fp>",[],[],{"code":4,"data":42,"meta":17},{"id":43,"title":44,"description":45,"content":46,"term":43,"englishTitle":17,"synonyms":17,"definition":17,"discipline":17,"references":17,"faqs":17,"createUser":47,"publishUser":51,"keywords":55,"keywordCount":66,"enrichTopicLink":67,"status":68,"createTime":69,"updateTime":70,"publishTime":71,"linkEnrichedTime":72,"publicationScanTime":73,"contentErrorMessage":17,"viewCount":74,"relateTopics":75},"medicago sativa","Medicago sativa là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Medicago sativa, hay còn gọi là alfalfa, là loài cây họ Đậu lâu năm có nguồn gốc từ Tây Á, được trồng rộng rãi làm thức ăn gia súc giàu dinh dưỡng. Cây có khả năng cố định đạm sinh học, cải tạo đất và còn được ứng dụng trong y học, dinh dưỡng nhờ chứa nhiều hợp chất hoạt tính có lợi. ","\u003Ch2>Định nghĩa Medicago sativa\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Medicago sativa, còn được gọi là cỏ linh lăng hoặc alfalfa, là một loài thực vật thuộc họ Fabaceae, có lịch sử trồng trọt hơn 2.000 năm và là một trong những cây thức ăn gia súc quan trọng nhất trên toàn cầu. Cây có nguồn gốc từ khu vực Tây Nam Á, sau đó được du nhập rộng rãi sang châu Âu, Bắc Mỹ và các vùng ôn đới khác nhờ vào khả năng sinh trưởng mạnh, dinh dưỡng cao và ứng dụng đa dạng trong nông nghiệp.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Alfalfa là cây lâu năm, thân thảo, sống bền bỉ trong nhiều mùa vụ, với đặc điểm nổi bật là khả năng tái sinh nhanh sau mỗi lần cắt. Nhờ chứa hàm lượng protein, vitamin và khoáng chất cao, Medicago sativa thường được sử dụng làm thức ăn chính cho bò sữa, bò thịt, cừu và ngựa. Ngoài vai trò chăn nuôi, loài cây này còn đóng góp lớn vào việc {{topic|%7B%22topic%22%3A%22c%E1%BA%A3i%20thi%E1%BB%87n%20ch%E1%BA%A5t%20l%C6%B0%E1%BB%A3ng%22%7D}} đất và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%E1%BB%87%20sinh%20th%C3%A1i%20n%C3%B4ng%20nghi%E1%BB%87p%22%7D}} bền vững.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các nghiên cứu gần đây còn cho thấy tiềm năng của alfalfa trong lĩnh vực dược liệu và dinh dưỡng cho con người. Một số chế phẩm từ alfalfa được sử dụng trong các sản phẩm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22b%E1%BB%95%20sung%20dinh%20d%C6%B0%E1%BB%A1ng%22%7D}}, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22th%E1%BB%B1c%20ph%E1%BA%A9m%20ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%22%7D}} và hỗ trợ điều trị một số {{topic|%7B%22topic%22%3A%22r%E1%BB%91i%20lo%E1%BA%A1n%20chuy%E1%BB%83n%20h%C3%B3a%22%7D}}. Điều này giúp nâng cao giá trị kinh tế và ứng dụng liên ngành của Medicago sativa trong bối cảnh phát triển nông nghiệp xanh và dược học thực vật.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân loại thực vật và đặc điểm hình thái\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Medicago sativa thuộc chi Medicago, họ Fabaceae (họ Đậu), lớp Magnoliopsida, bộ Fabales. Trong {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%E1%BB%87%20th%E1%BB%91ng%20ph%C3%A2n%20lo%E1%BA%A1i%22%7D}} hiện đại, loài này có quan hệ gần với các loài cây cố định đạm khác như đậu nành, đậu xanh và đậu đen. Mã số khoa học của Medicago sativa theo hệ thống GRIN là GRIN-TAX: 23608.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Về mặt hình thái, alfalfa có thân thảo, chiều cao trung bình từ 30 đến 90 cm, tùy điều kiện canh tác. Lá cây có cấu trúc kép ba lá (trifoliate), mép lá có răng cưa nhẹ, thường có lông mịn. Hoa nhỏ, màu tím hoặc tím xanh, mọc thành cụm hình chùm, có cấu trúc đặc trưng của họ Đậu. Quả là dạng đậu xoắn ốc, chứa từ 2 đến 8 hạt nhỏ màu vàng nâu.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bảng dưới đây tóm tắt một số đặc điểm hình thái nổi bật:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Bộ phận\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Rễ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cọc sâu, có nốt sần chứa vi khuẩn Rhizobium\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Thân\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Thân thảo, mọc thẳng hoặc bò, phân nhánh mạnh\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Lá\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>3 lá nhỏ hình bầu dục, mép có răng cưa\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Hoa\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Màu tím hoặc tím xanh, mọc thành chùm\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Quả\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Đậu xoắn, chứa nhiều hạt\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Vòng đời và sinh lý phát triển\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Medicago sativa là cây lâu năm, có thể sống từ 4 đến 12 năm tùy vào giống và điều kiện sinh thái. Sau khi gieo hạt, cây nảy mầm trong vòng 7–10 ngày, sinh trưởng mạnh trong mùa ấm và có khả năng tái sinh sau mỗi đợt cắt nhờ vào hệ rễ phát triển sâu và thân ngầm tích trữ năng lượng. Quá trình sinh trưởng được chia thành các giai đoạn: nảy mầm, sinh trưởng sinh dưỡng, ra hoa, tạo quả và giai đoạn nghỉ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cây phát triển tốt nhất trong điều kiện khí hậu ôn hòa, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22nhi%E1%BB%87t%20%C4%91%E1%BB%99%20trung%20b%C3%ACnh%22%7D}} 18–28°C, với thời gian chiếu sáng dài và đất thoát nước tốt. pH đất lý tưởng nằm trong khoảng 6.5 đến 7.5. Alfalfa không chịu ngập nước nhưng có khả năng chịu hạn cao nhờ hệ rễ cọc sâu tới 2–3 mét. Cây có thể thu hoạch từ 5–10 lứa mỗi năm tùy khí hậu, với năng suất khô có thể đạt từ 8 đến 12 tấn\u002Fha\u002Fnăm.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Chu kỳ sinh lý của cây được điều chỉnh mạnh mẽ bởi cường độ ánh sáng và điều kiện đất. Ở vùng ôn đới, cây bước vào giai đoạn ngủ đông vào cuối mùa thu và hồi sinh vào đầu xuân. Ở vùng nhiệt đới hoặc cận nhiệt, cây có thể sinh trưởng quanh năm nhưng sẽ giảm năng suất nếu thiếu nước hoặc nhiệt độ quá cao.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Alfalfa là một trong những cây thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao nhất cho gia súc, đặc biệt là bò sữa và bò thịt. Tỷ lệ protein thô trong vật chất khô dao động từ 18% đến 22%, cao hơn so với nhiều loại cỏ khác. Ngoài ra, cây còn cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu như:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Vitamin A, C, E và K\u003C\u002Fli>\u003Cli>Khoáng chất: canxi, kali, phốt pho, magie, sắt\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chất xơ tiêu hóa và carotenoid\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Medicago sativa cũng chứa các hợp chất thứ cấp như saponin, flavonoid và phytoestrogen, có hoạt tính sinh học trong cơ thể người và động vật. Các nghiên cứu lâm sàng đã chỉ ra rằng alfalfa có thể hỗ trợ điều hòa lipid máu, chống oxy hóa, cải thiện chức năng gan và hỗ trợ miễn dịch.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Do đó, ngoài vai trò thức ăn thô xanh, alfalfa ngày nay còn được chiết xuất để sản xuất thực phẩm chức năng, trà dược liệu và viên uống bổ sung dinh dưỡng. Tuy nhiên, liều lượng sử dụng cần được kiểm soát để tránh các tác dụng phụ như đầy bụng, phản ứng dị ứng hoặc tương tác thuốc chống đông máu.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Cơ chế cố định đạm sinh học\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Medicago sativa có khả năng cố định nitơ khí quyển nhờ cộng sinh với vi khuẩn Rhizobium meliloti trong các nốt sần hình thành trên rễ. Đây là quá trình sinh học quan trọng giúp cây hấp thụ được nguồn nitơ vô cơ mà không cần đến phân bón hóa học, đóng vai trò quan trọng trong việc cải tạo đất và duy trì hệ sinh thái nông nghiệp bền vững.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Quá trình cố định đạm diễn ra trong điều kiện kỵ khí cục bộ bên trong nốt sần. Enzyme nitrogenase do Rhizobium tiết ra xúc tác phản ứng khử nitơ phân tử (N₂) thành amoniac (NH₃), dạng mà cây có thể hấp thu trực tiếp. Phản ứng hóa học tổng quát được thể hiện như sau: \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">N_2 + 8H^+ + 8e^- \\xrightarrow{\\text{nitrogenase}} 2NH_3 + H_2\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Amoniac sau đó được cây sử dụng để tổng hợp các amino acid và protein phục vụ cho quá trình sinh trưởng. Đồng thời, cây cung cấp carbohydrate cho vi khuẩn thông qua hệ thống mạch dẫn phloem – tạo nên mối quan hệ cộng sinh hai chiều. Hoạt tính cố định đạm này giảm khi đất có nồng độ nitrate cao hoặc điều kiện đất bị úng, do đó quản lý đất và nước hợp lý là điều kiện tiên quyết để tối ưu hóa hiệu quả sinh học.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Ứng dụng nông nghiệp\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Medicago sativa được xem là cây thức ăn gia súc hàng đầu nhờ hàm lượng protein cao, khả năng tiêu hóa tốt và giá trị năng lượng lớn. Cây được sử dụng ở các dạng sau:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Cỏ tươi:\u003C\u002Fstrong> Cắt trực tiếp cho gia súc ăn tại chỗ\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Ủ chua (silage):\u003C\u002Fstrong> Bảo quản trong điều kiện yếm khí để duy trì chất lượng quanh năm\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Phơi khô:\u003C\u002Fstrong> Làm cỏ khô, viên nén hoặc bột để vận chuyển đi xa\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Ngoài việc làm thức ăn, alfalfa còn được sử dụng trong hệ thống {{topic|%7B%22topic%22%3A%22lu%C3%A2n%20canh%20c%C3%A2y%20tr%E1%BB%93ng%22%7D}} để cải tạo đất, giảm xói mòn và làm cây che phủ (cover crop). Nhờ hệ rễ sâu, cây giúp phá vỡ tầng đất cứng, tăng khả năng thấm nước và khí, đồng thời cung cấp chất hữu cơ sau mỗi lần cắt hoặc sau khi cây được làm phân xanh.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Alfalfa đặc biệt hữu ích trong nông nghiệp hữu cơ và tái sinh (regenerative agriculture) do giảm nhu cầu sử dụng phân đạm công nghiệp. Tài liệu chuyên sâu về ứng dụng này có thể tham khảo tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.fao.org\u002Fagriculture\u002Fcrops\u002Fthematic-sitemap\u002Ftheme\u002Fspi\u002Falfalfa\u002Fen\u002F\">FAO – Alfalfa Profile\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Ứng dụng y học và dinh dưỡng con người\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Ngoài vai trò trong nông nghiệp, Medicago sativa còn được sử dụng trong y học cổ truyền và hiện đại với nhiều ứng dụng tiềm năng. Các bộ phận của cây – đặc biệt là lá và mầm – chứa các hợp chất sinh học có {{topic|%7B%22topic%22%3A%22kh%E1%BA%A3%20n%C4%83ng%20ch%E1%BB%91ng%20oxy%20h%C3%B3a%22%7D}}, chống viêm và điều hòa chuyển hóa.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số ứng dụng tiêu biểu trong dinh dưỡng và y học:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Hỗ trợ giảm cholesterol và triglyceride máu\u003C\u002Fli>\u003Cli>Điều hòa nội tiết tố do chứa phytoestrogens\u003C\u002Fli>\u003Cli>Cải thiện tiêu hóa và nhu động ruột nhờ chất xơ hòa tan\u003C\u002Fli>\u003Cli>Chống viêm, tăng cường miễn dịch qua hoạt tính của flavonoid và saponin\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Alfalfa được sử dụng dưới dạng trà, bột thực vật, viên nang, hoặc chiết xuất lỏng. Tuy nhiên, cần lưu ý một số rủi ro như phản ứng dị ứng, tương tác với thuốc chống đông máu (do hàm lượng vitamin K cao), và không nên dùng cho phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh tự miễn chưa kiểm soát. Các nghiên cứu lâm sàng về alfalfa và hoạt tính sinh học có thể tìm thấy tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC3229674\u002F\">NCBI – Alfalfa Bioactive Compounds\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Điều kiện sinh thái và yêu cầu canh tác\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Alfalfa phát triển tốt trong điều kiện khí hậu ôn đới đến cận nhiệt đới, đặc biệt thích hợp với vùng có lượng mưa trung bình (500–1.000 mm\u002Fnăm) và đất tơi xốp, giàu hữu cơ. Cây không thích nghi với đất chua (pH dưới 6.0) hoặc đất dễ ngập nước kéo dài.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số yêu cầu kỹ thuật trong canh tác:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Đất cần cày sâu 20–30 cm trước khi gieo\u003C\u002Fli>\u003Cli>Mật độ gieo từ 20–30 kg hạt\u002Fha, tùy giống và điều kiện\u003C\u002Fli>\u003Cli>Bón phân cân đối, đặc biệt chú trọng lân và kali\u003C\u002Fli>\u003Cli>Cắt lần đầu sau 60–70 ngày, các lần sau cách nhau 30–40 ngày\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Cần kiểm soát cỏ dại và sâu bệnh, trong đó bệnh phấn trắng và rỉ sắt là phổ biến nhất. Việc sử dụng giống kháng bệnh, xoay vòng mùa vụ và giám sát đồng ruộng thường xuyên sẽ giúp duy trì năng suất ổn định và chất lượng sản phẩm cao.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Các giống Medicago sativa phổ biến\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nhiều giống alfalfa đã được chọn lọc nhằm thích nghi với khí hậu khác nhau, tăng năng suất và chống chịu sâu bệnh. Dưới đây là một số giống tiêu biểu:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>CUF101:\u003C\u002Fstrong> Giống phổ biến ở vùng khí hậu khô hạn, chịu nhiệt tốt\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Vernal:\u003C\u002Fstrong> Giống ôn đới, chống lạnh tốt, dùng rộng rãi tại Bắc Mỹ\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>SuperAlfa:\u003C\u002Fstrong> Giống lai có khả năng tái sinh nhanh và năng suất cao\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Cp> \u003C\u002Fp>\u003Cp>Danh sách và mô tả chi tiết các giống alfalfa được bảo tồn và cập nhật định kỳ bởi Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ars.usda.gov\u002Fplains-area\u002Flogan-ut\u002Fforage-and-range-research\u002Fdocs\u002Falfalfa-varieties\u002F\">USDA ARS – Alfalfa Varieties\u003C\u002Fa>. Lựa chọn giống phù hợp là yếu tố then chốt để tối ưu hóa năng suất và chất lượng sản phẩm trong từng vùng canh tác cụ thể.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Vai trò sinh thái và tiềm năng phát triển\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Medicago sativa không chỉ có giá trị nông nghiệp mà còn có ý nghĩa sinh thái to lớn. Nhờ hệ thống rễ sâu và khả năng cố định đạm, cây góp phần cải thiện độ phì nhiêu đất, giảm xói mòn và phục hồi hệ sinh thái canh tác bị thoái hóa. Cây cũng tạo sinh cảnh cho côn trùng thụ phấn, tăng đa dạng sinh học trên đồng ruộng.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển {{topic|%7B%22topic%22%3A%22n%C3%B4ng%20nghi%E1%BB%87p%20b%E1%BB%81n%20v%E1%BB%AFng%22%7D}}, alfalfa được xem là cây trồng lý tưởng cho mô hình nông nghiệp carbon thấp. Sự kết hợp giữa hiệu quả sản xuất và lợi ích sinh thái giúp cây này có tiềm năng cao trong các chương trình phục hồi nông nghiệp và phát triển kinh tế xanh ở nhiều quốc gia.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Để phát huy tối đa tiềm năng này, cần tăng cường nghiên cứu giống bản địa, đầu tư cơ giới hóa thu hoạch, ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn giống, đồng thời xây dựng chuỗi giá trị gắn kết giữa sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Medicago sativa vì thế được đánh giá là một trong những cây trồng chiến lược của nông nghiệp thế kỷ 21.\u003C\u002Fp>",{"id":48,"researcherId":17,"name":49,"imageUrl":50},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":52,"researcherId":17,"name":53,"imageUrl":54},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",[56,57,58,59,60,61,62,63,64,65],"cải thiện chất lượng","hệ sinh thái nông nghiệp","bổ sung dinh dưỡng","thực phẩm chức năng","rối loạn chuyển hóa","hệ thống phân loại","nhiệt độ trung bình","luân canh cây trồng","khả năng chống oxy hóa","nông nghiệp bền vững",10,true,"PUBLISHED","2025-06-10T08:09:21.514+00:00","2026-09-04T08:12:47.306+00:00","2025-06-12T02:43:52.198+00:00","2026-09-04T08:12:46.891+00:00","2026-09-04T07:25:07.008+00:00",452,[76,86,89,92,95,98,101,104,107,110],{"id":77,"title":78,"term":77,"englishTitle":79,"definition":80,"discipline":81,"disciplineCode":82,"disciplineLabel":83,"disciplineColor":84,"disciplineIcon":85},"cao chiết","Cao chiết là gì? Phân loại, quy trình và tiêu chuẩn","botanical extract","Cao chiết là chế phẩm đậm đặc thu được bằng cách chiết xuất hoạt chất sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng dung môi thích hợp, sau đó loại bỏ bã và bốc hơi một phần hoặc toàn bộ dung môi để đạt thể chất quy định.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":87,"title":88,"term":87,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"phân compost","Phân compost là gì? Các nghiên cứu khoa học về Phân compost",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"alcalase","Alcalase là gì? Các công bố khoa học về Alcalase",{"id":93,"title":94,"term":93,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"dịch vụ cộng đồng","Dịch vụ cộng đồng là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":96,"title":97,"term":96,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"chất lượng giấc ngủ","Chất lượng giấc ngủ là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"cố định đạm","Cố định đạm là gì? Các nghiên cứu khoa học về Cố định đạm",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"acute toxicity","Acute toxicity là gì? Các nghiên cứu khoa học về Acute toxicity",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"rhizobium","Rhizobium là gì? Các nghiên cứu khoa học về Rhizobium",{"id":108,"title":109,"term":108,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"nông hộ","Nông hộ là gì? Các nghiên cứu, bài báo khoa học về Nông hộ",{"id":111,"title":112,"term":111,"englishTitle":17,"definition":17,"discipline":17,"disciplineCode":17,"disciplineLabel":17,"disciplineColor":17,"disciplineIcon":17},"công cụ đánh giá","Công cụ đánh giá là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan"]