[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_m%E1%BB%91i%20n%E1%BB%91i%20khe{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_m%E1%BB%91i%20n%E1%BB%91i%20khe":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":26,"enrichTopicLink":27,"status":28,"createTime":29,"updateTime":30,"publishTime":31,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":32,"wikidataId":10,"relateTopics":33},"mối nối khe","Mối nối khe là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Mối nối khe là cấu trúc liên kết giữa hai tế bào liền kề, cho phép truyền trực tiếp ion và phân tử nhỏ qua kênh được tạo từ các protein connexin. Đây là dạng synapse điện giúp đồng bộ hóa hoạt động sinh lý, đặc biệt quan trọng trong cơ tim, mô thần kinh và các hệ thống truyền tín hiệu nhanh. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Định nghĩa mối nối khe\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nMối nối khe (gap junction) là một dạng liên kết tế bào đặc biệt cho phép truyền trực tiếp các phân tử nhỏ và ion từ tế bào này sang tế bào khác thông qua các kênh liên bào. Không giống như các synapse hóa học hay liên kết bền chặt, mối nối khe không truyền tín hiệu qua trung gian mà tạo nên một kết nối vật lý xuyên màng giữa hai tế bào kề cận. Điều này tạo ra sự đồng bộ hoạt động sinh lý giữa các nhóm tế bào, đặc biệt là trong mô cơ tim, mô thần kinh và mô biểu mô.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCấu trúc mối nối khe cho phép phân tử có khối lượng phân tử dưới 1 kilodalton (kDa) như ion Na\u003Csup>+\u003C\u002Fsup>, K\u003Csup>+\u003C\u002Fsup>, Ca\u003Csup>2+\u003C\u002Fsup>, và các chất truyền tin thứ cấp như cAMP hoặc IP\u003Csub>3\u003C\u002Fsub> di chuyển qua lại một cách chọn lọc. Khác với kênh ion thông thường nằm trong một màng đơn lẻ, gap junction là cầu nối giữa hai màng, đảm bảo dòng truyền liên tế bào. Vai trò thiết yếu của nó là truyền thông tin điện và hóa học một cách nhanh chóng, đặc biệt trong các mô cần phản ứng đồng bộ.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nVề mặt sinh học, mối nối khe xuất hiện phổ biến trong các cơ quan có hoạt động đồng thời và phối hợp cao. Mô hình giải phẫu học cho thấy trong cơ tim, mối nối khe tập trung dày đặc tại phần đầu cực của tế bào cơ tim (intercalated discs), giúp truyền tín hiệu khử cực nhanh chóng. Tại hệ thần kinh, synapse điện hình thành từ gap junction cho phép xung thần kinh truyền gần như tức thì, đóng vai trò trong điều phối hành vi phản xạ và các mạng thần kinh dao động.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cấu trúc phân tử và protein connexin\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nMỗi mối nối khe được tạo thành từ hai kênh bán phần (hemichannel), gọi là connexon. Một connexon nằm trên màng của mỗi tế bào tham gia liên kết. Mỗi connexon bao gồm sáu tiểu đơn vị protein gọi là connexin, xếp thành hình lục giác tạo nên một lỗ kênh trung tâm. Khi hai connexon của hai tế bào liền kề tiếp xúc, chúng gắn kết tạo thành một kênh liên bào xuyên suốt từ tế bào này sang tế bào kia. Các kênh này có đường kính trung bình khoảng 1.5-2 nm.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCó ít nhất 21 loại connexin khác nhau ở người, được đặt tên dựa trên khối lượng phân tử (Cx26, Cx32, Cx43, v.v.). Các loại connexin phổ biến theo mô:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Cx43: có nhiều trong cơ tim và tế bào thần kinh\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Cx26: chủ yếu ở tai trong, liên quan đến dẫn truyền âm thanh\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Cx32: xuất hiện ở gan và hệ thần kinh ngoại biên\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\nCác connexin khác nhau có đặc điểm chọn lọc phân tử và độ dẫn khác nhau, từ đó ảnh hưởng đến đặc tính truyền tín hiệu.\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nConnexon có thể là đồng nhất (homomeric) hoặc dị chủng (heteromeric) nếu được tạo bởi một hoặc nhiều loại connexin khác nhau. Khi hai connexon kết nối có cấu tạo khác nhau, chúng tạo nên mối nối dị loại (heterotypic), từ đó làm thay đổi tính chất lý hóa của kênh. Mối quan hệ cấu trúc – chức năng này là nền tảng để điều chỉnh đặc tính dẫn truyền giữa các mô khác nhau, tạo ra các mạch tín hiệu phức tạp có kiểm soát. Các nguồn chuyên khảo như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fbooks\u002FNBK26810\u002F\" target=\"_blank\">NCBI Bookshelf – Molecular Biology of the Cell\u003C\u002Fa> cung cấp phân tích chi tiết về cấu trúc connexin và connexon.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Chức năng sinh lý của mối nối khe\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nMối nối khe đóng vai trò trung tâm trong việc đảm bảo tính đồng bộ và phối hợp giữa các tế bào. Trong tim, các tế bào cơ tim liên kết với nhau bằng gap junction để truyền điện thế hoạt động một cách nhanh chóng, tạo nên hiện tượng co bóp đồng bộ toàn bộ buồng tim. Điều này đặc biệt quan trọng ở các vùng như nút xoang (SA node) và hệ Purkinje. Bất kỳ sự gián đoạn nào trong liên kết gap junction đều có thể dẫn đến loạn nhịp và suy tim.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong mô thần kinh, gap junction cho phép neuron truyền xung điện nhanh hơn synapse hóa học, nhờ đó hỗ trợ hoạt động thần kinh đồng bộ như sóng gamma và hoạt động đồng bộ trong hạch nền. Các astrocyte – tế bào thần kinh đệm – cũng liên kết thông qua mối nối khe, tạo nên mạng lưới trao đổi ion và năng lượng, từ đó duy trì ổn định môi trường ngoại bào.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số chức năng sinh lý quan trọng của gap junction:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Truyền điện thế hoạt động (tim, thần kinh)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Trao đổi chất chuyển hóa (gan, tụy)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phối hợp tín hiệu phát triển phôi (tế bào phôi sớm)\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\nBảng dưới đây thể hiện mối liên hệ giữa chức năng và mô tiêu biểu:\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Mô\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Connexin chủ yếu\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Chức năng chính\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Cơ tim\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cx43\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Truyền xung khử cực đồng bộ\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Gan\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cx32\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Chuyển hóa và giải độc\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Não bộ\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cx36, Cx43\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Truyền điện thần kinh và điều hòa ion\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Sự điều hòa hoạt động của mối nối khe\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nCác kênh gap junction không cố định mở mà có thể đóng hoặc giảm dẫn truyền tùy theo tình trạng sinh lý. Nồng độ ion nội bào, pH, và mức độ phosphoryl hóa connexin đều ảnh hưởng đến trạng thái hoạt động của kênh. Khi tế bào bị tổn thương hoặc rối loạn ion, kênh có thể đóng để ngăn tổn thương lan rộng sang tế bào lân cận. Điều này là một cơ chế bảo vệ quan trọng trong tổn thương thần kinh hoặc nhồi máu cơ tim.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nProtein connexin thường bị phosphoryl hóa bởi các kinase như Protein Kinase C (PKC), MAP kinase hoặc PKA. Tùy loại kinase và vị trí phosphoryl, connexin có thể bị tăng hoặc giảm khả năng tạo kênh, đồng thời ảnh hưởng đến tốc độ tái chế kênh. Nhiệt độ, nồng độ ATP và stress oxy hóa cũng có thể làm thay đổi cấu trúc không gian của connexin, từ đó điều chỉnh độ mở của gap junction.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTổng hợp các yếu tố điều hòa mối nối khe:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Giảm pH nội bào → đóng kênh\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tăng Ca\u003Csup>2+\u003C\u002Fsup> nội bào → đóng kênh\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phosphoryl hóa Cx43 → thay đổi tốc độ dẫn truyền\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Stress oxy hóa → biến đổi cấu trúc connexin\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\nCác cơ chế này không chỉ điều chỉnh truyền tín hiệu mà còn là đích điều trị tiềm năng trong y học tái tạo và điều trị rối loạn dẫn truyền.\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Vai trò trong mô thần kinh và dẫn truyền điện\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nMối nối khe là một thành phần quan trọng trong mô thần kinh, nơi nó hình thành các synapse điện (electrical synapse) giữa các neuron hoặc giữa neuron và tế bào thần kinh đệm. Không giống như synapse hóa học – nơi tín hiệu được truyền qua trung gian hóa học như neurotransmitter – synapse điện thông qua gap junction cho phép dòng ion và tín hiệu điện truyền trực tiếp với độ trễ gần như bằng 0, tạo nên tốc độ phản hồi cực nhanh trong các mạng thần kinh.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nSynapse điện đóng vai trò đặc biệt trong các mạng neuron đồng bộ như ở hồi hải mã (hippocampus), hạch nền (basal ganglia), tiểu não (cerebellum), và thân não. Đây là các khu vực liên quan đến điều hòa vận động, học tập, trí nhớ và phản xạ. Các neuron GABAergic trong vùng đồi thị, ví dụ, sử dụng mối nối khe để đồng bộ hóa hoạt động ức chế, điều chỉnh nhịp điệu thần kinh. Trong tế bào thần kinh đệm như astrocyte, gap junction tạo thành mạng lưới gọi là syncytium giúp phân phối ion và chất truyền tin khắp hệ thần kinh.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột nghiên cứu đăng trên \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41593-021-00942-1\" target=\"_blank\">Nature Neuroscience\u003C\u002Fa> nhấn mạnh rằng gap junction là nền tảng cấu trúc cho sự đồng bộ neuron trong quá trình sinh lý và bệnh lý, như động kinh, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer. Trong bệnh lý thần kinh, sự thay đổi biểu hiện connexin – đặc biệt là Cx36 và Cx43 – ảnh hưởng đáng kể đến sự lan truyền bất thường của xung điện.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Mối nối khe trong bệnh lý\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nSự rối loạn trong cấu trúc và chức năng của mối nối khe có liên quan đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Trong tim, giảm biểu hiện connexin 43 (Cx43) tại vùng cơ tim sau nhồi máu có thể dẫn đến loạn nhịp thất, do mất đồng bộ khử cực tế bào. Các nghiên cứu cho thấy, điều trị bằng cách phục hồi Cx43 có thể cải thiện dẫn truyền điện và giảm nguy cơ rung thất.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nỞ tai trong, đột biến gen GJB2 mã hóa Cx26 là nguyên nhân phổ biến gây điếc bẩm sinh không hội chứng. Cx26 cần thiết để duy trì nồng độ ion K\u003Csup>+\u003C\u002Fsup> trong nội dịch tai, phục vụ chức năng truyền âm. Mất chức năng mối nối khe tại đây gây gián đoạn dòng ion, dẫn đến thoái hóa tế bào lông và mất khả năng nghe.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số hội chứng di truyền liên quan đến đột biến connexin:\n\u003C\u002Fp>\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Gen đột biến\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Connexin\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Hội chứng liên quan\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>GJB2\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cx26\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Điếc bẩm sinh không hội chứng\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>GJB1\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cx32\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Charcot-Marie-Tooth type X\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>GJB6\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cx30\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>KID syndrome\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgoài ra, Cx43 bị biến đổi bất thường còn liên quan đến di căn ung thư, đặc biệt trong ung thư vú và não. Mối nối khe có vai trò điều hòa sự phát triển tế bào, và mất liên kết gap junction có thể dẫn đến mất kiểm soát phân bào và tăng xâm lấn. Do đó, connexin không chỉ là thành phần dẫn truyền mà còn là yếu tố điều hòa tăng sinh và biệt hóa.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong y học tái tạo và sinh học phân tử\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nConnexin và mối nối khe đang trở thành mục tiêu nghiên cứu trong y học tái tạo, đặc biệt trong việc phục hồi chức năng mô bị tổn thương sau chấn thương hoặc nhồi máu. Một hướng tiếp cận là sử dụng liệu pháp gen để tăng biểu hiện connexin tại vùng mô tổn thương, giúp cải thiện dẫn truyền điện hoặc hỗ trợ liên kết giữa các tế bào ghép. Ví dụ, cấy ghép tế bào cơ tim có biểu hiện Cx43 cao cho thấy khả năng hội nhập điện tốt hơn với mô tim bản địa.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong sinh học tế bào gốc, gap junction được dùng như một chỉ dấu cho mức độ biệt hóa. Các tế bào gốc trưởng thành hoặc biệt hóa hướng cơ tim, thần kinh thường xuất hiện mối nối khe như Cx43 hoặc Cx36. Đánh giá khả năng hình thành gap junction là một tiêu chí quan trọng trong kiểm định chất lượng tế bào dùng cho trị liệu.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác nghiên cứu cũng sử dụng connexin như công cụ trong hệ thống truyền tín hiệu nhân tạo. Bằng cách kết hợp gen connexin với cảm biến huỳnh quang, các nhà khoa học có thể theo dõi sự liên kết giữa tế bào sống trong thời gian thực, ứng dụng trong mô hình 3D và hệ thống sinh học tổng hợp.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>So sánh gap junction với các loại liên kết tế bào khác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nMối nối khe là một trong năm loại liên kết chính giữa các tế bào động vật. Mỗi loại liên kết có vai trò riêng trong duy trì cấu trúc mô, trao đổi chất và dẫn truyền tín hiệu. Gap junction khác biệt ở chỗ nó không chỉ liên kết về cơ học mà còn cho phép dòng ion và phân tử nhỏ đi qua.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Loại liên kết\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Chức năng chính\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Protein cấu trúc\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Khả năng truyền phân tử\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Tight junction\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Ngăn rò rỉ qua biểu mô\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Claudin, Occludin\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Không\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Adherens junction\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Kết nối khung actin\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Cadherin\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Không\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Desmosome\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Liên kết chịu lực\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Desmoglein, Desmocollin\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Không\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Gap junction\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Trao đổi ion, tín hiệu\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Connexin\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Có\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\nTừ bảng so sánh trên, có thể thấy rằng gap junction là loại liên kết duy nhất đảm nhận vai trò dẫn truyền sinh lý giữa tế bào, không chỉ giữ chức năng kết nối cấu trúc.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Các kỹ thuật nghiên cứu mối nối khe\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nViệc nghiên cứu mối nối khe đòi hỏi nhiều kỹ thuật phân tích tinh vi. Một trong những kỹ thuật chính là đo điện trở xuyên tế bào (dual patch clamp), cho phép xác định khả năng truyền dòng ion qua gap junction giữa hai tế bào. Ngoài ra, kỹ thuật nhuộm huỳnh quang FRAP (Fluorescence Recovery After Photobleaching) cho phép đánh giá khả năng khuếch tán phân tử qua mối nối.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số kỹ thuật khác gồm:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Western blot và RT-PCR để định lượng connexin\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Siêu hiển vi điện tử để quan sát cấu trúc connexon\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Immunofluorescence để xác định vị trí biểu hiện connexin trong mô\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>RNAi hoặc CRISPR để nghiên cứu chức năng bằng cách loại bỏ connexin\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác công cụ sinh học hiện đại cho phép nghiên cứu chi tiết vai trò của mối nối khe trong phát triển, bệnh lý và trị liệu. Việc phát triển thuốc điều biến connexin hoặc chất chặn gap junction đang là hướng đi tiềm năng trong điều trị loạn nhịp, ung thư và tổn thương thần kinh.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fbooks\u002FNBK26810\u002F\" target=\"_blank\">Alberts et al. – Molecular Biology of the Cell (NCBI)\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41593-021-00942-1\" target=\"_blank\">Nature Neuroscience: Electrical synapses and gap junctions\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC3529885\u002F\" target=\"_blank\">PMCID: Gap Junctions and Cardiac Arrhythmia\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.frontiersin.org\u002Farticles\u002F10.3389\u002Ffphys.2018.00723\u002Ffull\" target=\"_blank\">Frontiers in Physiology: Connexins in Development and Disease\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC7741161\u002F\" target=\"_blank\">NIH: Gap Junctions in Stem Cell Therapy\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Ftopics\u002Fneuroscience\u002Fgap-junction\" target=\"_blank\">ScienceDirect Topics: Gap Junction in Neuroscience\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.621+00:00","2025-11-11T09:38:00.983+00:00","2025-11-11T09:38:00.978+00:00",218,[34,45,56,67,78,84,95,106,112,118],{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":46,"title":47,"term":48,"englishTitle":49,"definition":50,"discipline":51,"disciplineCode":52,"disciplineLabel":53,"disciplineColor":54,"disciplineIcon":55},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":57,"title":58,"term":59,"englishTitle":60,"definition":61,"discipline":62,"disciplineCode":63,"disciplineLabel":64,"disciplineColor":65,"disciplineIcon":66},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":68,"title":69,"term":70,"englishTitle":71,"definition":72,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":79,"title":80,"term":81,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":90,"disciplineCode":91,"disciplineLabel":92,"disciplineColor":93,"disciplineIcon":94},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":101,"disciplineCode":102,"disciplineLabel":103,"disciplineColor":104,"disciplineIcon":105},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]