[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_lo%C3%A0i%20l%C3%A2u%20n%C4%83m{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_lo%C3%A0i%20l%C3%A2u%20n%C4%83m":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":26,"enrichTopicLink":27,"status":28,"createTime":29,"updateTime":30,"publishTime":31,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":32,"wikidataId":10,"relateTopics":33},"loài lâu năm","Loài lâu năm là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Loài lâu năm là những sinh vật có vòng đời kéo dài trên hai năm, có khả năng sinh trưởng và sinh sản lặp lại qua nhiều mùa sinh sản liên tiếp. Chúng khác với loài một năm và hai năm nhờ cấu trúc sống bền vững, hệ rễ sâu và chiến lược sinh sản giúp tồn tại lâu dài trong môi trường biến động. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Định nghĩa loài lâu năm\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Loài lâu năm (perennial species) là nhóm sinh vật, chủ yếu là thực vật, có khả năng sống và phát triển qua nhiều mùa sinh sản, kéo dài từ vài năm đến hàng thế kỷ. Khác với các loài ngắn ngày như cây một năm hoặc hai năm, loài lâu năm không chết sau chu kỳ sinh sản đầu tiên mà tiếp tục phát triển và lặp lại chu kỳ sinh trưởng – sinh sản trong nhiều năm liên tiếp.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Trong thực vật học, đặc trưng cơ bản của loài lâu năm là khả năng duy trì mô sống qua giai đoạn bất lợi như mùa khô, mùa đông hoặc hạn sinh trưởng. Cây lâu năm có thể là cây thân thảo như cỏ Vetiver, cây bụi như cà phê hoặc cây thân gỗ như sồi và dừa. Trong động vật học, khái niệm loài lâu năm thường áp dụng cho các loài có vòng đời dài, sinh sản nhiều lần như rùa, voi, hay một số loài cá như cá hồi Đại Tây Dương.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Về mặt sinh thái học, loài lâu năm có vai trò quan trọng trong việc duy trì cấu trúc hệ sinh thái ổn định, tích lũy sinh khối lâu dài, và cung cấp tài nguyên sinh học bền vững hơn so với các loài sống ngắn hạn. Tùy thuộc vào đặc điểm sinh lý, một số loài lâu năm có thể sống hàng trăm đến hàng ngàn năm, như loài thông Bristlecone Pine (\u003Ci>Pinus longaeva\u003C\u002Fi>) ở Bắc Mỹ.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân biệt với loài một năm và hai năm\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Loài lâu năm được phân biệt rõ rệt với loài một năm (annual) và loài hai năm (biennial) nhờ vào thời gian sống và chu kỳ sinh sản. Loài một năm hoàn tất toàn bộ vòng đời – từ nảy mầm, ra hoa, kết quả đến chết – chỉ trong một mùa sinh trưởng. Ngược lại, loài hai năm cần hai mùa: mùa đầu cho tăng trưởng sinh dưỡng, mùa sau cho sinh sản và chết ngay sau đó.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Loài lâu năm, trái lại, có vòng đời vượt quá hai năm và trải qua nhiều chu kỳ sinh sản. Một số loài lâu năm như cây vạn tuế có thể mất nhiều năm mới bắt đầu ra hoa, nhưng sau đó vẫn tiếp tục sinh trưởng và sinh sản trong các chu kỳ tiếp theo. Đặc điểm này cho phép chúng thích nghi tốt với biến đổi môi trường, duy trì sinh khối ổn định và cung cấp sinh sản phân tán theo thời gian.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bảng sau tóm tắt các đặc trưng cơ bản giúp phân biệt ba loại vòng đời phổ biến:\n\u003C\u002Fp>\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Phân loại\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Thời gian sống\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Chu kỳ sinh sản\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Kết thúc vòng đời\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Ví dụ\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Loài một năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>1 mùa sinh trưởng\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>1 lần duy nhất\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Sau khi ra hoa và kết quả\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Lúa, đậu xanh, rau muống\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Loài hai năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>2 năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>1 lần vào năm thứ 2\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Sau khi kết hạt\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Củ cải đường, su hào\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Loài lâu năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>&gt; 2 năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Nhiều lần\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Chết sinh lý hoặc do điều kiện môi trường\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Dừa, cà phê, sồi, hồ tiêu\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đặc điểm sinh lý và giải phẫu\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Loài lâu năm sở hữu những đặc điểm giải phẫu và sinh lý thích nghi với việc sống sót và sinh trưởng trong thời gian dài. Một trong những yếu tố then chốt là sự phát triển của các mô phân sinh thứ cấp – giúp tăng đường kính thân và hình thành mô gỗ, từ đó nâng cao khả năng nâng đỡ và dẫn truyền chất dinh dưỡng. Hệ thống rễ thường ăn sâu hoặc lan rộng, cho phép khai thác nước và chất khoáng hiệu quả hơn trong điều kiện khắc nghiệt.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Nhiều loài có cơ chế ngủ đông, trữ tinh bột hoặc đường trong củ, rễ hoặc thân ngầm để phục hồi nhanh chóng vào mùa sinh trưởng kế tiếp. Cấu trúc sinh học như thân gỗ, thân rễ (rhizome), thân hành (bulb) hoặc củ (tuber) chính là kho dự trữ và tái tạo trong giai đoạn bất lợi.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một số mô hình toán học được sử dụng để mô tả tăng trưởng sinh khối của loài lâu năm. Ví dụ:\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\nB(t) = B_0 e^{rt}\n\u003C\u002Fscript>\ntrong đó \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> B(t) \u003C\u002Fscript> là sinh khối tại thời điểm \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> t \u003C\u002Fscript>, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> B_0 \u003C\u002Fscript> là sinh khối ban đầu, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\"> r \u003C\u002Fscript> là tốc độ tăng trưởng. Mô hình này phản ánh sự tích lũy sinh khối qua nhiều năm sống và cho thấy lợi thế dài hạn của loài lâu năm so với loài ngắn ngày.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Chiến lược sinh sản của loài lâu năm\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Loài lâu năm có thể sinh sản bằng con đường sinh sản hữu tính (thụ phấn – kết hạt) hoặc sinh sản sinh dưỡng (chồi, thân rễ, nhân giống vô tính). Nhiều loài áp dụng song song cả hai chiến lược nhằm tối ưu hóa khả năng tồn tại và lan rộng quần thể trong điều kiện môi trường biến động.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Một điểm nổi bật trong chiến lược sinh sản của loài lâu năm là khả năng lặp lại sinh sản nhiều lần trong đời – được gọi là iteroparity. Điều này giúp phân tán rủi ro môi trường qua các mùa sinh sản khác nhau, tăng xác suất thành công của thế hệ kế tiếp. Ngược lại, các loài semelparity chỉ sinh sản một lần rồi chết, thường là loài ngắn ngày.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Danh sách dưới đây thể hiện một số dạng sinh sản phổ biến ở loài lâu năm:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thụ phấn chéo:\u003C\u002Fstrong> Tăng đa dạng di truyền, phụ thuộc vào côn trùng hoặc gió.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Sinh sản sinh dưỡng:\u003C\u002Fstrong> Nhân giống qua rễ, thân ngầm, cành – hiệu quả cho bảo tồn giống.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Sinh sản tự thụ phấn:\u003C\u002Fstrong> Phù hợp trong môi trường biệt lập hoặc ổn định lâu dài.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Lợi ích sinh thái của loài lâu năm\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Loài lâu năm đóng vai trò nền tảng trong cấu trúc và chức năng của các hệ sinh thái bền vững. Với vòng đời kéo dài và khả năng sinh sản lặp lại, chúng tạo ra một mạng lưới ổn định về mặt sinh học và vật lý, góp phần điều tiết dòng năng lượng, chất dinh dưỡng và cân bằng khí hậu vi mô trong khu vực cư trú.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Hệ rễ phát triển sâu của loài lâu năm giúp giữ đất, chống xói mòn, tăng khả năng thấm nước và cải thiện cấu trúc đất. Đồng thời, tán lá rộng hoặc thường xanh giúp điều hòa vi khí hậu bằng cách giảm nhiệt độ mặt đất, giảm tốc độ bay hơi và bảo vệ đa dạng sinh học tầng dưới tán.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Nhiều loài lâu năm còn tương tác sinh thái tích cực với các loài khác thông qua:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Thụ phấn cho động vật (hoa lâu năm cung cấp nguồn mật ổn định).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Cộng sinh với vi sinh vật cố định đạm (ví dụ: cây họ đậu lâu năm).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tạo môi trường sống cho chim, côn trùng và động vật đất.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Chính những yếu tố này khiến loài lâu năm được xem là “kiến trúc sư hệ sinh thái”, duy trì tính ổn định và khả năng tự phục hồi sau các biến cố như hạn hán, cháy rừng hoặc khai thác quá mức.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong nông nghiệp bền vững\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Trong bối cảnh khủng hoảng tài nguyên và áp lực môi trường gia tăng, loài lâu năm đang được xem là một giải pháp trung tâm trong chiến lược nông nghiệp tái sinh và canh tác dài hạn. Khác với cây trồng ngắn ngày, cây lâu năm không cần phải gieo trồng lại mỗi năm, giúp giảm xới đất, tiết kiệm nước và hạn chế sử dụng phân bón hóa học.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Nhiều loại cây lâu năm có giá trị kinh tế cao đã được đưa vào sản xuất hàng hóa quy mô lớn như:\n\u003C\u002Fp>\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Tên cây\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Thời gian cho thu hoạch\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Giá trị sử dụng\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Vùng phổ biến\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Cà phê (\u003Ci>Coffea spp.\u003C\u002Fi>)\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>3–4 năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Hạt rang xay, xuất khẩu\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Việt Nam, Brazil, Ethiopia\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Dừa (\u003Ci>Cocos nucifera\u003C\u002Fi>)\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>6–8 năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Nước dừa, dầu, xơ\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Đông Nam Á, Thái Bình Dương\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Hồ tiêu (\u003Ci>Piper nigrum\u003C\u002Fi>)\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>2–3 năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Gia vị, xuất khẩu\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Ấn Độ, Việt Nam\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Điều (\u003Ci>Anacardium occidentale\u003C\u002Fi>)\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>3–5 năm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Hạt điều, chế biến\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Châu Phi, châu Á\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\u003Cp>Các sáng kiến như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Flandinstitute.org\u002F\" target=\"_blank\">The Land Institute\u003C\u002Fa> đang tích cực nghiên cứu và phát triển các giống ngũ cốc lâu năm như Kernza (một dạng cỏ lúa mì lâu năm) để thay thế các giống ngắn ngày, hướng đến hệ canh tác đa niên giảm thiểu phát thải khí nhà kính và tăng khả năng giữ đất.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Vai trò trong thích ứng với biến đổi khí hậu\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Loài lâu năm có tiềm năng lớn trong cả hai hướng của chiến lược khí hậu: thích ứng và giảm nhẹ. Hệ thống rễ sâu không chỉ giúp cây chịu hạn tốt hơn, mà còn có khả năng cô lập carbon trong đất sâu (soil carbon sequestration) trong nhiều thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Theo nghiên cứu được công bố trên \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41586-019-1120-4\" target=\"_blank\">Nature\u003C\u002Fa>, hệ sinh thái cây lâu năm lưu trữ nhiều carbon hơn so với cây một năm nhờ sinh khối ổn định và vòng đời dài. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cần giảm nồng độ CO₂ trong khí quyển để hạn chế hiện tượng nóng lên toàn cầu.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Thêm vào đó, cây lâu năm còn có thể tăng khả năng chống chịu của hệ thống sản xuất trước các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, bão, sương giá và lũ lụt. Chúng giúp giảm sự phụ thuộc vào tưới tiêu và cung cấp độ che phủ đất quanh năm – những yếu tố then chốt trong xây dựng hệ canh tác bền vững thời hậu biến đổi khí hậu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức và hạn chế\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Dù mang nhiều lợi ích, loài lâu năm cũng gặp phải một số hạn chế trong ứng dụng rộng rãi. Thứ nhất là chu kỳ sinh trưởng dài, khiến việc đầu tư ban đầu trở nên tốn kém và cần thời gian chờ đợi trước khi có thu hoạch. Điều này khiến nông dân ngại chuyển đổi từ cây ngắn ngày sang cây lâu năm nếu không có hỗ trợ chính sách.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Thứ hai là khó khăn trong lai tạo giống và kiểm soát dịch bệnh. Nhiều loài cây lâu năm có tính dị hợp cao và thời gian sinh sản dài, khiến công tác chọn lọc giống gặp trở ngại. Ngoài ra, do tồn tại lâu năm, chúng có nguy cơ tích tụ mầm bệnh và sâu hại qua nhiều vụ, đòi hỏi chiến lược quản lý dịch hại dài hạn.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Để vượt qua các rào cản này, cần đẩy mạnh các nghiên cứu di truyền học, chọn lọc giống, cải tiến kỹ thuật canh tác và xây dựng chính sách hỗ trợ sản xuất cây lâu năm theo hướng bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\u003Col>\n  \u003Cli>DeHaan, L. R., et al. (2018). Perennial grain crops: From inception to impact. \u003Ci>Annual Review of Plant Biology\u003C\u002Fi>, 69, 471–494.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Glover, J. D., Reganold, J. P., &amp; Cox, C. M. (2012). Agriculture: Plant perennials to save Africa’s soils. \u003Ci>Nature\u003C\u002Fi>, 489(7416), 359–361.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>The Land Institute. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Flandinstitute.org\u002F\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Flandinstitute.org\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>FAO. Agroforestry and perennial crops. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.fao.org\u002Fforestry\u002Fagroforestry\u002Fen\u002F\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Fwww.fao.org\u002Fforestry\u002Fagroforestry\u002Fen\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Crews, T. E., &amp; Rumsey, B. E. (2017). What agriculture can learn from native ecosystems. \u003Ci>Bioscience\u003C\u002Fi>, 67(6), 569–575.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nature. (2019). Planting trees for carbon sequestration. \u003Ci>Nature\u003C\u002Fi>, 573(7774), 145–148. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41586-019-1120-4\" target=\"_blank\">Link\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.631+00:00","2025-11-10T13:37:19.069+00:00","2025-11-10T13:37:19.066+00:00",99,[34,45,56,67,78,84,95,106,112,118],{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":46,"title":47,"term":48,"englishTitle":49,"definition":50,"discipline":51,"disciplineCode":52,"disciplineLabel":53,"disciplineColor":54,"disciplineIcon":55},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":57,"title":58,"term":59,"englishTitle":60,"definition":61,"discipline":62,"disciplineCode":63,"disciplineLabel":64,"disciplineColor":65,"disciplineIcon":66},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":68,"title":69,"term":70,"englishTitle":71,"definition":72,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":79,"title":80,"term":81,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":90,"disciplineCode":91,"disciplineLabel":92,"disciplineColor":93,"disciplineIcon":94},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":101,"disciplineCode":102,"disciplineLabel":103,"disciplineColor":104,"disciplineIcon":105},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]