[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_lao%20ph%C3%BAc%20m%E1%BA%A1c{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_lao phúc mạc":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":10,"definition":18,"discipline":19,"references":20,"faqs":42,"createUser":52,"publishUser":10,"keywords":56,"keywordCount":63,"enrichTopicLink":64,"status":65,"createTime":66,"updateTime":67,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":68,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":69,"relateTopics":70},"lao phúc mạc","Lao phúc mạc","Lao phúc mạc là một thể lao ngoài phổi do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây viêm ở phúc mạc – lớp màng bao quanh ổ bụng và các tạng. Bệnh tiến triển âm thầm, triệu chứng không đặc hiệu nhưng có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm.","\u003Cp>\u003Cstrong>Lao phúc mạc\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Tuberculous peritonitis \u002F Peritoneal tuberculosis\u003C\u002Fem>) là thể lao ngoài phổi mạn tính đặc trưng bởi sự viêm nhiễm màng bụng do vi khuẩn \u003Cem>Mycobacterium tuberculosis\u003C\u002Fem> gây ra, thường lan tràn từ hạch mạc treo hoặc đường máu, biểu hiện lâm sàng bởi báng bụng dịch tiết giàu protein, sốt kéo dài và tăng hoạt độ enzym adenosine deaminase (ADA) dịch màng bụng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bệnh nguyên học và đường lây truyền đến phúc mạc\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Lao phúc mạc do trực khuẩn lao \u003Cem>Mycobacterium tuberculosis\u003C\u002Fem> (hiếm hơn là \u003Cem>Mycobacterium bovis\u003C\u002Fem> do uống sữa tươi chưa tiệt trùng) gây ra. Trực khuẩn lao xâm nhập vào khoang màng bụng qua bốn con đường bệnh sinh chính:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Lan tràn từ {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%E1%BA%A1ch%20b%E1%BA%A1ch%20huy%E1%BA%BFt%22%7D}} mạc treo:\u003C\u002Fstrong> Vi khuẩn lao khu trú tại các hạch lympho mạc treo ruột bị hoại tử bã đậu, vỡ trực tiếp giải phóng vi khuẩn vào khoang phúc mạc. Đây là con đường phổ biến nhất.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Đường máu (Hematogenous spread):\u003C\u002Fstrong> Vi khuẩn lao từ ổ nhiễm trùng tiên phát ở phổi lan truyền theo dòng máu đến màng bụng trong bối cảnh lao kê toàn thể.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Lan tràn trực tiếp kế cận:\u003C\u002Fstrong> Từ các tổn thương lao thành ruột (lao hồi manh tràng), lao phần phụ ở nữ giới (lao vòi trứng, buồng trứng) vỡ vào ổ bụng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Lan tràn qua đường bạch huyết xuyên cơ hoành:\u003C\u002Fstrong> Từ ổ viêm màng phổi do lao xuyên qua các mao {{topic|%7B%22topic%22%3A%22m%E1%BA%A1ch%20b%E1%BA%A1ch%20huy%E1%BA%BFt%22%7D}} cơ hoành xuống màng bụng.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Giải phẫu bệnh và các thể lâm sàng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tổn thương cơ bản trên màng bụng là các hạt lao (tubercle) kích thước từ 1 đến 3 mm màu trắng ngà hoặc vàng nhạt rải rác khắp lá thành và lá tạng phúc mạc, mạc nối lớn và thanh mạc các quai ruột. Vi thể thấy nang lao điển hình gồm vùng hoại tử bã đậu ở trung tâm, bao quanh bởi tế bào khổng lồ Langhans, tế bào dạng biểu mô và vành tế bào lympho. Bệnh được chia thành 3 thể lâm sàng:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thể cổ trướng (Thể tràn dịch):\u003C\u002Fstrong> Chiếm khoảng 70% các trường hợp, đặc trưng bởi sự tiết dịch rầm rộ vào ổ bụng tạo nên báng bụng tự do số lượng nhiều, bụng chướng to nhưng mềm, dấu hiệu sóng vỗ dương tính.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thể bã đậu loét (Thể loét hoại tử):\u003C\u002Fstrong> Các hạt lao hoại tử tạo thành các ổ mủ bã đậu khu trú xen kẽ giữa các quai ruột dính chặt vào nhau, nguy cơ cao vỡ mủ vào tạng rỗng gây rò phân hoặc rò dịch ruột ra thành bụng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thể xơ dính (Thể khô):\u003C\u002Fstrong> Phản ứng xơ hóa phát triển mạnh tạo thành các dải xơ dày đặc bọc lấy các quai ruột và mạc nối cuộn lại thành bánh mạc nối (omental cake), khám thấy các khối u lổn nhổn trong ổ bụng và thường gây biến chứng bán tắc ruột hoặc tắc ruột cơ học.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Đặc điểm cận lâm sàng và tiêu chuẩn vàng chẩn đoán\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Chẩn đoán phân biệt lao phúc mạc với các nguyên nhân gây báng bụng khác (như xơ gan mất bù, ung thư di căn màng bụng carcinomatosis) dựa trên chuỗi xét nghiệm chuyên biệt:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Phân tích dịch báng màng bụng:\u003C\u002Fstrong> Dịch báng thường có màu vàng chanh hoặc dịch tiết hơi đục. Đặc điểm dịch tiết điển hình: nồng độ protein toàn phần cao (\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">> 30\\text{ g\u002FL}\u003C\u002Fscript>), độ dốc {{topic|%7B%22topic%22%3A%22albumin%20huy%E1%BA%BFt%20thanh%22%7D}} - dịch báng (Serum-Ascites Albumin Gradient - SAAG) thấp dưới 1.1 g\u002FdL, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22s%E1%BB%91%20l%C6%B0%E1%BB%A3ng%20b%E1%BA%A1ch%20c%E1%BA%A7u%22%7D}} tăng cao (\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">> 500\\text{ tế bào\u002Fmm}^3\u003C\u002Fscript>) với ưu thế lympho bào chiếm trên 70%.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Hoạt độ Adenosine Deaminase (ADA):\u003C\u002Fstrong> Nồng độ enzym ADA trong dịch màng bụng tăng trên ngưỡng 30 đến 40 U\u002FL có độ nhạy đạt 95% và độ đặc hiệu đạt 92% để định hướng chẩn đoán lao phúc mạc.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Nội soi ổ bụng kèm sinh thiết mô (Tiêu chuẩn vàng):\u003C\u002Fstrong> Quan sát trực tiếp các hạt lao rải rác trên bề mặt phúc mạc và sinh thiết mô làm mô bệnh học tìm nang lao hoại tử bã đậu, kết hợp nhuộm soi acid-fast (Ziehl-Neelsen) và xét nghiệm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22sinh%20h%E1%BB%8Dc%20ph%C3%A2n%20t%E1%BB%AD%22%7D}} GeneXpert MTB\u002FRIF {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%C3%A1t%20hi%E1%BB%87n%20nhanh%22%7D}} DNA của trực khuẩn lao và đột biến kháng rifampicin.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Phác đồ điều trị nội khoa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Điều trị lao phúc mạc chủ yếu là nội khoa theo phác đồ kháng lao chuẩn quốc gia (thường là phác đồ 2RHZE\u002F4RH kéo dài 6 tháng gồm giai đoạn tấn công 2 tháng với 4 thuốc Rifampicin, Isoniazid, Pyrazinamide, Ethambutol và giai đoạn duy trì 4 tháng với Rifampicin và Isoniazid). Việc phối hợp sớm thuốc kháng lao giúp dịch báng thoái lui hoàn toàn và ngăn ngừa hình thành các dải xơ dính gây tắc ruột về sau.\u003C\u002Fp>","Tuberculous peritonitis \u002F Peritoneal tuberculosis","Lao phúc mạc là thể lao ngoài phổi mạn tính đặc trưng bởi sự viêm nhiễm màng bụng do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, thường lan tràn từ hạch mạc treo hoặc đường máu, biểu hiện lâm sàng bởi báng bụng dịch tiết giàu protein, sốt kéo dài và tăng hoạt độ enzym adenosine deaminase (ADA) dịch màng bụng.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[21,28,35],{"citationText":22,"title":23,"authors":24,"source":25,"year":26,"doi":27,"url":10},"Kang Seung Joo (2012). Role of ascites adenosine deaminase in differentiating between tuberculous peritonitis and peritoneal carcinomatosis. World Journal of Gastroenterology.","Role of ascites adenosine deaminase in differentiating between tuberculous peritonitis and peritoneal carcinomatosis","Kang Seung Joo","World Journal of Gastroenterology",2012,"10.3748\u002Fwjg.v18.i22.2837",{"citationText":29,"title":30,"authors":31,"source":32,"year":33,"doi":34,"url":10},"Chander Anil (2013). Diagnostic significance of ascites adenosine deaminase levels in suspected tuberculous peritonitis in adults. Journal of Microbiology and Infectious Diseases.","Diagnostic significance of ascites adenosine deaminase levels in suspected tuberculous peritonitis in adults","Chander Anil","Journal of Microbiology and Infectious Diseases",2013,"10.5799\u002Fahinjs.02.2013.03.0091",{"citationText":36,"title":37,"authors":38,"source":39,"year":40,"doi":41,"url":10},"Fan Qiuxia, Huang Xiaoyan, Xiong Zibo, Zhang Jieyun, He Yan (2020). P1217VALUE OF MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SPECIFY ELISOPT IN THE DIAGNOSIS OF PERITONEAL DIALYSIS-ASSOCIATED TUBERCULOUS PERITONITIS PATIENTS. Nephrology Dialysis Transplantation.","P1217VALUE OF MYCOBACTERIUM TUBERCULOSIS SPECIFY ELISOPT IN THE DIAGNOSIS OF PERITONEAL DIALYSIS-ASSOCIATED TUBERCULOUS PERITONITIS PATIENTS","Fan Qiuxia, Huang Xiaoyan, Xiong Zibo, Zhang Jieyun, He Yan","Nephrology Dialysis Transplantation",2020,"10.1093\u002Fndt\u002Fgfaa142.p1217",[43,46,49],{"question":44,"answer":45},"Đặc điểm hóa sinh và tế bào của dịch màng bụng trong lao phúc mạc là gì?","Dịch màng bụng là dịch tiết (exudate) màu vàng chanh, nồng độ protein cao trên 30 g\u002FL, độ dốc albumin huyết thanh - dịch báng (SAAG) thấp dưới 1.1 g\u002FdL, số lượng bạch cầu tăng cao với ưu thế áp đảo của tế bào lympho (> 70%).",{"question":47,"answer":48},"Xét nghiệm nồng độ enzyme Adenosine Deaminase (ADA) trong dịch báng có giá trị chẩn đoán thế nào?","Hoạt độ enzyme ADA dịch màng bụng tăng trên ngưỡng 30-40 U\u002FL có độ nhạy và độ đặc hiệu trên 90% để định hướng chẩn đoán lao phúc mạc, đặc biệt hữu ích trong bối cảnh nuôi cấy tìm vi khuẩn lao thường mất nhiều tuần.",{"question":50,"answer":51},"Nội soi ổ bụng kèm sinh thiết màng bụng có vai trò như thế nào trong tiêu chuẩn vàng chẩn đoán?","Nội soi ổ bụng quan sát trực tiếp các hạt lao trắng ngà rải rác trên lá phúc mạc và sinh thiết mô làm giải phẫu bệnh tìm tổn thương viêm hạt hoại tử bã đậu đặc hiệu là tiêu chuẩn vàng chẩn đoán xác định bệnh.",{"id":53,"researcherId":10,"name":54,"imageUrl":55},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[57,58,59,60,61,62],"hạch bạch huyết","mạch bạch huyết","albumin huyết thanh","số lượng bạch cầu","sinh học phân tử","phát hiện nhanh",6,false,"PUBLISHED","2024-12-26T04:23:53.349+00:00","2026-09-13T02:08:14.117+00:00","2026-09-13T02:08:13.851+00:00",280,[71,74,77,80,83,86,89,92,95,98],{"id":72,"title":73,"term":72,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"khối lượng phân tử","Khối lượng phân tử là gì? Các công bố khoa học về Khối lượng phân tử",{"id":75,"title":76,"term":75,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"chuột cống trắng","Chuột cống trắng là gì? Các công bố khoa học về Chuột cống trắng",{"id":78,"title":79,"term":78,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"saccharomyces cerevisiae","Saccharomyces cerevisiae là gì? Các công bố khoa học về Saccharomyces cerevisiae",{"id":81,"title":82,"term":81,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"vector chuyển gen","Vector chuyển gen là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":84,"title":85,"term":84,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hydrogen","Hydrogen là gì? Các công bố khoa học về Hydrogen",{"id":87,"title":88,"term":87,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"genome","Genome là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Genome",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"vi nhân giống","Vi nhân giống là gì? Các công bố khoa học về Vi nhân giống",{"id":93,"title":94,"term":93,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"β galactosidase","Β galactosidase là gì? Các nghiên cứu về Β galactosidase",{"id":96,"title":97,"term":96,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"pcr rflp","PCR-RFLP  là gì? Các nghiên cứu khoa học về PCR-RFLP ",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nguyên phát","Nguyên phát là gì? Các nghiên cứu khoa học về Nguyên phát"]