[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_byId_khảo cổ học":3,"_public_topic_publications_kh%E1%BA%A3o%20c%E1%BB%95%20h%E1%BB%8Dc{\"limit\":5}":95},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"id":6,"title":7,"description":8,"content":9,"term":6,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":11,"publishUser":10,"keywords":15,"keywordCount":10,"enrichTopicLink":16,"status":17,"createTime":18,"updateTime":19,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":20,"contentErrorMessage":10,"viewCount":21,"relateTopics":22},"khảo cổ học","Khảo cổ học là gì? Các nghiên cứu khoa học về Khảo cổ học","Khảo cổ học là ngành khoa học nghiên cứu lịch sử và văn hóa loài người trong quá khứ thông qua hiện vật, di tích và dấu tích môi trường còn lại. Khác với lịch sử dựa vào văn bản, khảo cổ học tái dựng đời sống cổ xưa từ các bằng chứng vật chất để hiểu nguồn gốc và sự phát triển xã hội.","\u003Cdiv>\u003Ch2>Khảo cổ học là gì?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học (tiếng Anh: \u003Cstrong>Archaeology\u003C\u002Fstrong>) là ngành khoa học chuyên nghiên cứu về đời sống, văn hóa và lịch sử của con người trong quá khứ thông qua các bằng chứng vật chất còn sót lại, như hiện vật, kiến trúc, mộ táng, công cụ, đồ gốm và dấu tích môi trường. Đây là một lĩnh vực liên ngành kết hợp giữa nhân học, lịch sử, địa chất, sinh học và công nghệ, nhằm mục đích tái dựng một cách chính xác và có hệ thống về các xã hội cổ đại – từ những nhóm săn bắt hái lượm sơ khai cho đến các nền văn minh phát triển như Ai Cập cổ đại, Lưỡng Hà, hoặc Trung Hoa cổ.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhông giống như lịch sử, vốn chủ yếu dựa vào các văn bản viết, khảo cổ học sử dụng các bằng chứng phi văn tự để nghiên cứu các giai đoạn tiền sử – thời kỳ mà con người chưa có hệ thống chữ viết. Do đó, khảo cổ học đóng vai trò thiết yếu trong việc tái hiện toàn diện lịch sử nhân loại, đặc biệt trong những vùng và thời kỳ mà tư liệu văn bản không còn tồn tại hoặc chưa từng có.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đối tượng và phạm vi nghiên cứu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học bao gồm việc phát hiện, khai quật, phân tích, định niên đại và diễn giải tất cả các loại bằng chứng vật thể liên quan đến hoạt động của con người trong quá khứ. Các đối tượng nghiên cứu chính bao gồm:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Hiện vật (artifacts):\u003C\u002Fstrong> như công cụ bằng đá, gốm sứ, vũ khí, trang sức, tượng thờ.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Di tích (features):\u003C\u002Fstrong> gồm các công trình kiến trúc, mộ táng, bếp lửa, giếng nước, hố phế thải.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Dấu vết sinh học và môi trường:\u003C\u002Fstrong> như xương động vật, hạt giống, phấn hoa, than tro, phục vụ tái dựng khí hậu, thổ nhưỡng và thói quen sinh hoạt.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nThông qua việc phân tích các bằng chứng này, khảo cổ học giúp hé lộ về cấu trúc xã hội, tôn giáo, kinh tế, và công nghệ của các cộng đồng trong quá khứ – từ quy mô nhỏ như làng xóm cho đến những thành bang và đế chế rộng lớn.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân ngành khảo cổ học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học bao gồm nhiều phân ngành chuyên biệt, mỗi phân ngành tập trung vào một khía cạnh hoặc giai đoạn nhất định của quá khứ:\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Khảo cổ học tiền sử\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học tiền sử nghiên cứu các xã hội trước khi có chữ viết, thường bao gồm các thời kỳ như đồ đá cũ, đồ đá mới, đồ đồng và đồ sắt. Đây là giai đoạn dài nhất trong lịch sử nhân loại, kéo dài hàng triệu năm. Ví dụ điển hình là các di tích của người \u003Cem>Homo erectus\u003C\u002Fem> tại Tràng An, Việt Nam hoặc khảo cổ học hang động tại châu Phi.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Khảo cổ học lịch sử\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>\nTập trung vào các xã hội đã có hệ thống văn tự. Phân ngành này sử dụng song song văn bản cổ và bằng chứng vật chất để đối chiếu và kiểm chứng thông tin lịch sử. Ví dụ: nghiên cứu về văn hóa Ai Cập cổ đại dựa trên các ghi chép chữ tượng hình và các hiện vật được khai quật tại Thung lũng các vị vua.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Khảo cổ học dưới nước\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>\nChuyên nghiên cứu các di tích nằm dưới đáy biển, sông, hồ như tàu đắm, thành phố bị ngập, cảng cổ. Công nghệ như sonar, máy bay không người lái, và chụp ảnh 3D được ứng dụng mạnh mẽ. Một ví dụ nổi bật là khảo sát xác tàu \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fnauticalarch.org\u002Fprojects\u002Fuluburun-shipwreck\u002F\" target=\"_blank\">Uluburun\u003C\u002Fa> ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ – một trong những tàu buôn cổ nhất thế giới từ thời kỳ đồ đồng.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Khảo cổ học môi trường\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>\nKết hợp giữa khảo cổ và khoa học tự nhiên để nghiên cứu mối quan hệ giữa con người và môi trường cổ đại. Qua đó, ngành này cung cấp thông tin về biến đổi khí hậu, mô hình canh tác, và tác động sinh thái của các cộng đồng cổ. Ví dụ: việc phân tích hạt phấn hoa trong lớp trầm tích giúp xác định hệ sinh thái từng tồn tại ở khu vực khảo cổ.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Khảo cổ học đô thị và khảo cổ học công nghiệp\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học đô thị nghiên cứu các thành phố cổ, cấu trúc quy hoạch, cư trú và hạ tầng công cộng. Khảo cổ học công nghiệp thì tập trung vào các di tích sản xuất, nhà máy, mỏ khoáng thời kỳ hiện đại từ thế kỷ 18 trở đi – thường thấy ở châu Âu và Bắc Mỹ.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phương pháp nghiên cứu và công nghệ khảo cổ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học hiện đại sử dụng một loạt công cụ và phương pháp khoa học tiên tiến để tăng độ chính xác và mở rộng phạm vi nghiên cứu:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Kỹ thuật định tuổi:\u003C\u002Fstrong> như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.britannica.com\u002Fscience\u002Fradiocarbon-dating\" target=\"_blank\">carbon-14\u003C\u002Fa> cho vật thể hữu cơ, Uranium-thorium cho hang động đá vôi, hoặc phương pháp thermoluminescence cho gốm sứ.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Viễn thám và ảnh vệ tinh:\u003C\u002Fstrong> giúp xác định các cấu trúc chôn vùi mà không cần đào bới.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Địa từ học và radar xuyên đất (GPR):\u003C\u002Fstrong> phát hiện tường, móng, mộ táng dưới lòng đất.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>DNA cổ đại và phân tích protein:\u003C\u002Fstrong> giúp xác định tổ tiên, bệnh lý và dịch tễ học trong các quần thể cổ.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>GIS (Hệ thống thông tin địa lý):\u003C\u002Fstrong> để phân tích không gian, xác định mô hình cư trú và di cư.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Vai trò của khảo cổ học trong xã hội hiện đại\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học không chỉ đơn thuần là ngành nghiên cứu học thuật mà còn có ảnh hưởng sâu rộng đến xã hội:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Bảo tồn di sản:\u003C\u002Fstrong> cung cấp cơ sở khoa học để bảo vệ các di tích và di sản văn hóa vật thể.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giáo dục và nhận thức cộng đồng:\u003C\u002Fstrong> giúp người dân hiểu rõ nguồn gốc, bản sắc và giá trị văn hóa dân tộc.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Du lịch văn hóa:\u003C\u002Fstrong> nhiều địa điểm khảo cổ đã trở thành điểm đến du lịch như Angkor Wat, Pompeii hay cố đô Huế.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Công cụ ngoại giao văn hóa:\u003C\u002Fstrong> hợp tác quốc tế trong khai quật và bảo tồn giúp tăng cường quan hệ giữa các quốc gia.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Đạo đức và thách thức trong khảo cổ học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nBên cạnh các thành tựu, khảo cổ học cũng đối mặt với nhiều vấn đề nhạy cảm về đạo đức và pháp lý:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Buôn bán và trộm cắp cổ vật:\u003C\u002Fstrong> là vấn nạn toàn cầu khiến nhiều di tích bị phá hoại nghiêm trọng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tranh chấp quyền sở hữu:\u003C\u002Fstrong> nhiều quốc gia yêu cầu hồi hương cổ vật bị đưa ra nước ngoài trái phép trong thời kỳ thuộc địa.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Can thiệp vào di tích tôn giáo hoặc nghĩa địa:\u003C\u002Fstrong> đòi hỏi sự tôn trọng với cộng đồng địa phương và quy tắc đạo đức nghề nghiệp.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nCác tổ chức quốc tế như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.icom.museum\u002Fen\u002F\" target=\"_blank\">ICOM\u003C\u002Fa>, \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.icomos.org\u002Fen\u002F\" target=\"_blank\">ICOMOS\u003C\u002Fa> và \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.saa.org\u002F\" target=\"_blank\">SAA\u003C\u002Fa> đã ban hành các bộ quy tắc đạo đức để hướng dẫn khảo cổ học bền vững và nhân văn.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Kết luận\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhảo cổ học là một ngành khoa học thiết yếu giúp loài người hiểu được quá khứ không được ghi chép – từ những mảnh xương đá vô danh đến các kỳ quan vĩ đại từng bị chôn vùi dưới lòng đất. Nhờ sự kết hợp giữa kỹ thuật hiện đại và góc nhìn nhân văn, khảo cổ học ngày nay không chỉ cung cấp tri thức mà còn góp phần bảo vệ ký ức chung của nhân loại. Khi đối mặt với biến đổi khí hậu, đô thị hóa và chiến tranh, vai trò của khảo cổ học trong bảo tồn văn hóa và định hình bản sắc ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.\n\u003C\u002Fp>\u003C\u002Fdiv>",null,{"id":12,"researcherId":10,"name":13,"imageUrl":14},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[6],false,"PUBLISHED","2025-04-18T15:42:51.885+00:00","2026-09-01T02:11:48.150+00:00","2026-09-01T02:11:48.148+00:00",800,[23,34,45,50,55,65,75,80,85,90],{"id":24,"title":25,"term":26,"englishTitle":27,"definition":28,"discipline":29,"disciplineCode":30,"disciplineLabel":31,"disciplineColor":32,"disciplineIcon":33},"mô hình 3d","Mô hình 3D là gì? Ý nghĩa và ứng dụng chuyên sâu","Mô hình 3D","3D model \u002F Three-dimensional computer modeling","Mô hình 3D là biểu diễn toán học kỹ thuật số của một bề mặt hoặc thể tích vật thể ba chiều trong không gian tọa độ đồ họa máy tính, được kiến tạo từ tập hợp các đỉnh (vertices), cạnh (edges) và đa giác (polygons) hoặc các đường cong toán học giải tích.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"người bản địa úc","Người bản địa Úc là gì? Lịch sử, nhân học và pháp lý","Người bản địa Úc","Indigenous Australians","Người bản địa Úc là các nhóm cư dân nguyên thủy và hậu duệ của những cộng đồng người đầu tiên sinh sống trên lục địa Úc và quần đảo eo biển Torres trước khi người châu Âu định cư.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":46,"title":47,"term":46,"englishTitle":48,"definition":49,"discipline":29,"disciplineCode":30,"disciplineLabel":31,"disciplineColor":32,"disciplineIcon":33},"thép không gỉ 316l","Thép không gỉ 316L là gì? Đặc tính, cơ lý và ứng dụng","316L stainless steel","Thép không gỉ 316L là hợp kim thép không gỉ thuộc họ austenit chứa hàm lượng carbon cực thấp kết hợp với các nguyên tố hợp kim chính gồm crom, niken và molypden nhằm mang lại khả năng chống ăn mòn hóa học và ăn mòn cục bộ vượt trội.",{"id":51,"title":52,"term":51,"englishTitle":53,"definition":54,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"lãi suất cho vay","Lãi suất cho vay là gì? Cấu trúc và cơ chế định giá","lending interest rate","Lãi suất cho vay là tỷ lệ phần trăm tính trên số vốn gốc mà bên đi vay phải trả cho bên cho vay trong một khoảng thời gian xác định nhằm bù đắp chi phí huy động vốn, chi phí quản lý vận hành, phần bù rủi ro tín dụng và biên lợi nhuận kỳ vọng của bên cho vay.",{"id":56,"title":57,"term":56,"englishTitle":58,"definition":59,"discipline":60,"disciplineCode":61,"disciplineLabel":62,"disciplineColor":63,"disciplineIcon":64},"dấu vân tay","Dấu vân tay","Fingerprint","Dấu vân tay (Fingerprint - dermatoglyphics) là cấu trúc nếp vân da nổi đặc trưng ở mặt gan của các đầu ngón tay người, được hình thành từ tuần thứ 10 đến 24 của thai kỳ và duy trì tính duy nhất, bất biến suốt đời.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":66,"title":67,"term":66,"englishTitle":68,"definition":69,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"siêu âm nội soi","Siêu âm nội soi","Endoscopic ultrasound","Siêu âm nội soi (Endoscopic ultrasound - EUS) là kỹ thuật chẩn đoán và can thiệp kết hợp đầu dò siêu âm tần số cao ở đầu ống nội soi mềm, cho phép ghi hình trực tiếp và sinh thiết chính xác các lớp thành ống tiêu hóa và các cơ quan kế cận.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":76,"title":77,"term":76,"englishTitle":78,"definition":79,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"bệnh ménière","Bệnh Ménière","Ménière's disease","Bệnh Ménière (Ménière's disease) là bệnh lý mạn tính của tai trong đặc trưng bởi tình trạng ứ dịch nội bạch huyết (endolymphatic hydrops), biểu hiện lâm sàng bằng các cơn chóng mặt xoay tròn kịch phát, nghe kém tiếp nhận biến đổi, ù tai và cảm giác đầy tức tai.",{"id":81,"title":82,"term":81,"englishTitle":83,"definition":84,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"thâm hụt thương mại","Thâm hụt thương mại","Trade deficit","Thâm hụt thương mại (Trade deficit - nhập siêu) là tình trạng cán cân thương mại của một quốc gia bị âm, xảy ra khi tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu vượt quá tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu trong một thời kỳ nhất định.",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":60,"disciplineCode":61,"disciplineLabel":62,"disciplineColor":63,"disciplineIcon":64},"di truyền học vi khuẩn","Di truyền học vi khuẩn","Bacterial genetics","Di truyền học vi khuẩn (Bacterial genetics) là phân ngành sinh học phân tử và vi sinh vật học nghiên cứu cơ chế lưu trữ, sao chép, biểu hiện và biến dị của vật chất di truyền (nhiễm sắc thể và plasmid) ở tế bào sinh vật nhân sơ.",{"id":91,"title":92,"term":91,"englishTitle":93,"definition":94,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"ung thư cổ tử cung","Ung thư cổ tử cung","Cervical cancer","Ung thư cổ tử cung (Cervical cancer) là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô ở vùng chuyển tiếp cổ tử cung, có liên quan trực tiếp đến tình trạng nhiễm dai dẳng các chủng virus sinh u gai ở người (Human Papillomavirus - HPV) nguy cơ cao.",{"code":4,"data":96,"meta":10},{"latest":97,"mostCited":128,"vietnamFeatured":188,"vietnamLatest":189},[98,113],{"publicationId":99,"title":100,"originalTitle":101,"authorNames":102,"authorCount":106,"journalName":107,"vietnamJournal":16,"publishDate":108,"publishYear":109,"totalCitation":10,"url":110,"doi":111,"summary":112},"062ae59f-4243-4488-98ac-068e306b5b22","Đồng Xu Châu Á Được Khôi Phục Từ Các Trại Lao Động Đường Sắt Trung Quốc: Bằng Chứng Về Thực Hành Văn Hóa Và Trao Đổi Đại Dương","Asian Coins Recovered from Chinese Railroad Labor Camps: Evidence of Cultural Practices and Transnational Exchange",[103,104,105],"Marjorie Akin","James C. Bard","Gary J. Weisz",3,"Historical Archaeology","2016-10-19",2016,"http:\u002F\u002Flink.springer.com\u002F10.1007\u002FBF03376962","10.1007\u002FBF03376962","\u003Cp>Khảo cổ học lịch sử phân tích bộ sưu tập đồng xu Châu Á được khôi phục từ các trại lao động đường sắt dọc tuyến đường Đường Sắt Bắc Thái Bình Dương trong ngành \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb>. Phân tích loại hình học và bối cảnh địa tầng làm sáng tỏ các hoạt động kinh tế, cờ bạc và phong tục nghi lễ truyền thống. Hiện vật cung cấp \u003Cb>bằng chứng vật chất trực tiếp\u003C\u002Fb> về đời sống văn hóa người nhập cư.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":114,"title":115,"originalTitle":116,"authorNames":117,"authorCount":121,"journalName":122,"vietnamJournal":16,"publishDate":123,"publishYear":124,"totalCitation":10,"url":125,"doi":126,"summary":127},"265785e9-41ff-4e51-92bf-0e8ddf15e1b0","Giải Quyết Hiện Tượng Kites Sa Mạc và Phạm Vi Toàn Cầu của Nó Qua Một Phương Pháp Đa Chỉ Số","Addressing the Desert Kites Phenomenon and Its Global Range Through a Multi-proxy Approach",[118,119,120],"Rémy Crassard","Olivier Barge","Charles-Edmond Bichot",11,"Journal of Archaeological Method and Theory","2014-08-23",2014,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1007\u002Fs10816-014-9218-7","10.1007\u002Fs10816-014-9218-7","\u003Cp>Khảo cổ học cảnh quan và viễn thám không gian khảo sát hiện tượng các cấu trúc đá bẫy săn hình diều (\u003Ci>kites sa mạc\u003C\u002Fi>) phân bố rộng khắp Trung Đông và Trung Á trong ngành \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb>. Phân tích không gian \u003Ci>GIS\u003C\u002Fi> và dữ liệu vệ tinh tái dựng quy mô săn bắt động vật hoang dã tập trung thời tiền sử. Nghiên cứu mang lại \u003Cb>hiểu biết mới về tổ chức kinh tế\u003C\u002Fb> của các cộng đồng cổ đại.\u003C\u002Fp>",[129,142,152,162,176],{"publicationId":130,"title":131,"originalTitle":132,"authorNames":133,"authorCount":137,"journalName":10,"vietnamJournal":16,"publishDate":10,"publishYear":10,"totalCitation":138,"url":139,"doi":140,"summary":141},"9aeb1faf-894e-4cd8-a85b-538581606eba","Địa khảo cổ, khảo cổ học và lịch sử của một di tích lịch sử gặp nguy cơ động đất ở trung Apennines (Ý)","Geo-archaeology, archaeometry, and history of a seismic-endangered historical site in central Apennines (Italy)",[134,135,136],"Francesca Falcone","Eugenio Di Valerio","Vasco La Salvia",8,2,"https:\u002F\u002Fheritagesciencejournal.springeropen.com\u002Farticles\u002F10.1186\u002Fs40494-023-00906-7","10.1186\u002Fs40494-023-00906-7","\u003Cp>Địa khảo cổ học kết hợp khai quật hiện trường tại Hang St. Angel thuộc khối núi Maiella vùng Trung Apennines (Ý) trong ngành \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb> để đánh giá nguy cơ động đất đe dọa các di tích lịch sử Romanesque. Dữ liệu trầm tích học và dịch chuyển đứt gãy cung cấp bằng chứng về những trận địa chấn cổ. Kết quả đưa ra \u003Cb>chiến lược bảo tồn bền vững di sản\u003C\u002Fb> kiến trúc.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":143,"title":144,"originalTitle":145,"authorNames":146,"authorCount":12,"journalName":10,"vietnamJournal":16,"publishDate":10,"publishYear":10,"totalCitation":148,"url":149,"doi":150,"summary":151},"9cd809ab-d93e-4083-9b42-3cb9e349e638","Cần giúp làm mờ ranh giới của khảo cổ học quá trình của bạn? Đừng sử dụng thực tế tác nhân. Hãy thử chơi với đất sét","Need help blurring the boundaries of your process archaeology? Don’t use agential realism. Try playing with clay",[147],"Paul March",0,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002F10.1007\u002Fs11097-024-09983-w","10.1007\u002Fs11097-024-09983-w","\u003Cp>Lý thuyết và phương pháp tiếp cận thảo luận về ranh giới của \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb> quá trình và việc ứng dụng giải thích lượng tử Barad và Bohm cùng chất liệu đất sét. Bài viết xem xét các phương thức điều tra nhằm làm suy yếu quan niệm con người là trung tâm duy nhất trong bối cảnh văn hóa vật chất. Nghiên cứu góp phần \u003Cb>định hình khung nhận thức luận mới\u003C\u002Fb> cho ngành khảo cổ học.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":153,"title":154,"originalTitle":10,"authorNames":155,"authorCount":12,"journalName":157,"vietnamJournal":16,"publishDate":158,"publishYear":159,"totalCitation":10,"url":160,"doi":10,"summary":161},"c5f99cfe-4d12-43ca-8662-5590a25428ca","Dấu tích thời đại đá cũ tại lưu vực sông Krông Nô, tỉnh Đắk Nông ",[156],"Đức Vũ Tiến","Tạp chí Khoa học xã hội miền Trung","2025-12-16",2025,"https:\u002F\u002Fvjol.info.vn\u002Findex.php\u002Fisscr\u002Farticle\u002Fview\u002F123994","\u003Cp>Khảo cổ học tiền sử công bố và phân tích hệ thống hiện vật công cụ đá thời đại Đá cũ tại lưu vực sông Krông Nô, tỉnh Đắk Nông trong ngành \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb>. Phân tích loại hình học các công cụ chặt thô sơ và mảnh tước cuội cho thấy sự hiện diện của cư dân tiền sử sơ kỳ tương đồng với phức hợp An Khê. Phát hiện cho thấy \u003Cb>giá trị khoa học to lớn của di chỉ\u003C\u002Fb> trong bức tranh tiền sử.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":163,"title":164,"originalTitle":165,"authorNames":166,"authorCount":106,"journalName":170,"vietnamJournal":16,"publishDate":171,"publishYear":172,"totalCitation":10,"url":173,"doi":174,"summary":175},"20a2064f-1697-4849-9b47-936b5c557fab","Ngày tháng chéo trong khảo cổ học: một sơ đồ chính thức","Archaeological cross dating: a formalized scheme",[167,168,169],"Eythan Levy","Eli Piasetzky","Alexander Fantalkin","Archaeological and Anthropological Sciences","2021-10-08",2021,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1007\u002Fs12520-021-01371-8","10.1007\u002Fs12520-021-01371-8","\u003Cp>Phương pháp luận niên đại nghiên cứu sơ đồ chính thức của kỹ thuật xác định ngày tháng chéo (\u003Ci>cross-dating\u003C\u002Fi>) trong ngành \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb> hiện đại. Mô hình toán học kết hợp phân tích ma trận gốm sứ và các chỉ thị địa tầng giúp liên kết đồng bộ các di chỉ khảo cổ học không có niên đại phóng xạ trực tiếp. Công trình thiết lập \u003Cb>công cụ chuẩn hóa niên đại học\u003C\u002Fb> có độ chính xác cao.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":177,"title":178,"originalTitle":179,"authorNames":180,"authorCount":12,"journalName":182,"vietnamJournal":16,"publishDate":183,"publishYear":184,"totalCitation":10,"url":185,"doi":186,"summary":187},"4040ca40-f1fb-4cc5-a888-391d558773bf","Khảo cổ học về những khởi đầu","Archäologie der Anfänge",[181],"Hartmut Bleumer","Zeitschrift für Literaturwissenschaft und Linguistik","2017-06-20",2017,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1007\u002Fs41244-017-0051-9","10.1007\u002Fs41244-017-0051-9","\u003Cp>Lý luận lịch sử văn hóa nghiên cứu phương pháp luận trong \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">khảo cổ học\u003C\u002Fb> tri thức về thời kỳ Trung cổ sớm trong lịch sử ngữ văn Đức. Tác giả phân tích cách thức các văn bản cổ và tư liệu khảo cổ thời kỳ đầu được khai quật và diễn giải để định hình bản sắc văn hóa dân tộc. Khung phân tích này góp phần \u003Cb>làm rõ tiến trình hình thành ngành học\u003C\u002Fb> ngữ văn và khảo cổ học.\u003C\u002Fp>",[],[]]