[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_kh%E1%BA%A3%20n%C4%83ng%20gia%20c%C3%B4ng{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_khả năng gia công":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":18,"enrichTopicLink":26,"status":27,"createTime":28,"updateTime":29,"publishTime":30,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":31,"relateTopics":32},"khả năng gia công","Khả năng gia công là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Khả năng gia công là khái niệm trong kỹ thuật chế tạo dùng để mô tả mức độ dễ hay khó khi một vật liệu được gia công bằng các phương pháp cắt gọt cơ khí. Khái niệm này phản ánh tổng hợp các hiện tượng trong quá trình cắt như lực cắt, mòn dao, tạo phoi và chất lượng bề mặt dưới điều kiện công nghệ xác định. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Khái niệm và định nghĩa khả năng gia công\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhả năng gia công (machinability) là thuật ngữ trong kỹ thuật chế tạo dùng để mô tả mức độ thuận lợi khi một vật liệu được gia công bằng các phương pháp cắt gọt như tiện, phay, khoan, doa hoặc mài.\nKhái niệm này phản ánh sự tương tác tổng hợp giữa vật liệu phôi, dụng cụ cắt và điều kiện công nghệ trong quá trình tạo hình chi tiết.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhông giống như các tính chất cơ học thuần túy như độ bền kéo hay độ cứng, khả năng gia công không phải là một đại lượng vật lý xác định duy nhất.\nThay vào đó, nó được đánh giá thông qua tập hợp các hiện tượng xảy ra trong quá trình cắt, bao gồm mức độ dễ hình thành phoi, lực cắt sinh ra, nhiệt cắt và trạng thái bề mặt sau gia công.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong tài liệu kỹ thuật, khả năng gia công thường được hiểu theo nghĩa so sánh.\nMột vật liệu được xem là có khả năng gia công tốt khi đạt được năng suất cao, chất lượng bề mặt đạt yêu cầu và tuổi bền dao lớn trong cùng điều kiện gia công so với vật liệu tham chiếu.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Không phải là hằng số vật liệu tuyệt đối.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phụ thuộc vào phương pháp gia công cụ thể.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Liên quan chặt chẽ đến hiệu quả và chi phí sản xuất.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Vai trò của khả năng gia công trong sản xuất cơ khí\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTrong sản xuất cơ khí, khả năng gia công có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chi phí và độ ổn định của quá trình chế tạo.\nVật liệu có khả năng gia công tốt cho phép sử dụng tốc độ cắt và lượng chạy dao cao hơn, từ đó rút ngắn thời gian gia công mỗi chi tiết.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgược lại, vật liệu có khả năng gia công kém thường gây ra mòn dao nhanh, lực cắt lớn và sinh nhiệt cao.\nĐiều này không chỉ làm tăng chi phí dụng cụ mà còn làm giảm độ chính xác kích thước và chất lượng bề mặt sản phẩm.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nVai trò của khả năng gia công thể hiện rõ trong các quyết định công nghệ sau:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Lựa chọn vật liệu phù hợp với yêu cầu sản xuất.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Xác định chế độ cắt và loại dụng cụ.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Ước lượng chi phí và thời gian gia công.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nTrong sản xuất hàng loạt và sản xuất khối, khả năng gia công càng trở nên quan trọng do ảnh hưởng lũy tiến của nó đến tổng chi phí và hiệu quả dây chuyền.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng gia công\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhả năng gia công chịu tác động của nhiều yếu tố, trong đó đặc tính vật liệu là yếu tố trung tâm.\nThành phần hóa học quyết định độ bền, độ dẻo và xu hướng hình thành phoi, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến lực cắt và mòn dao.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCấu trúc tổ chức kim loại và trạng thái nhiệt luyện cũng có vai trò quan trọng.\nVí dụ, thép ở trạng thái tôi và ram cứng thường khó gia công hơn so với thép ủ hoặc thường hóa.\nSự phân bố pha và kích thước hạt ảnh hưởng đến tính đồng nhất khi cắt.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgoài vật liệu, các yếu tố công nghệ và dụng cụ cũng góp phần đáng kể:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Vật liệu dao cắt (HSS, carbide, ceramic).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hình học dao như góc trước và góc sau.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chế độ cắt: tốc độ, lượng chạy dao, chiều sâu cắt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Điều kiện làm mát và bôi trơn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nMối quan hệ giữa một số yếu tố và ảnh hưởng của chúng có thể được tóm tắt trong bảng sau:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Yếu tố\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Ảnh hưởng chính\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Độ cứng vật liệu\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Tăng lực cắt và mòn dao\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Vật liệu dao\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Quyết định khả năng chịu nhiệt và mài mòn\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Chế độ cắt\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng bề mặt\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Các chỉ tiêu đánh giá khả năng gia công\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nDo tính chất tổng hợp, khả năng gia công được đánh giá thông qua nhiều chỉ tiêu khác nhau thay vì một đại lượng duy nhất.\nViệc lựa chọn chỉ tiêu phụ thuộc vào mục tiêu nghiên cứu và yêu cầu sản xuất cụ thể.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTuổi bền dụng cụ cắt là một trong những chỉ tiêu phổ biến nhất.\nVật liệu có khả năng gia công tốt thường cho phép dao làm việc lâu hơn trước khi đạt đến giới hạn mòn cho phép, từ đó giảm thời gian dừng máy và chi phí thay dao.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nChất lượng bề mặt sau gia công cũng là chỉ tiêu quan trọng, đặc biệt trong các chi tiết chính xác.\nĐộ nhám bề mặt phản ánh mức độ ổn định của quá trình cắt và khả năng tạo hình phoi của vật liệu.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác chỉ tiêu đánh giá thường được sử dụng bao gồm:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Lực cắt trung bình và dao động lực.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tuổi bền dao cắt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Độ nhám và trạng thái bề mặt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Mức tiêu hao năng lượng.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nBảng sau minh họa mối liên hệ giữa một số chỉ tiêu và ý nghĩa kỹ thuật của chúng:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Chỉ tiêu\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Ý nghĩa\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Lực cắt\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Đánh giá mức độ khó cắt của vật liệu\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Tuổi bền dao\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Liên quan trực tiếp đến chi phí gia công\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Độ nhám bề mặt\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Phản ánh chất lượng và độ ổn định quá trình\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\nTrong thực tế, các chỉ tiêu này thường được xem xét đồng thời để đưa ra đánh giá toàn diện về khả năng gia công của vật liệu.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Khả năng gia công của các nhóm vật liệu phổ biến\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nCác nhóm vật liệu kỹ thuật thể hiện khả năng gia công rất khác nhau do sự khác biệt về thành phần hóa học, cấu trúc tinh thể và tính chất cơ học.\nTrong nhóm thép, thép cacbon thấp và trung bình thường có khả năng gia công tốt nhờ độ dẻo tương đối cao và khả năng hình thành phoi ổn định.\nNgược lại, thép hợp kim cao và thép đã tôi cứng có xu hướng gây mòn dao nhanh và sinh nhiệt lớn.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKim loại màu như nhôm, đồng và các hợp kim của chúng thường được đánh giá là dễ gia công.\nNhôm có lực cắt thấp và khả năng tản nhiệt tốt, trong khi đồng có độ dẻo cao nhưng dễ gây bám dính dao nếu không chọn đúng vật liệu dao và chế độ cắt.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số vật liệu khó gia công điển hình bao gồm hợp kim titan và siêu hợp kim nền niken.\nNhững vật liệu này có độ bền cao ở nhiệt độ lớn và khả năng dẫn nhiệt kém, khiến nhiệt tập trung tại vùng cắt và làm giảm tuổi bền dao.\nPhân tích chi tiết có thể tham khảo tại\n\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Fjournal\u002Fjournal-of-materials-processing-technology\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Journal of Materials Processing Technology\u003C\u002Fa>.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Nhóm vật liệu\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Đặc điểm khả năng gia công\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Thép cacbon thấp\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Dễ gia công, phoi ổn định\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Nhôm và hợp kim nhôm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Lực cắt thấp, bề mặt tốt\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Hợp kim titan\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Khó gia công, mòn dao nhanh\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Mối quan hệ giữa khả năng gia công và chất lượng bề mặt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nChất lượng bề mặt là một trong những kết quả trực tiếp của khả năng gia công.\nVật liệu có khả năng gia công tốt thường tạo ra bề mặt ổn định, độ nhám thấp và ít khuyết tật như bavia hoặc vết xước.\nĐiều này đặc biệt quan trọng đối với các chi tiết làm việc trong điều kiện ma sát hoặc chịu tải động.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgược lại, khi gia công vật liệu khó cắt, quá trình tạo phoi không ổn định có thể gây dao động, dẫn đến hiện tượng rung động cắt.\nRung động làm tăng độ nhám bề mặt và có thể gây hư hỏng dụng cụ cắt.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong nhiều trường hợp, chất lượng bề mặt được xem là tiêu chí đánh giá gián tiếp khả năng gia công.\nCác nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ này được công bố rộng rãi trên\n\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.tandfonline.com\u002Ftoc\u002Ftmmp20\u002Fcurrent\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Taylor & Francis – Machining Science\u003C\u002Fa>.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ảnh hưởng của khả năng gia công đến tuổi bền dụng cụ cắt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTuổi bền dụng cụ cắt là chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật quan trọng trong sản xuất cơ khí.\nVật liệu có khả năng gia công kém thường làm tăng tốc độ mòn dao do lực cắt lớn và nhiệt độ vùng cắt cao.\nCác cơ chế mòn phổ biến bao gồm mòn dính, mòn mài và mòn khuếch tán.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhả năng gia công tốt cho phép lựa chọn chế độ cắt tối ưu mà không làm giảm đáng kể tuổi bền dao.\nĐiều này giúp tăng thời gian làm việc liên tục của máy và giảm chi phí thay thế dụng cụ.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMối quan hệ giữa tuổi bền dao và điều kiện cắt thường được mô tả bằng công thức Taylor:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\nV T^n = C\n\u003C\u002Fscript>\n\u003Cp>\nTrong đó, các hằng số phụ thuộc mạnh vào khả năng gia công của vật liệu phôi và vật liệu dao.\nCơ sở lý thuyết có thể tham khảo tại\n\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fasmedigitalcollection.asme.org\u002Fmanufacturingscience\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ASME Journal of Manufacturing Science and Engineering\u003C\u002Fa>.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Các phương pháp cải thiện khả năng gia công\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhả năng gia công của vật liệu có thể được cải thiện thông qua nhiều biện pháp khác nhau, bắt đầu từ khâu thiết kế vật liệu.\nViệc bổ sung các nguyên tố hợp kim như lưu huỳnh hoặc chì trong một số loại thép cắt gọt giúp cải thiện khả năng hình thành phoi và giảm mòn dao.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nXử lý nhiệt cũng là phương pháp phổ biến nhằm điều chỉnh cấu trúc tổ chức kim loại về trạng thái dễ gia công hơn.\nỦ hoặc thường hóa thường được áp dụng trước khi gia công tinh để giảm độ cứng và ứng suất dư.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgoài ra, các biện pháp công nghệ đóng vai trò quan trọng:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Tối ưu hình học dao cắt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Sử dụng vật liệu dao phủ lớp chịu mòn.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Áp dụng dung dịch trơn nguội phù hợp.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Điều chỉnh chế độ cắt theo đặc tính vật liệu.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Xu hướng nghiên cứu và ứng dụng hiện nay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nNghiên cứu về khả năng gia công hiện nay tập trung mạnh vào các vật liệu mới và công nghệ gia công tiên tiến.\nGia công tốc độ cao, gia công khô và gia công tối thiểu trơn nguội đang được phát triển nhằm giảm tác động môi trường và nâng cao hiệu quả.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác mô hình số và mô phỏng quá trình cắt được sử dụng để dự đoán khả năng gia công mà không cần thử nghiệm thực nghiệm tốn kém.\nNhững mô hình này giúp rút ngắn thời gian thiết kế công nghệ và tối ưu hóa quá trình sản xuất.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTổng quan các xu hướng nghiên cứu có thể tham khảo tại\n\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.sciencedirect.com\u002Ftopics\u002Fengineering\u002Fmachining-process\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ScienceDirect – Machining Process\u003C\u002Fa>.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\n    Kalpakjian, S., & Schmid, S.\n    \u003Cem>Manufacturing Processes for Engineering Materials\u003C\u002Fem>.\n    Pearson.\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\n    Groover, M. P.\n    \u003Cem>Fundamentals of Modern Manufacturing\u003C\u002Fem>.\n    Wiley.\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\n    Trent, E. M., & Wright, P. K.\n    \u003Cem>Metal Cutting\u003C\u002Fem>.\n    Butterworth-Heinemann.\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\n    ASME Journal of Manufacturing Science and Engineering.\n    Các bài báo tại\n    \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fasmedigitalcollection.asme.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">asmedigitalcollection.asme.org\u003C\u002Fa>.\n  \u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],false,"PUBLISHED","2025-12-01T11:29:28.632+00:00","2026-01-03T16:31:11.084+00:00","2026-01-03T16:31:11.081+00:00",61,[33,36,39,49,55,61,72,83,89,95],{"id":34,"title":35,"term":34,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"biocomposite","Biocomposite là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":37,"title":38,"term":37,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thép carbon","Thép carbon là gì? Các nghiên cứu khoa học về Thép carbon",{"id":40,"title":41,"term":40,"englishTitle":42,"definition":43,"discipline":44,"disciplineCode":45,"disciplineLabel":46,"disciplineColor":47,"disciplineIcon":48},"hợp kim titan","Hợp kim titan là gì? Định nghĩa, Cấu trúc & Cơ chế chi tiết","Titanium alloy","Hợp kim titan là hệ vật liệu kim loại cấu thành từ titan kết hợp với các nguyên tố hợp kim hóa như nhôm, vanadi hoặc zirconi, sở hữu tỷ số độ bền trên trọng lượng vượt trội, khả năng kháng ăn mòn hóa học cao và tương thích sinh học xuất sắc.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":50,"title":51,"term":52,"englishTitle":53,"definition":54,"discipline":44,"disciplineCode":45,"disciplineLabel":46,"disciplineColor":47,"disciplineIcon":48},"hợp kim nhôm","Hợp kim nhôm là gì? Phân loại, tính chất và ứng dụng","Hợp kim nhôm","Aluminium alloy","Hợp kim nhôm là vật liệu kim loại có thành phần chính là nhôm kết hợp với một hoặc nhiều nguyên tố hợp kim hóa như đồng, magie, mangan, silic hoặc kẽm nhằm cải thiện độ bền cơ học, độ dẻo và khả năng chống ăn mòn.",{"id":56,"title":57,"term":58,"englishTitle":59,"definition":60,"discipline":44,"disciplineCode":45,"disciplineLabel":46,"disciplineColor":47,"disciplineIcon":48},"độ phân giải cao","Độ phân giải cao là gì? Tổng quan học thuật","Độ phân giải cao","High resolution \u002F HR","Độ phân giải cao là khả năng của một hệ thống quang học, chẩn đoán hình ảnh, quang phổ hoặc hiển thị điện tử phân biệt rõ ràng hai điểm hoặc hai chi tiết cấu trúc tách biệt nằm rất gần nhau trong không gian, thời gian hoặc phổ năng lượng.",{"id":62,"title":63,"term":64,"englishTitle":65,"definition":66,"discipline":67,"disciplineCode":68,"disciplineLabel":69,"disciplineColor":70,"disciplineIcon":71},"hồi cứu","Hồi cứu là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","Hồi cứu","Retrospective study \u002F Retrospective cohort","Hồi cứu là phương pháp thiết kế nghiên cứu dịch tễ học và lâm sàng nhìn về quá khứ, sử dụng các dữ liệu bệnh án, hồ sơ lưu trữ hoặc phỏng vấn để phân tích mối liên hệ tương quan giữa các yếu tố phơi nhiễm trong quá khứ với biến cố bệnh tật đã xảy ra.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":73,"title":74,"term":75,"englishTitle":76,"definition":77,"discipline":78,"disciplineCode":79,"disciplineLabel":80,"disciplineColor":81,"disciplineIcon":82},"metallothionein","Metallothionein là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Metallothionein","Metallothionein \u002F MT","Metallothionein là họ protein trọng lượng phân tử thấp (6–7 kDa) giàu gốc axit amin cysteine đặc biệt (chiếm gần 30%), có khả năng phối trí bền vững với các ion kim loại nặng và giữ vai trò cốt lõi trong giải độc kim loại và chống stress oxy hóa tế bào.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":84,"title":85,"term":86,"englishTitle":87,"definition":88,"discipline":67,"disciplineCode":68,"disciplineLabel":69,"disciplineColor":70,"disciplineIcon":71},"giáo dục y khoa","Giáo dục y khoa là gì? Tổng quan học thuật","Giáo dục y khoa","Medical education","Giáo dục y khoa là quy trình đào tạo học thuật và rèn luyện lâm sàng liên tục từ bậc đại học, sau đại học đến phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD) nhằm trang bị đầy đủ kiến thức khoa học, kỹ năng chẩn đoán, thái độ giao tiếp và đạo đức nghề nghiệp cho bác sĩ và chuyên gia y tế.",{"id":90,"title":91,"term":92,"englishTitle":93,"definition":94,"discipline":67,"disciplineCode":68,"disciplineLabel":69,"disciplineColor":70,"disciplineIcon":71},"nhịp thở","Nhịp thở là gì? Các nghiên cứu khoa học về Nhịp thở","Nhịp thở","Respiratory rate \u002F Breathing rate","Nhịp thở là số chu kỳ hô hấp (hít vào và thở ra) được thực hiện trong khoảng thời gian một phút, phản ánh chức năng thông khí phổi và là một trong bốn dấu hiệu sinh tồn cơ bản quan trọng nhất trên lâm sàng.",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":78,"disciplineCode":79,"disciplineLabel":80,"disciplineColor":81,"disciplineIcon":82},"tảo xanh","Tảo xanh là gì? Các nghiên cứu khoa học về Tảo xanh","Tảo xanh","Cyanobacteria \u002F Blue-green algae \u002F Chlorophyta","Tảo xanh là nhóm sinh vật nhân thực quang hợp thuộc ngành Chlorophyta (hoặc vi khuẩn lam Cyanobacteria trong cách gọi thông tục) chứa sắc tố diệp lục a và b, giữ vai trò sinh vật sản xuất cơ bản trong các hệ sinh thái thủy vực và cố định carbon toàn cầu."]