[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_kh%C3%B4ng%20gian%20th%E1%BB%9Di%20gian%20%C4%91%E1%BB%91i%20x%E1%BB%A9ng%20tr%E1%BB%A5c{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_kh%C3%B4ng%20gian%20th%E1%BB%9Di%20gian%20%C4%91%E1%BB%91i%20x%E1%BB%A9ng%20tr%E1%BB%A5c":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":26,"enrichTopicLink":27,"status":28,"createTime":29,"updateTime":30,"publishTime":31,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":32,"wikidataId":10,"relateTopics":33},"không gian thời gian đối xứng trục","Không gian thời gian đối xứng trục là gì? Các nghiên cứu","Không gian thời gian đối xứng trục là mô hình hình học trong thuyết tương đối rộng, trong đó các tính chất vật lý không thay đổi khi quay quanh một trục cố định. Cấu trúc này cho phép mô tả các hệ thống quay như lỗ đen Kerr, nhờ đó đơn giản hóa phương trình trường Einstein và phân tích các hiệu ứng hấp dẫn. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Định nghĩa không gian thời gian đối xứng trục\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhông gian thời gian đối xứng trục (Axially Symmetric Spacetime) là một khái niệm trong thuyết tương đối rộng của Einstein, mô tả một không gian-thời gian mà các đặc tính hình học và vật lý không đổi quanh một trục cố định. Tính đối xứng này giúp đơn giản hóa các phương trình trường Einstein và cho phép phân tích các hệ thống vật lý quay như lỗ đen quay, sao neutron, hoặc các vật thể quay đồng nhất.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong không gian thời gian đối xứng trục, các tham số metric chỉ phụ thuộc vào tọa độ xa trục và chiều cao theo trục, trong khi các tính chất xoay quanh trục vẫn giữ nguyên. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để giải các phương trình trường, phân tích quỹ đạo hạt thử nghiệm và xác định các đặc tính hấp dẫn quan trọng.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhái niệm này không chỉ giới hạn trong lỗ đen mà còn mở rộng sang các hệ thống thiên văn học quay khác, như hành tinh, đĩa thiên hà và các hệ thống vật lý có trục quay rõ ràng, giúp mô hình hóa lực hấp dẫn và chuyển động của vật chất một cách chính xác hơn.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Lịch sử nghiên cứu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhái niệm không gian thời gian đối xứng trục bắt đầu từ những nghiên cứu sớm trong thuyết tương đối rộng của Einstein, khi các nhà vật lý tìm kiếm nghiệm chính xác cho các hệ thống đơn giản hơn so với không gian-thời gian tổng quát. Việc áp dụng đối xứng trục giúp giảm số lượng biến trong phương trình trường và tìm ra các nghiệm mang ý nghĩa vật lý.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nGiải pháp Kerr, được phát hiện vào năm 1963, là một ví dụ điển hình khai thác đối xứng trục để mô tả lỗ đen quay. Nghiệm này đã mở ra khả năng mô tả chính xác vùng chân trời sự kiện, ergosphere và các hiện tượng hấp dẫn xung quanh lỗ đen quay.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác nghiên cứu sau này đã mở rộng khái niệm đối xứng trục sang nhiều loại hệ thống quay khác nhau, từ nghiên cứu sao neutron, đĩa bồi tụ vật chất quanh lỗ đen, đến mô hình hóa sự biến dạng hình học của các hành tinh quay nhanh, giúp phát triển lý thuyết hấp dẫn và vật lý thiên văn hiện đại.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đặc trưng hình học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhông gian thời gian đối xứng trục có một trục cố định mà quanh đó các thành phần metric không thay đổi. Trục này thường được biểu diễn bằng một vector Killing, ký hiệu \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\xi^a\u003C\u002Fscript>, thỏa mãn phương trình Killing:\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\nabla_{(a} \\xi_{b)} = 0\u003C\u002Fscript>\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nVector Killing biểu diễn sự bảo toàn đối xứng trục và cho phép xác định các hằng số tích phân liên quan đến năng lượng và moment động lượng trong trường hấp dẫn. Sự tồn tại của vector Killing giúp giải các phương trình quỹ đạo hạt thử nghiệm và phân tích tính ổn định của các cấu trúc xoay quanh trục.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác đặc trưng hình học khác bao gồm sự phụ thuộc metric vào tọa độ cách trục và chiều cao theo trục, sự tồn tại của các vùng chân trời, ergosphere trong trường hợp lỗ đen quay, và tính chất phi tĩnh của không gian-thời gian nhưng vẫn giữ đối xứng xoay quanh trục.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBảng minh họa các đặc trưng hình học chính:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Đặc trưng\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Mô tả\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ứng dụng\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Trục cố định\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Trục mà quanh đó metric không đổi\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Định nghĩa vector Killing và tính đối xứng trục\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Vector Killing\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Biểu diễn sự đối xứng và bảo toàn moment động lượng\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Giúp giải phương trình quỹ đạo hạt thử nghiệm\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Phụ thuộc metric\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chỉ phụ thuộc vào khoảng cách đến trục và tọa độ theo trục\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đơn giản hóa phương trình trường Einstein\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Nghiệm nổi tiếng: Giải pháp Kerr\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nGiải pháp Kerr là một nghiệm quan trọng của phương trình Einstein, mô tả lỗ đen quay với không gian thời gian đối xứng trục. Metric Kerr mô tả vùng chân trời sự kiện, ergosphere, và các hiệu ứng hấp dẫn đặc trưng xung quanh lỗ đen.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCông thức metric Kerr trong tọa độ Boyer-Lindquist được viết như sau:\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\nds^2 = - \\left(1 - \\frac{2 G M r}{\\rho^2}\\right) dt^2 - \\frac{4 G M a r \\sin^2\\theta}{\\rho^2} dt d\\phi + \\frac{\\rho^2}{\\Delta} dr^2 + \\rho^2 d\\theta^2 + \\left(r^2 + a^2 + \\frac{2 G M a^2 r \\sin^2\\theta}{\\rho^2}\\right) \\sin^2\\theta d\\phi^2\n\u003C\u002Fscript>\n\u003C\u002Fp>\u003Cp>\nTrong đó, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">a\u003C\u002Fscript> là tham số quay, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">M\u003C\u002Fscript> là khối lượng lỗ đen, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\rho^2 = r^2 + a^2 \\cos^2\\theta\u003C\u002Fscript>, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\Delta = r^2 - 2 G M r + a^2\u003C\u002Fscript>. Nghiệm Kerr là cơ sở lý thuyết để phân tích quỹ đạo, hiệu ứng hấp dẫn và các hiện tượng vật lý liên quan đến lỗ đen quay.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Ứng dụng vật lý\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhông gian thời gian đối xứng trục đóng vai trò nền tảng trong nhiều mô hình vật lý hiện đại, đặc biệt là trong vật lý thiên văn, vũ trụ học và vật lý hạt. Các mô hình lỗ đen quay, đĩa bồi tụ và trường hấp dẫn mạnh đều dựa trên giả định về đối xứng trục để đơn giản hóa bài toán và tìm các nghiệm khả thi cho phương trình Einstein.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác ứng dụng tiêu biểu bao gồm:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Mô hình hóa quỹ đạo của vật thể quanh lỗ đen quay (Kerr black hole).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Dự đoán hiệu ứng thấu kính hấp dẫn đối xứng trục.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Mô tả sự phát xạ tia X từ các đĩa bồi tụ quay quanh nhân thiên thể siêu khối lượng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phân tích dao động sao neutron có dạng quay đối xứng.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác phương pháp đo lường thực nghiệm như theo dõi dịch đỏ hấp dẫn, phân tích bức xạ synchrotron hoặc đánh giá ảnh bóng lỗ đen (black hole shadow) đều cho thấy mô hình đối xứng trục là phù hợp với dữ liệu quan sát từ các kính thiên văn như EHT và XMM-Newton.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Đối xứng trục trong hệ thống quay khác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKhông gian thời gian đối xứng trục không chỉ giới hạn trong mô tả lỗ đen mà còn xuất hiện trong các hệ thống vật lý quay như sao neutron, hành tinh, sao đôi tiếp xúc và các đĩa thiên hà. Ở quy mô vũ trụ, nhiều cấu trúc vật chất lớn như thiên hà dạng xoắn ốc cũng có tính đối xứng trục rõ ràng, giúp mô phỏng quá trình hình thành và phát triển của chúng.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong cơ học thiên thể, giả định đối xứng trục giúp đơn giản hóa bài toán chuyển động quay quanh trục như:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Chuyển động quay đều của hành tinh quanh trục của nó.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tính toán moment quán tính của các vật thể hình cầu hoặc hình elip quay quanh trục đối xứng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Dự đoán lực ly tâm và biến dạng hấp dẫn tại xích đạo.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nỞ cấp độ nguyên tử, đối xứng trục còn được sử dụng để phân tích các thế năng tuần hoàn trong lý thuyết trường lượng tử, hoặc trong mô phỏng các hệ vật lý có spin quay quanh trục nhất định.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Các hằng số và vector Killing\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nSự tồn tại của đối xứng trục đồng nghĩa với sự tồn tại của vector Killing liên quan đến phép quay quanh trục. Vector Killing là trường vector biểu thị tính bất biến của metric theo một hướng không gian nhất định. Nếu \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\xi^a\u003C\u002Fscript> là vector Killing, ta có:\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\nabla_{(a} \\xi_{b)} = 0\u003C\u002Fscript>\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nĐiều này dẫn đến sự bảo toàn các đại lượng vật lý như năng lượng, moment động lượng quanh trục, và tạo điều kiện thuận lợi để giải các phương trình geodesic trong không gian thời gian. Ngoài vector Killing, còn có thể tồn tại các tenxơ Killing-Yano liên quan đến spin hoặc quỹ đạo của hạt lượng tử trong không gian có độ cong.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBảng dưới đây liệt kê các hằng số bảo toàn điển hình trong không gian thời gian đối xứng trục:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Hằng số\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ý nghĩa\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Tương ứng với vector Killing\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Năng lượng (E)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bảo toàn theo đối xứng thời gian\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Vector Killing theo thời gian \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\partial_t\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Moment góc (L)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bảo toàn theo đối xứng trục\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Vector Killing xoay quanh trục \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\partial_\\phi\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Hằng số Carter (Q)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Liên quan đến đối xứng ẩn trong nghiệm Kerr\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Không xuất phát từ vector Killing thông thường\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Phương pháp tính toán và mô phỏng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐể phân tích không gian thời gian đối xứng trục, các nhà vật lý thường sử dụng metric dạng tĩnh hoặc bán tĩnh trong hệ tọa độ Boyer-Lindquist, Schwarzschild hoặc Eddington-Finkelstein. Các phương pháp phổ biến bao gồm:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Giải phương trình geodesic để xác định quỹ đạo hạt trong không gian cong.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Sử dụng tensor Ricci và Einstein để đánh giá độ cong không-thời gian.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Áp dụng mô phỏng số (numerical relativity) để xử lý các nghiệm không giải được bằng tay.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác công cụ phần mềm như Mathematica, GRtensor, hoặc Python với SymPy và NumPy thường được sử dụng để biểu diễn metric, giải hệ phương trình vi phân và mô phỏng các hiện tượng hấp dẫn gần trục quay.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgoài ra, mô hình hóa trực quan cũng được hỗ trợ qua các chương trình dựng hình 3D, giúp hiển thị cấu trúc vùng chân trời, ergosphere và sự kéo xoáy khung thời gian (frame dragging).\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n  \u003Cli>Carroll, S. M. (2019). \u003Cem>Spacetime and Geometry: An Introduction to General Relativity\u003C\u002Fem>. Cambridge University Press.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Kerr, R. P. (1963). \u003Cem>Gravitational Field of a Spinning Mass as an Example of Algebraically Special Metrics\u003C\u002Fem>. Physical Review Letters, 11(5), 237–238.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Wald, R. M. (1984). \u003Cem>General Relativity\u003C\u002Fem>. University of Chicago Press.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chandrasekhar, S. (1983). \u003Cem>The Mathematical Theory of Black Holes\u003C\u002Fem>. Oxford University Press.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Max Planck Institute for Gravitational Physics. Axial symmetry in general relativity. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.einstein-online.info\u002Fen\u002Fspotlights\u002Faxial-symmetry\u002F\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Fwww.einstein-online.info\u002Fen\u002Fspotlights\u002Faxial-symmetry\u002F\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>NASA – Black Hole Information Center. \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.nasa.gov\u002Fblack-holes\" target=\"_blank\">https:\u002F\u002Fwww.nasa.gov\u002Fblack-holes\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.625+00:00","2025-11-10T16:15:31.795+00:00","2025-11-10T16:15:31.793+00:00",114,[34,45,56,67,78,84,95,106,112,118],{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":46,"title":47,"term":48,"englishTitle":49,"definition":50,"discipline":51,"disciplineCode":52,"disciplineLabel":53,"disciplineColor":54,"disciplineIcon":55},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":57,"title":58,"term":59,"englishTitle":60,"definition":61,"discipline":62,"disciplineCode":63,"disciplineLabel":64,"disciplineColor":65,"disciplineIcon":66},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":68,"title":69,"term":70,"englishTitle":71,"definition":72,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":79,"title":80,"term":81,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":90,"disciplineCode":91,"disciplineLabel":92,"disciplineColor":93,"disciplineIcon":94},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":101,"disciplineCode":102,"disciplineLabel":103,"disciplineColor":104,"disciplineIcon":105},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]