[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_huy%E1%BA%BFt%20%C3%A1p{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_huyết áp":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":17,"englishTitle":18,"synonyms":19,"definition":22,"discipline":23,"references":24,"faqs":55,"createUser":68,"publishUser":10,"keywords":72,"keywordCount":10,"enrichTopicLink":73,"status":74,"createTime":75,"updateTime":76,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":77,"relateTopics":78},"huyết áp","Huyết áp là gì? Các công bố khoa học về Huyết áp","Huyết áp là áp lực mà máu tác động lên thành mạch trong quá trình lưu thông trong cơ thể. Đơn vị đo huyết áp thường là mmHg (milimét thủy ngân). Huyết áp gồm ha...","\u003Cp>Huyết áp (blood pressure) là áp lực của dòng máu tác động lên thành các động mạch khi máu được tim bơm đi nuôi dưỡng toàn bộ các mô và cơ quan trong hệ tuần hoàn của cơ thể. Đây là một trong bốn dấu hiệu sinh tồn cơ bản nhất của con người, phản ánh sự tương tác phức tạp giữa cung lượng tim, sức cản mạch máu ngoại vi, thể tích dịch lưu hành và tính đàn hồi của hệ thống thành động mạch. Duy trì huyết áp trong giới hạn sinh lý bình thường là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tưới máu mô tối ưu và ngăn ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Sinh lý học tuần hoàn và các thông số đo lường huyết áp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Về mặt vật lý học dòng chảy (hemodynamics), huyết áp trung bình (Mean Arterial Pressure - MAP) được xác định bởi phương trình cơ bản: MAP = CO * TPR, trong đó CO là cung lượng tim (Cardiac Output - thể tích máu tim bơm trong một phút) và TPR là tổng sức cản ngoại vi (Total Peripheral Resistance - lực cản do các tiểu động mạch tạo ra). Cung lượng tim lại là tích số của thể tích nhát bóp (Stroke Volume - SV) và tần số tim (Heart Rate - HR). Do đó, bất kỳ sự thay đổi nào về thể tích nhát bóp, nhịp đập của tim hoặc đường kính lòng mạch đều ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị huyết áp động mạch.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Khi đo huyết áp trên lâm sàng, bác sĩ ghi nhận các chỉ số cơ bản sau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Huyết áp tâm thu (Systolic Blood Pressure - SBP):\u003C\u002Fstrong> Áp lực đỉnh trong lòng động mạch đạt được khi tâm thất trái co bóp tống máu vào động mạch chủ. Chỉ số này phản ánh chủ yếu sức co bóp của cơ tim và độ đàn hồi của các động mạch lớn. Ở người khỏe mạnh, giá trị này thường dao động từ 90 đến 120 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Huyết áp tâm trương (Diastolic Blood Pressure - DBP):\u003C\u002Fstrong> Áp lực thấp nhất trong lòng động mạch ghi nhận được khi cơ tim giãn ra ở thời kỳ tâm trương. Chỉ số này phản ánh chủ yếu trương lực co thắt của các tiểu động mạch ngoại vi. Giá trị bình thường dao động từ 60 đến 80 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Áp lực mạch hay hiệu số huyết áp (Pulse Pressure - PP):\u003C\u002Fstrong> Hiệu số giữa huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương (PP = SBP - DBP). Giá trị PP tăng cao (> 60 mmHg) là một chỉ báo quan trọng của tình trạng xơ cứng thành động mạch lớn ở người cao tuổi.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Huyết áp trung bình (MAP):\u003C\u002Fstrong> Áp lực tưới máu thực tế liên tục tại các mao mạch mô, được ước tính theo công thức lâm sàng: MAP = DBP + 1\u002F3 (SBP - DBP). Mức MAP tối thiểu cần duy trì để đảm bảo tưới máu liên tục cho các cơ quan quan trọng như thận và não bộ là ≥ 65 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Cơ chế sinh học điều hòa huyết áp đa tầng trong cơ thể\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Cơ thể con người duy trì huyết áp ổn định thông qua một mạng lưới điều hòa tích hợp bao gồm ba hệ thống phản ứng với các thang thời gian khác nhau:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>1. Cơ chế thần kinh nhanh (Phản xạ Thụ thể áp lực - Baroreceptor Reflex)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Các thụ thể áp lực cơ học nằm tại xoang động mạch cảnh (tiếp giáp chỗ chia đôi động mạch cảnh chung) và quai động mạch chủ liên tục cảm nhận độ căng của thành mạch theo từng nhịp đập. Khi huyết áp tăng đột ngột, tần số xung thần kinh truyền qua dây thần kinh IX (dây thiệt hầu) và dây X (dây phế vị) về nhân bó đơn độc (NTS) tại hành não tăng vọt. Trung tâm vận mạch lập tức ức chế dòng thần kinh giao cảm đi tới tim và mạch máu, đồng thời kích hoạt trương lực phó giao cảm qua dây phế vị, làm chậm nhịp tim, giảm sức co bóp cơ tim và giãn các tiểu động mạch ngoại vi để đưa huyết áp về mức bình thường chỉ trong vài giây.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>2. Cơ chế thể dịch trung hạn và dài hạn (Hệ Renin - Angiotensin - Aldosterone - RAAS)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Khi huyết áp hoặc lưu lượng máu đến động mạch thận giảm, các tế bào cạnh cầu thận tăng cường bài tiết enzyme Renin vào máu. Renin thủy phân protein Angiotensinogen do gan sản xuất để tạo thành đoạn decapeptide Angiotensin I. Khi đi qua tuần hoàn mao mạch phổi, Enzyme chuyển Angiotensin (ACE) cắt bỏ hai acid amin ở đầu C để tạo thành Angiotensin II — một chất co mạch cực mạnh trong cơ thể. Angiotensin II kích thích co thắt cơ trơn tiểu động mạch, kích thích vùng dưới đồi gây cảm giác khát nước, và kích thích lớp cầu của vỏ thượng thận tiết hormone Aldosterone. Aldosterone tác động lên ống lượn xa và ống góp của thận để tăng cường tái hấp thu ion natri và nước vào máu, đồng thời bài tiết kali vào nước tiểu, từ đó làm tăng thể tích tuần hoàn và nâng huyết áp một cách bền vững.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>3. Các hormone và peptide mạch máu nội tại\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Bên cạnh hệ RAAS, hệ tim mạch còn chịu sự điều tiết của Peptide lợi niệu tâm nhĩ (ANP) và Peptide lợi niệu tâm thất (BNP). Khi các buồng tim bị căng giãn do quá tải thể tích máu, ANP và BNP được giải phóng để thúc đẩy thận đào thải natri, tăng bài niệu và ức chế trực tiếp sự tiết renin và aldosterone. Ngược lại, hormone Vasopressin (ADH) từ tuyến yên sau và peptide Endothelin-1 từ tế bào nội mô mạch máu có tác dụng gây co mạch và giữ nước mạnh mẽ trong các tình huống sốc giảm thể tích.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân loại các mức huyết áp theo hướng dẫn quốc tế ISH 2020 và VNHA\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo phân loại thực hành toàn cầu của Hiệp hội Tăng huyết áp Quốc tế (ISH 2020) và Hội Tim mạch học Việt Nam (VNHA), huyết áp đo tại phòng khám ở người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên được phân tầng như sau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Huyết áp tối ưu:\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu < 120 mmHg và huyết áp tâm trương < 80 mmHg. Đây là mức huyết áp gắn liền với nguy cơ tim mạch và tử vong thấp nhất.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Huyết áp bình thường:\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu từ 120 đến 129 mmHg và\u002Fhoặc huyết áp tâm trương từ 80 đến 84 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Huyết áp bình thường cao (Tiền tăng huyết áp):\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu từ 130 đến 139 mmHg và\u002Fhoặc huyết áp tâm trương từ 85 đến 89 mmHg. Nhóm đối tượng này cần được can thiệp điều chỉnh lối sống tích cực để ngăn ngừa tiến triển thành tăng huyết áp thực sự.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tăng huyết áp Độ 1:\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu từ 140 đến 159 mmHg và\u002Fhoặc huyết áp tâm trương từ 90 đến 99 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tăng huyết áp Độ 2:\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu ≥ 160 mmHg và\u002Fhoặc huyết áp tâm trương ≥ 100 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tăng huyết áp tâm thu đơn độc:\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg kết hợp với huyết áp tâm trương < 90 mmHg, thường gặp ở người cao tuổi do hiện tượng xơ cứng động mạch chủ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Cơn tăng huyết áp khẩn cấp và cấp cứu:\u003C\u002Fstrong> Huyết áp tâm thu > 180 mmHg và\u002Fhoặc huyết áp tâm trương > 120 mmHg. Nếu có kèm theo tổn thương cơ quan đích tiến triển (như phù phổi cấp, phình bóc tách động mạch chủ, xuất huyết não, sản giật) thì được phân loại là tăng huyết áp cấp cứu đòi hỏi phải hạ áp ngay bằng thuốc truyền tĩnh mạch tại phòng hồi sức.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Bảng so sánh các phương pháp theo dõi và đo huyết áp hiện đại\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Phương pháp đo\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Môi trường thực hiện\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ưu điểm nổi bật\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Hạn chế chính\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Đo tại phòng khám (Office BP)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cơ sở y tế, nhân viên y tế đo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Quy trình chuẩn hóa, có thể nghe tiếng Korotkoff\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Dễ mắc hiệu ứng áo choàng trắng (White-coat hypertension)\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Đo tại nhà (Home BPM)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bệnh nhân tự đo tại nhà\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Chi phí thấp, theo dõi lâu dài nhiều ngày liên tục\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sai lệch do kỹ thuật quấn băng quấn hoặc máy chưa hiệu chuẩn\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Đo lưu động 24h (ABPM)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đeo máy tự động ghi đo suốt 24 giờ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tiêu chuẩn vàng, đánh giá huyết áp ban đêm và hiện tượng trũng huyết áp (dipping)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gây khó chịu khi ngủ, chi phí trang thiết bị tương đối cao\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Đo huyết áp động mạch xâm lấn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Phòng mổ, đơn vị hồi sức tích cực (ICU)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Chính xác tuyệt đối từng nhịp đập liên tục trong mọi hoàn cảnh sốc\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Là thủ thuật xâm lấn, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng và tắc mạch\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Các bệnh lý liên quan và biến chứng tổn thương cơ quan đích\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tăng huyết áp mạn tính được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng vì diễn tiến âm thầm không có triệu chứng cảnh báo rõ ràng trong nhiều năm nhưng gây tổn thương không hồi phục lên năm cơ quan đích sống còn:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Não bộ:\u003C\u002Fstrong> Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ xuất huyết não do vỡ các vi phình mạch Charcot-Bouchard, đột quỵ nhồi máu não do huyết khối xơ vữa, thiếu máu não thoáng qua (TIA) và chứng sa sút trí tuệ mạch máu do tổn thương chất trắng lan tỏa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tim mạch:\u003C\u002Fstrong> Áp lực cản tống máu tăng cao kéo dài buộc tâm thất trái phải tăng sinh phì đại (phì đại thất trái - LVH) để duy trì cung lượng tim, dẫn đến rối loạn chức năng tâm trương rồi suy tim toàn bộ. Đồng thời, tăng áp lực thúc đẩy xơ vữa động mạch vành, gây đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim cấp.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Thận:\u003C\u002Fstrong> Tăng áp lực lọc tiểu cầu thận gây xơ hóa cầu thận và xơ cứng tiểu động mạch thận (nephrosclerosis), xuất hiện vi đạm niệu (microalbuminuria) và dần dần làm suy giảm mức lọc cầu thận (eGFR), dẫn tới bệnh thận mạn giai đoạn cuối đòi hỏi lọc máu chu kỳ.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Mắt:\u003C\u002Fstrong> Tổn thương hệ mạch máu võng mạc gây bệnh võng mạc do tăng huyết áp (hypertensive retinopathy) với các dấu hiệu bắt chéo động - tĩnh mạch, xuất huyết hình ngọn lửa, xuất tiết dạng bông và phù gai thị gây mù lòa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hệ mạch máu lớn:\u003C\u002Fstrong> Thúc đẩy hình thành phình động mạch chủ ngực, phình động mạch chủ bụng và đặc biệt là biến cố bóc tách động mạch chủ cấp tính có tỷ lệ tử vong cực cao.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Chiến lược quản lý toàn diện và phòng chống tăng huyết áp tại Việt Nam\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tại Việt Nam, các điều tra dịch tễ học quốc gia do Viện Tim mạch Việt Nam thực hiện cho thấy tỷ lệ mắc tăng huyết áp ở người trưởng thành từ 25 tuổi trở lên đã chạm mức xấp xỉ 25% đến 30%. Chiến lược kiểm soát và điều trị toàn diện bao gồm hai trụ cột chính:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Can thiệp thay đổi lối sống không dùng thuốc:\u003C\u002Fstrong> Giảm lượng muối ăn hàng ngày xuống dưới 5 gam (tương đương 1 thìa cà phê muối), áp dụng chế độ ăn giàu rau xanh, củ quả và ngũ cốc nguyên hạt theo chuẩn DASH, hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn giàu chất béo bão hòa; duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) lý tưởng từ 18.5 đến 22.9 kg\u002Fm²; tập thể dục thể thao nhịp điệu (đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội) ít nhất 30 đến 45 phút mỗi ngày trong ít nhất 5 ngày\u002Ftuần; cai thuốc lá hoàn toàn và hạn chế uống rượu bia.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Điều trị dùng thuốc hạ áp theo bậc thang:\u003C\u002Fstrong> Khởi đầu sớm bằng liệu pháp phối hợp đôi liều thấp ngay từ đầu để đạt huyết áp mục tiêu nhanh chóng và giảm tác dụng phụ. Bốn nhóm thuốc hạ áp nền tảng được khuyến cáo bao gồm: Thuốc ức chế men chuyển (ACEI) hoặc Thuốc chẹn thụ thể Angiotensin II (ARB), Thuốc chẹn kênh canxi nhóm Dihydropyridine (CCB như Amlodipine), và Thuốc lợi tiểu giống thiazide (như Indapamide hoặc Chlorthalidone). Bệnh nhân cần được tư vấn tuân thủ điều trị liên tục suốt đời và không được tự ý ngừng thuốc khi huyết áp đã về mức bình thường.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>","Huyết áp","blood pressure",[20,21],"áp lực máu","huyết áp động mạch","Huyết áp (blood pressure) là áp lực của dòng máu tác động lên thành các động mạch khi máu được tim bơm đi nuôi dưỡng toàn bộ các mô và cơ quan trong hệ tuần hoàn của cơ thể.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[25,33,41,48],{"citationText":26,"title":27,"authors":28,"source":29,"year":30,"doi":31,"url":32},"Unger, T., Borghi, C., Charchar, F., et al. (2020). 2020 International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines. Hypertension, 75(6), 1334-1357.","2020 International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines","Unger, T., Borghi, C., Charchar, F., et al.","Hypertension",2020,"10.1161\u002FHYPERTENSIONAHA.120.15042","https:\u002F\u002Fwww.ahajournals.org\u002Fdoi\u002F10.1161\u002FHYPERTENSIONAHA.120.15042",{"citationText":34,"title":35,"authors":36,"source":37,"year":38,"doi":39,"url":40},"Whelton, P. K., Carey, R. M., Aronow, W. S., et al. (2018). 2017 ACC\u002FAHA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults. Journal of the American College of Cardiology, 71(19), e127-e248.","2017 ACC\u002FAHA Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults","Whelton, P. K., Carey, R. M., Aronow, W. S., et al.","Journal of the American College of Cardiology",2018,"10.1016\u002Fj.jacc.2017.11.006","https:\u002F\u002Fwww.jacc.org\u002Fdoi\u002F10.1016\u002Fj.jacc.2017.11.006",{"citationText":42,"title":43,"authors":44,"source":45,"year":30,"doi":46,"url":47},"Hall, J. E., & Hall, M. E. (2020). Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology (14th ed.). Elsevier.","Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology","Hall, J. E., & Hall, M. E.","Elsevier","10.1016\u002FC2016-0-03829-1","https:\u002F\u002Fwww.elsevier.com\u002Fbooks\u002Fguyton-and-hall-textbook-of-medical-physiology\u002Fhall\u002F978-0-323-59712-8",{"citationText":49,"title":50,"authors":51,"source":52,"year":38,"doi":53,"url":54},"Williams, B., Mancia, G., Spiering, W., et al. (2018). 2018 ESC\u002FESH Guidelines for the management of arterial hypertension. European Heart Journal, 39(33), 3021-3104.","2018 ESC\u002FESH Guidelines for the management of arterial hypertension","Williams, B., Mancia, G., Spiering, W., et al.","European Heart Journal","10.1093\u002Feurheartj\u002Fehy339","https:\u002F\u002Facademic.oup.com\u002Feurheartj\u002Farticle\u002F39\u002F33\u002F3021\u002F5079119",[56,59,62,65],{"question":57,"answer":58},"Chỉ số huyết áp 120\u002F80 mmHg có ý nghĩa sinh lý như thế nào?","Số 120 đại diện cho huyết áp tâm thu (áp lực đỉnh trong lòng mạch khi tim co bóp tống máu), còn số 80 đại diện cho huyết áp tâm trương (áp lực thấp nhất khi cơ tim thư giãn giữa hai nhịp đập), đây là mức huyết áp tiêu chuẩn tối ưu ở người trưởng thành khỏe mạnh.",{"question":60,"answer":61},"Hiện tượng tăng huyết áp áo choàng trắng là gì?","Tăng huyết áp áo choàng trắng là tình trạng huyết áp của bệnh nhân tăng cao khi được nhân viên y tế đo tại bệnh viện hoặc phòng khám do phản ứng tâm lý căng thẳng lo âu, trong khi huyết áp đo tại nhà hoặc đo qua máy theo dõi 24h (ABPM) hoàn toàn bình thường.",{"question":63,"answer":64},"Hệ RAAS điều hòa huyết áp theo cơ chế nào?","Khi huyết áp giảm, thận tiết enzyme Renin chuyển hóa tạo thành Angiotensin II gây co thắt mạnh các tiểu động mạch và kích thích tiết hormone Aldosterone để tăng cường tái hấp thu muối nước tại thận, giúp tăng thể tích máu và nâng huyết áp.",{"question":66,"answer":67},"Tại sao ăn mặn (nhiều muối natri) lại trực tiếp làm tăng huyết áp?","Nồng độ natri dư thừa trong máu làm tăng áp suất thẩm thấu nội mạch, khiến cơ thể phải giữ lại nhiều nước hơn để cân bằng, làm tăng thể tích dịch tuần hoàn trong lòng mạch và tăng trương lực co thắt của các tế bào cơ trơn thành mạch.",{"id":69,"researcherId":10,"name":70,"imageUrl":71},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[13],false,"PUBLISHED","2023-08-15T12:59:14.168+00:00","2026-08-22T11:17:56.397+00:00",349,[79,82,85,88,91,94,97,100,110,115],{"id":80,"title":81,"term":80,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thận nhân tạo","Thận nhân tạo là gì? Nghiên cứu khoa học về Thận nhân tạo",{"id":83,"title":84,"term":83,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hồi quy phân vị","Hồi quy phân vị là gì? Các bài nghiên cứu khoa học",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"stress","Stress là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Stress",{"id":89,"title":90,"term":89,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nhanes","Nhanes là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":92,"title":93,"term":92,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"phân tích đa biến","Phân tích đa biến là gì? Các nghiên cứu về Phân tích đa biến",{"id":95,"title":96,"term":95,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"phòng khám đa khoa","Phòng khám đa khoa là gì? Các công bố khoa học về Phòng khám đa khoa",{"id":98,"title":99,"term":98,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"hoa đu đủ đực","Hoa đu đủ đực là gì? Các công bố khoa học về Hoa đu đủ đực",{"id":101,"title":102,"term":103,"englishTitle":104,"definition":105,"discipline":23,"disciplineCode":106,"disciplineLabel":107,"disciplineColor":108,"disciplineIcon":109},"theo dõi lâm sàng","Theo dõi lâm sàng là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Theo dõi lâm sàng","Clinical monitoring","Theo dõi lâm sàng (Clinical monitoring) là quá trình thu thập, ghi nhận, phân tích và diễn giải liên tục hoặc định kỳ các dấu hiệu sinh tồn, thông số sinh lý học, xét nghiệm cận lâm sàng và đáp ứng trị liệu của bệnh nhân nhằm phát hiện sớm các biến cố suy thoái chức năng và dẫn đường can thiệp y khoa kịp thời.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":111,"title":112,"term":111,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":23,"disciplineCode":106,"disciplineLabel":107,"disciplineColor":108,"disciplineIcon":109},"túi phình động mạch não","Túi phình động mạch não là gì? Cơ chế và điều trị","intracranial aneurysm","Túi phình động mạch não là tình trạng giãn khu trú bất thường của thành động mạch trong sọ do suy thoái màng chun trong và lớp cơ trơn, có nguy cơ vỡ gây xuất huyết dưới nhện đe dọa tính mạng.",{"id":116,"title":117,"term":116,"englishTitle":118,"definition":119,"discipline":23,"disciplineCode":106,"disciplineLabel":107,"disciplineColor":108,"disciplineIcon":109},"bệnh võng mạc tiểu đường","Bệnh võng mạc tiểu đường là gì? Các bài nghiên cứu khoa học","diabetic retinopathy","Bệnh võng mạc tiểu đường là một biến chứng vi mạch mạn tính của bệnh đái tháo đường gây tổn thương các mao mạch võng mạc mắt, có thể dẫn đến suy giảm thị lực và mù lòa."]