[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_gl%C3%B4c%C3%B4m{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_glôcôm":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":19,"discipline":20,"references":21,"faqs":43,"createUser":53,"publishUser":10,"keywords":57,"keywordCount":64,"enrichTopicLink":65,"status":66,"createTime":67,"updateTime":68,"publishTime":10,"linkEnrichedTime":69,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":70,"relateTopics":71},"glôcôm","glôcôm là gì? Định nghĩa, cơ chế và ứng dụng","Tìm hiểu glôcôm (Glaucoma): định nghĩa khoa học chuẩn mực, cơ chế vận hành, các thông số thực nghiệm và ứng dụng chuyên sâu.","\u003Cp>\u003Cstrong>Glôcôm\u003C\u002Fstrong> (\u003Cem>Glaucoma\u003C\u002Fem> - dân gian thường gọi là thiên đầu thống hoặc bệnh cườm nước) là một nhóm bệnh lý thần kinh thị giác mạn tính tiến triển, đặc trưng bởi sự thoái hóa và chết theo chương trình của các tế bào hạch võng mạc, teo lớp sợi thần kinh thị giác và biến dạng lõm đĩa thị giác, dẫn đến suy giảm thị trường không hồi phục và có thể mù lòa hoàn toàn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Sinh lý học dòng thủy dịch và cơ chế tăng áp lực nội nhãn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Áp lực nội nhãn (nhãn áp - IOP) bình thường dao động từ 10 đến 21 mmHg. Nhãn áp được duy trì cân bằng nhờ sự sản xuất liên tục của thủy dịch từ biểu mô thể mi (với tốc độ khoảng 2 đến 2,5 µL\u002Fphút) và sự thoát lưu liên tục của lượng thủy dịch này ra khỏi nhãn cầu:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đường thoát lưu qua vùng bè (Trabecular meshwork pathway):\u003C\u002Fstrong> Chiếm khoảng 70% đến 90% lượng thủy dịch thoát lưu. Thủy dịch từ hậu phòng đi qua lỗ đồng tử vào tiền phòng, sau đó lọc qua mạng lưới vùng bè ở góc tiền phòng, đi vào ống Schlemm và đổ về hệ thống tĩnh mạch thượng củng mạc. Đây là con đường thoát lưu phụ thuộc trực tiếp vào chênh lệch áp lực.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đường thoát lưu qua màng bồ đào - củng mạc (Uveoscleral pathway):\u003C\u002Fstrong> Chiếm từ 10% đến 30%, thủy dịch thấm qua cơ thể mi vào khoang thượng hắc mạc và khuếch tán qua củng mạc ra ngoài. Đây là con đường không phụ thuộc vào áp lực nội nhãn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Khi có sự gia tăng sức cản dòng chảy tại mạng lưới vùng bè hoặc có sự bít tắc góc tiền phòng, thủy dịch bị ứ đọng làm tăng nhãn áp. Áp lực cao tác động trực tiếp lên cấu trúc lamina cribrosa tại đĩa thị giác, gây chèn ép cơ học các sợi trục thần kinh và cản trở dòng vận chuyển sợi trục xuôi - ngược dòng của các yếu tố dinh dưỡng thần kinh (như BDNF). Đồng thời, tình trạng thiếu máu cục bộ vi mạch tại đĩa thị kích hoạt giải phóng ồ ạt glutamate ngoại bào, tích tụ ion canxi nội bào và gia tăng stress oxy hóa, dẫn đến cái {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BA%BFt%20theo%20ch%C6%B0%C6%A1ng%20tr%C3%ACnh%22%7D}} của các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22t%E1%BA%BF%20b%C3%A0o%20h%E1%BA%A1ch%20v%C3%B5ng%20m%E1%BA%A1c%22%7D}}.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân loại các thể bệnh glôcôm chính\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Thể bệnh\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Cơ chế bệnh sinh tại góc tiền phòng\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Triệu chứng lâm sàng điển hình\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Đặc điểm thị trường và đĩa thị\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Glôcôm góc mở nguyên phát (POAG)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Góc tiền phòng soi góc mở rộng rãi, nhưng có sự thoái hóa xơ cứng và lắng đọng chất nền ngoại bào tại vùng bè cạnh ống Schlemm\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Diễn tiến hoàn toàn âm thầm, không đau nhức, người bệnh chỉ phát hiện khi thị trường đã bị thu hẹp đáng kể ở giai đoạn muộn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Lõm đĩa thị tăng dần (tỷ lệ C\u002FD > 0,5 hoặc bất đối xứng hai mắt > 0,2), ám điểm hình cung Bjerrum, thu hẹp thị trường hình ống\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Glôcôm góc đóng nguyên phát (PACG) - Cơn cấp\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nghẽn đồng tử làm áp lực hậu phòng đẩy mống mắt phồng ra trước, áp sát vào giác mạc làm đóng hoàn toàn góc tiền phòng đột ngột\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đau nhức mắt và nửa đầu dữ dội, nhìn mờ đột ngột, thấy quầng tán sắc cầu vồng quanh nguồn sáng, buồn nôn và nôn mửa, mắt đỏ, giác mạc phù nề mờ đục, đồng tử giãn méo cố định\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nhãn áp tăng rất cao (> 40-70 mmHg), sờ nhãn cầu cứng như hòn bi ve; đe dọa teo thị thần kinh vĩnh viễn chỉ sau 24-48 giờ\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Glôcôm góc đóng mạn tính\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mống mắt dính dần vào vùng bè (dính góc trước chu biên - PAS) theo thời gian mà không có triệu chứng cấp tính rầm rộ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nhãn áp tăng từ từ, mờ mắt từng đợt thoáng qua, thường bị chẩn đoán nhầm với glôcôm góc mở nếu không soi góc tiền phòng\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tổn thương thị thần kinh tiến triển liên tục tương tự glôcôm góc mở\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Glôcôm nhãn áp bình thường (NTG)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nhãn áp luôn đo được < 21 mmHg nhưng thần kinh thị giác vẫn bị tổn thương do nhạy cảm quá mức với áp lực hoặc rối loạn tuần hoàn mạch máu cục bộ\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Âm thầm, không triệu chứng đau nhức, thường đi kèm hội chứng Raynaud, đau nửa đầu Migraine hoặc tụt huyết áp về đêm\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Xuất huyết dạng ngọn nến ở bờ đĩa thị giác, tổn thương thị trường khu trú sớm gần trung tâm\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Các phương pháp chẩn đoán và theo dõi hiện đại\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Chẩn đoán toàn diện glôcôm đòi hỏi sự phối hợp của chuỗi thăm dò chuyên sâu:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đo nhãn áp:\u003C\u002Fstrong> Đo bằng nhãn áp kế Goldmann tiêu chuẩn (Goldmann applanation tonometry) kết hợp đo {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%99%20d%C3%A0y%20gi%C3%A1c%20m%E1%BA%A1c%20trung%20t%C3%A2m%22%7D}} (CCT) bằng siêu âm để hiệu chỉnh giá trị nhãn áp thật.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Soi góc tiền phòng (Gonioscopy):\u003C\u002Fstrong> Sử dụng kính soi góc chuyên dụng (Goldmann 3 gương hoặc Zeiss 4 gương) để đánh giá độ mở của góc theo phân loại Shaffer và tìm các dải dính góc chu biên.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Chụp cắt lớp quang học bán phần sau (OCT - Optical Coherence Tomography):\u003C\u002Fstrong> Kỹ thuật chẩn đoán {{topic|%7B%22topic%22%3A%22h%C3%ACnh%20%E1%BA%A3nh%20%C4%91%E1%BB%99%20ph%C3%A2n%20gi%E1%BA%A3i%20cao%22%7D}} đo lường định lượng chiều dày lớp sợi thần kinh quanh gai thị (RNFL) và phức hợp tế bào hạch võng mạc (GCC), phát hiện tổn thương sớm trước khi biểu hiện trên thị trường từ 4 đến 6 năm.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đo thị trường tự động chuẩn hóa (SAP):\u003C\u002Fstrong> Đánh giá {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ch%E1%BB%A9c%20n%C4%83ng%20th%E1%BB%8B%20gi%C3%A1c%22%7D}} qua các chương trình Humphrey 24-2 hoặc 30-2 để phát hiện các ám điểm cạnh trung tâm, bậc thang mũi và ám điểm hình cung.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Chiến lược điều trị kiểm soát nhãn áp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mục tiêu điều trị duy nhất được chứng minh lâm sàng là hạ nhãn áp xuống mức \u003Cem>nhãn áp đích (target IOP)\u003C\u002Fem> - mức áp lực mà tại đó thần kinh thị giác ngừng bị tổn thương thêm:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Điều trị nội khoa bằng thuốc nhỏ mắt:\u003C\u002Fstrong>\n  \u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cem>Nhóm đồng đẳng Prostaglandin (Latanoprost, Travoprost, Bimatoprost):\u003C\u002Fem> Thuốc lựa chọn hàng đầu, dùng 1 lần\u002Fngày vào buổi tối, hạ nhãn áp 25-35% nhờ tăng thoát lưu màng bồ đào - củng mạc.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cem>Nhóm chẹn beta giao cảm (Timolol 0,5%):\u003C\u002Fem> Giảm sản xuất thủy dịch từ thể mi. Cần thận trọng ở bệnh nhân hen phế quản, COPD hoặc nhịp tim chậm.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cem>Nhóm ức chế men carbonic anhydrase (Dorzolamide, Brinzolamide):\u003C\u002Fem> Ức chế tổng hợp bicarbonate tại thể mi, làm giảm thể tích thủy dịch bài tiết.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cem>Nhóm chủ vận alpha-2 adrenergic (Brimonidine):\u003C\u002Fem> Tác dụng kép: vừa giảm sản xuất thủy dịch vừa tăng thoát lưu củng mạc.\u003C\u002Fli>\n  \u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Can thiệp Laser:\u003C\u002Fstrong>\n  \u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cem>Tạo hình góc bè bằng laser chọn lọc (SLT):\u003C\u002Fem> Chiếu xung laser năng lượng thấp tác động chọn lọc lên các tế bào sắc tố vùng bè, kích hoạt đại thực bào làm sạch lưới bè, là lựa chọn đầu tay thay thế thuốc nhỏ mắt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cem>Cắt mống mắt chu biên bằng Laser YAG (LPI):\u003C\u002Fem> Tạo một lỗ thông nhỏ trên chu biên mống mắt để cân bằng áp lực giữa tiền phòng và hậu phòng, giải phóng nghẽn đồng tử trong glôcôm góc đóng.\u003C\u002Fli>\n  \u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Phẫu thuật ngoại khoa:\u003C\u002Fstrong> Phẫu thuật cắt bè củng giác mạc (Trabeculectomy) tạo lỗ dò có van cho thủy dịch thoát ra dưới kết mạc; đặt van dẫn lưu nhãn áp (Ahmed, Baerveldt); hoặc phẫu thuật glôcôm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22x%C3%A2m%20l%E1%BA%A5n%20t%E1%BB%91i%20thi%E1%BB%83u%22%7D}} (MIGS) bằng các ống stent vi phẫu thế hệ mới.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>","Glaucoma",[],"nhóm bệnh lý thần kinh thị giác tiến triển đặc trưng bởi sự thoái hóa tế bào hạch võng mạc và mất lớp sợi thần kinh thị giác, thường liên quan đến áp lực nội nhãn cao.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[22,29,36],{"citationText":23,"title":24,"authors":25,"source":26,"year":27,"doi":28,"url":10},"Handler (2000). INTRAOCULAR PRESSURE DURING THE FIRST TWENTY-FOUR HOURS FOLLOWING TRABECULECTOMY VERSUS LONG-TERM INTRAOCULAR PRESSURE REDUCTION. Journal of Glaucoma.","INTRAOCULAR PRESSURE DURING THE FIRST TWENTY-FOUR HOURS FOLLOWING TRABECULECTOMY VERSUS LONG-TERM INTRAOCULAR PRESSURE REDUCTION","Handler, Shields","Journal of Glaucoma",2000,"10.1097\u002F00061198-200002000-00062",{"citationText":30,"title":31,"authors":32,"source":33,"year":34,"doi":35,"url":10},"Amashova (2024). Main morphofunctional correlations between indicators of intraocular pressure fluctuations and glaucomatous optic neuropathy progression. National Journal glaucoma.","Main morphofunctional correlations between indicators of intraocular pressure fluctuations and glaucomatous optic neuropathy progression","Amashova, Seleznev, Kuroyedov","National Journal glaucoma",2024,"10.53432\u002F2078-4104-2024-23-4-60-68",{"citationText":37,"title":38,"authors":39,"source":40,"year":41,"doi":42,"url":10},"Burgoyne (2019). How to Define a Glaucomatous Optic Neuropathy. Advances in Visual Science and Eye Diseases Intraocular and Intracranial Pressure Gradient in Glaucoma.","How to Define a Glaucomatous Optic Neuropathy","Burgoyne","Advances in Visual Science and Eye Diseases Intraocular and Intracranial Pressure Gradient in Glaucoma",2019,"10.1007\u002F978-981-13-2137-5_37",[44,47,50],{"question":45,"answer":46},"Cơ chế chính dẫn đến tổn thương thị giác trong bệnh glôcôm là gì?","Sự tắc nghẽn dòng thoát của thủy dịch qua vùng bè làm tăng nhãn áp, gây thiếu máu cục bộ và chèn ép cơ học tại đĩa thị (lamina cribrosa), kích hoạt quá trình chết theo chương trình (apoptosis) của các tế bào hạch võng mạc.",{"question":48,"answer":49},"Sự khác biệt giữa glôcôm góc mở và glôcôm góc đóng là gì?","Glôcôm góc mở tiến triển âm thầm không triệu chứng sớm với góc tiền phòng mở nhưng mạng bè bị xơ cứng; trong khi glôcôm góc đóng có góc tiền phòng bị mống mắt nghẽn kín, dễ gây cơn tăng nhãn áp cấp với triệu chứng đau nhức dữ dội, đỏ mắt, nhìn mờ.",{"question":51,"answer":52},"Các phương pháp kiểm soát nhãn áp hiện nay bao gồm những gì?","Điều trị hạ nhãn áp bằng thuốc nhỏ mắt (đồng đẳng prostaglandin, chẹn beta), tạo hình góc bè bằng laser (SLT), và phẫu thuật tạo lỗ dò hạ nhãn áp (cắt bè củng giác mạc - trabeculectomy hoặc đặt van dẫn lưu).",{"id":54,"researcherId":10,"name":55,"imageUrl":56},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[58,59,60,61,62,63],"chết theo chương trình","tế bào hạch võng mạc","độ dày giác mạc trung tâm","hình ảnh độ phân giải cao","chức năng thị giác","xâm lấn tối thiểu",6,false,"PUBLISHED","2023-08-15T12:57:42.934+00:00","2026-09-13T17:08:32.665+00:00","2026-09-13T17:08:32.271+00:00",359,[72,75,78,81,84,93,98,101,106,112],{"id":73,"title":74,"term":73,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"chất làm đầy","Chất làm đầy là gì? Các nghiên cứu khoa học về Chất làm đầy",{"id":76,"title":77,"term":76,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"bám dính tế bào","Bám dính tế bào là gì? Các bài nghiên cứu khoa học",{"id":79,"title":80,"term":79,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"isoquercitrin","Isoquercitrin là gì? Các công bố khoa học về Isoquercitrin",{"id":82,"title":83,"term":82,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"igf 1","Igf 1 là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":85,"definition":88,"discipline":20,"disciplineCode":89,"disciplineLabel":90,"disciplineColor":91,"disciplineIcon":92},"curcumin","Curcumin là gì? Cấu trúc, hoạt tính sinh học và sinh khả dụng","Curcumin","Curcumin là hoạt chất polyphenol tự nhiên kỵ nước có cấu trúc diferuloylmethane được chiết xuất từ thân rễ cây nghệ vàng Curcuma longa, sở hữu các hoạt tính sinh học nổi bật như chống viêm, chống oxy hóa và điều hòa miễn dịch.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":94,"title":95,"term":94,"englishTitle":96,"definition":97,"discipline":20,"disciplineCode":89,"disciplineLabel":90,"disciplineColor":91,"disciplineIcon":92},"bệnh tự miễn","Bệnh tự miễn là gì? Cơ chế dung nạp, phân loại và điều trị","autoimmune disease","Bệnh tự miễn là nhóm bệnh lý phát sinh khi hệ thống miễn dịch thích ứng mất khả năng dung nạp đối với các kháng nguyên tự thân, nhận diện nhầm các mô lành là ngoại lai và khởi động phản ứng phá hủy gây viêm mạn tính và suy giảm chức năng cơ quan.",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"khiếm thị","Khiếm thị là gì? Các công bố khoa học về Khiếm thị",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":104,"definition":105,"discipline":20,"disciplineCode":89,"disciplineLabel":90,"disciplineColor":91,"disciplineIcon":92},"omega 3","Omega 3 là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","omega-3 fatty acids","Omega-3 (axit béo omega-3, hay n-3 polyunsaturated fatty acids) là một nhóm các axit béo không bão hòa đa thiết yếu có nối đôi đầu tiên nằm ở vị trí nguyên tử carbon thứ ba tính từ đầu methyl của chuỗi hydrocacbon, đóng vai trò then chốt đối với sức khỏe tim mạch, não bộ và phản ứng chống viêm.",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":20,"disciplineCode":89,"disciplineLabel":90,"disciplineColor":91,"disciplineIcon":92},"picco","PiCCO là gì? Ý nghĩa và ứng dụng chuyên sâu","PiCCO","PiCCO \u002F Pulse index Continuous Cardiac Output","PiCCO là hệ thống theo dõi huyết động học nâng cao xâm lấn tối thiểu trong chuyên khoa hồi sức tích cực, tích hợp kỹ thuật pha loãng nhiệt qua phổi (transpulmonary thermodilution) và phân tích đường cong áp lực động mạch liên tục để đánh giá cung lượng tim và tình trạng ứ nước phổi.",{"id":113,"title":114,"term":113,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"zingiber zerumbet","Zingiber zerumbet là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan"]