[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_gi%E1%BA%A3i%20tr%C3%ACnh%20t%E1%BB%B1%20rna%20nh%E1%BB%8F{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_gi%E1%BA%A3i%20tr%C3%ACnh%20t%E1%BB%B1%20rna%20nh%E1%BB%8F":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":22,"keywordCount":23,"enrichTopicLink":24,"status":25,"createTime":26,"updateTime":27,"publishTime":28,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":29,"wikidataId":10,"relateTopics":30},"giải trình tự rna nhỏ","Giải trình tự rna nhỏ là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan","Giải trình tự RNA nhỏ (sRNA-seq) là kỹ thuật sử dụng nền tảng NGS để phát hiện, định lượng và phân tích các RNA phi mã hóa có kích thước từ 18–30 nucleotide. Công nghệ này giúp nghiên cứu biểu hiện RNA nhỏ với độ chính xác cao, hỗ trợ khám phá chức năng điều hòa gen và phát hiện dấu ấn sinh học trong nhiều bệnh lý. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Giới thiệu về giải trình tự RNA nhỏ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Giải trình tự RNA nhỏ (small RNA sequencing, sRNA-seq) là một kỹ thuật phân tích gen sử dụng nền tảng giải trình tự thế hệ mới (Next-Generation Sequencing – NGS) nhằm phát hiện, định lượng và đặc trưng hóa các RNA có kích thước ngắn, thường nằm trong khoảng 18–30 nucleotide. Đây là nhóm RNA phi mã hóa (non-coding RNA) có vai trò điều hòa sinh học tinh vi và mang ý nghĩa chức năng lớn trong kiểm soát biểu hiện gen, phản ứng miễn dịch, phát triển tế bào và bệnh lý.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kỹ thuật sRNA-seq cho phép thu nhận toàn bộ các RNA nhỏ có mặt trong một mẫu sinh học cụ thể mà không cần biết trước trình tự của chúng. Điều này giúp khám phá các loại RNA chưa được chú giải, như isomiR, miRNA mới, các RNA phân mảnh từ tRNA hoặc snoRNA. Nhờ độ nhạy cao và khả năng thu thập dữ liệu toàn diện, giải trình tự RNA nhỏ đã trở thành công cụ chuẩn trong nghiên cứu chức năng gen và sinh học phân tử hiện đại.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Với sự phát triển của công nghệ giải trình tự, sRNA-seq đã và đang mở rộng phạm vi ứng dụng từ nghiên cứu cơ bản đến lâm sàng, đặc biệt trong lĩnh vực ung thư học, miễn dịch học, thần kinh học và y học chính xác. Dữ liệu thu được từ sRNA-seq còn có thể được tích hợp với các lớp dữ liệu omics khác (transcriptome, proteome, epigenome) để cung cấp cái nhìn toàn diện về hệ thống điều hòa di truyền trong tế bào.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân loại và vai trò của RNA nhỏ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>RNA nhỏ là nhóm RNA phi mã hóa có chiều dài ngắn và không dịch mã thành protein. Tuy nhiên, chúng có chức năng điều hòa sinh học rất mạnh mẽ thông qua tương tác với mRNA, DNA hoặc protein. Mỗi loại RNA nhỏ thực hiện một vai trò chuyên biệt, thường liên quan đến kiểm soát biểu hiện gen ở cấp độ hậu phiên mã hoặc bảo vệ bộ gen khỏi sự bất ổn định do yếu tố di truyền ngoại lai.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các loại RNA nhỏ quan trọng bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>miRNA (microRNA):\u003C\u002Fstrong> có chiều dài khoảng 21–24 nt, gắn vào vùng 3’UTR của mRNA đích và làm giảm biểu hiện gen thông qua ức chế dịch mã hoặc gây thoái hóa mRNA.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>siRNA (small interfering RNA):\u003C\u002Fstrong> có kích thước tương tự miRNA nhưng thường xuất phát từ các trình tự ngoại lai (như virus) và có tính đặc hiệu cao với mục tiêu. Chúng tham gia vào quá trình RNAi (RNA interference).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>piRNA (piwi-interacting RNA):\u003C\u002Fstrong> dài hơn (24–32 nt), gắn với protein PIWI trong tế bào mầm, có vai trò ức chế transposon và bảo vệ bộ gen.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Bên cạnh các nhóm chính, nhiều RNA phân mảnh khác cũng được ghi nhận trong sRNA-seq như:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>tRFs (tRNA fragments): phân mảnh từ tRNA trưởng thành hoặc tiền tRNA\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>snoRNA-derived RNA: từ RNA nhỏ nucleolar liên quan đến xử lý rRNA\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Y-RNA, vault RNA: liên quan đến điều hòa miễn dịch và quá trình phiên mã\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Các RNA nhỏ này không chỉ hiện diện trong tế bào mà còn lưu thông trong máu dưới dạng ngoại bào (exosomal RNA), mở ra tiềm năng lớn trong việc sử dụng chúng làm dấu ấn sinh học (biomarkers) cho chẩn đoán và tiên lượng bệnh.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Nguyên lý và quy trình giải trình tự RNA nhỏ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nguyên lý của sRNA-seq dựa trên việc thu thập toàn bộ RNA nhỏ trong một mẫu sinh học và giải trình tự chúng bằng nền tảng NGS. Quá trình này không yêu cầu thông tin trước về trình tự RNA, do đó cho phép phát hiện các RNA mới và biến thể chưa được chú thích. So với microarray hoặc qPCR, sRNA-seq có khả năng phát hiện nhiều loại RNA hơn với độ phân giải cao hơn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quy trình chuẩn của giải trình tự RNA nhỏ bao gồm các bước sau:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Chiết tách RNA:\u003C\u002Fstrong> RNA tổng số được chiết từ mô, tế bào hoặc dịch sinh học. Các RNA lớn như rRNA hoặc mRNA thường bị loại bỏ để tăng độ chính xác.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Chọn lọc RNA nhỏ:\u003C\u002Fstrong> sử dụng gel polyacrylamide hoặc kỹ thuật lọc để thu RNA có kích thước từ 18–30 nt.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Gắn adapter:\u003C\u002Fstrong> các adapter 3’ và 5’ được gắn vào đầu RNA để chuẩn bị cho quá trình phiên mã ngược và khuếch đại PCR.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tạo thư viện DNA:\u003C\u002Fstrong> RNA nhỏ được phiên mã ngược thành cDNA, khuếch đại bằng PCR và tinh sạch để tạo thư viện.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giải trình tự:\u003C\u002Fstrong> thư viện được đưa vào máy giải trình tự (Illumina là phổ biến nhất).\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Toàn bộ quá trình này có thể được thực hiện bằng các bộ kit thương mại hóa như:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Tên bộ kit\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Hãng cung cấp\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ứng dụng nổi bật\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>NEBNext Small RNA Library Prep\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.neb.com\u002Fproducts\u002Fe7330\" target=\"_blank\">NEB\u003C\u002Fa>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tối ưu cho Illumina, phản ứng nhanh\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>TruSeq Small RNA Library\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Illumina\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đồng bộ với hệ thống giải trình tự Illumina\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>miRNeasy Mini Kit\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.qiagen.com\" target=\"_blank\">QIAGEN\u003C\u002Fa>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Chiết RNA nhỏ từ mô và dịch sinh học\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Chất lượng thư viện được đánh giá bằng Bioanalyzer hoặc TapeStation trước khi đưa vào máy giải trình tự. Độ sâu giải trình tự thường từ 5 đến 20 triệu đọc để đảm bảo phát hiện đủ RNA hiếm.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ưu điểm của giải trình tự RNA nhỏ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Giải trình tự RNA nhỏ có nhiều lợi thế vượt trội so với các kỹ thuật trước đây trong nghiên cứu biểu hiện gen, đặc biệt ở RNA phi mã hóa. Một số ưu điểm nổi bật bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Khả năng phát hiện RNA chưa được chú thích, kể cả isomiR\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Không phụ thuộc đầu dò (probe-independent), phù hợp với loài không chuẩn hóa hệ gen\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Định lượng chính xác, độ nhạy cao, không bị giới hạn bởi nền tín hiệu\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Khả năng phân tích đa dạng mẫu: tế bào, mô, huyết thanh, nước tiểu\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>sRNA-seq còn hỗ trợ nghiên cứu biến thể RNA nhỏ theo mô, giai đoạn phát triển, hoặc trong điều kiện bệnh lý cụ thể. Đây là công cụ then chốt trong việc xác định RNA nhỏ làm mục tiêu điều trị (therapeutic target) hoặc chỉ dấu sinh học chẩn đoán không xâm lấn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thêm vào đó, dữ liệu từ sRNA-seq có thể được phân tích lại (re-analysis) khi cơ sở dữ liệu cập nhật, giúp tận dụng dữ liệu sinh học có sẵn để phát hiện thêm RNA mới hoặc tương tác sinh học quan trọng.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Ứng dụng trong nghiên cứu và lâm sàng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Giải trình tự RNA nhỏ (sRNA-seq) được ứng dụng rộng rãi trong cả nghiên cứu cơ bản và y học lâm sàng. Một trong những ứng dụng nổi bật là phát hiện các dấu ấn sinh học (biomarkers) mới cho chẩn đoán, phân tầng nguy cơ và tiên lượng trong nhiều loại bệnh, đặc biệt là ung thư, bệnh tim mạch, bệnh thần kinh và bệnh tự miễn. Do RNA nhỏ có thể được phát hiện trong máu và các dịch sinh học khác, sRNA-seq còn được dùng trong các nghiên cứu phát triển xét nghiệm chẩn đoán không xâm lấn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong nghiên cứu sinh học phát triển, sRNA-seq giúp giải mã vai trò của RNA nhỏ trong biệt hóa tế bào, thiết lập bản sắc tế bào, và kiểm soát biểu hiện gen trong quá trình phát triển phôi. miRNA, đặc biệt, có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát thời gian biểu hiện gen, đảm bảo các sự kiện phân chia và biệt hóa xảy ra đúng trình tự. Trong thần kinh học, các loại miRNA và piRNA tham gia điều hòa phát triển hệ thần kinh và duy trì tính dẻo synapse.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các ứng dụng cụ thể gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Phân tích biểu hiện miRNA đặc hiệu mô để xác định nguồn gốc khối u\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tìm kiếm isomiR liên quan đến đề kháng thuốc trong ung thư\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Giám sát đáp ứng miễn dịch và tiến trình viêm trong bệnh tự miễn\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Phát hiện miRNA ngoại bào làm chỉ dấu dự báo sớm nguy cơ bệnh lý\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Ngoài ra, sRNA-seq còn hỗ trợ thiết kế liệu pháp RNA điều trị (RNA therapeutics), đặc biệt trong việc chọn lựa siRNA hoặc antagomiR để can thiệp vào các đường truyền tín hiệu bệnh lý.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Phân tích dữ liệu sRNA-seq\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phân tích dữ liệu giải trình tự RNA nhỏ đòi hỏi các bước xử lý tin sinh học đặc thù do đặc điểm ngắn và đa dạng của các chuỗi đọc. Quy trình chuẩn thường bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Tiền xử lý dữ liệu:\u003C\u002Fstrong> cắt bỏ adapter khỏi các chuỗi đọc, loại bỏ các chuỗi quá ngắn hoặc chất lượng thấp.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Gắn đọc (alignment):\u003C\u002Fstrong> sử dụng các phần mềm như Bowtie hoặc STAR để gắn đọc vào hệ gen tham chiếu hoặc các cơ sở dữ liệu miRNA như miRBase.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Định danh sRNA:\u003C\u002Fstrong> phân loại miRNA, isomiR, tRF, snoRNA,... dựa trên trình tự và vị trí gắn.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Định lượng biểu hiện:\u003C\u002Fstrong> tính số đọc (read counts) hoặc TPM\u002FRPM để so sánh giữa các điều kiện.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Phân tích chức năng:\u003C\u002Fstrong> dự đoán mRNA đích của miRNA bằng các thuật toán như TargetScan, miRanda hoặc miRDB, sau đó thực hiện phân tích con đường (pathway enrichment).\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Một số công cụ và nền tảng hữu ích:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"6\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Tên công cụ\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Chức năng chính\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Trang web\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>miRDeep2\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phát hiện miRNA mới và định lượng\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fgithub.com\u002Frajewsky-lab\u002Fmirdeep2\" target=\"_blank\">mirdeep2\u003C\u002Fa>\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>sRNAtoolbox\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Pipeline toàn diện cho sRNA-seq\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fbioinfo2.ugr.es\u002Fsrnatoolbox\u002F\" target=\"_blank\">sRNAtoolbox\u003C\u002Fa>\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Genboree\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phân tích trực tuyến và thống kê sRNA\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fgenboree.org\" target=\"_blank\">genboree.org\u003C\u002Fa>\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Chất lượng và độ tin cậy của phân tích sRNA phụ thuộc mạnh vào chất lượng dữ liệu đầu vào, chiều sâu giải trình tự, và độ chính xác trong bước lọc adapter. Các phân tích phân cụm, biểu đồ volcano hoặc PCA thường được dùng để xác định mẫu ngoại lệ hoặc các RNA có biểu hiện khác biệt.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức và giới hạn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mặc dù sRNA-seq là công nghệ tiên tiến và có độ chính xác cao, nó vẫn tồn tại một số thách thức kỹ thuật và sinh học:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Phân biệt isomiR hoặc miRNA có trình tự tương tự rất khó do giới hạn độ dài đọc\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thiên lệch khi gắn adapter hoặc trong quá trình PCR khuếch đại\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Cơ sở dữ liệu còn hạn chế đối với các loài không phải người hoặc động vật mô hình\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thiếu chuẩn hóa toàn cầu về quy trình phân tích và chú thích dữ liệu\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Chiều sâu giải trình tự cần được cân nhắc kỹ: nếu quá thấp, sẽ không phát hiện RNA hiếm; nếu quá cao, chi phí và thời gian phân tích tăng mà không tăng hiệu quả đáng kể. Ngoài ra, việc thiếu chuẩn hóa trong giai đoạn tạo thư viện và xử lý dữ liệu có thể làm kết quả giữa các nghiên cứu khó so sánh trực tiếp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tiềm năng phát triển và xu hướng tương lai\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Với sự bùng nổ dữ liệu sinh học, giải trình tự RNA nhỏ đang trở thành một trong những công cụ chủ lực trong y học chính xác, đặc biệt trong việc phát triển xét nghiệm chẩn đoán sớm và liệu pháp RNA. Một xu hướng đáng chú ý là phân tích RNA nhỏ ngoại bào (exosomal miRNA) – cho phép phát hiện dấu ấn sinh học trong máu, nước tiểu hoặc dịch não tủy mà không cần sinh thiết mô.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các lĩnh vực tiềm năng đang phát triển mạnh gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Giải trình tự RNA nhỏ đơn bào (single-cell sRNA-seq) để nghiên cứu biểu hiện RNA ở cấp độ tế bào riêng lẻ\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tích hợp sRNA-seq với dữ liệu methylome hoặc proteome để phân tích mạng lưới điều hòa đa tầng\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động hóa dự đoán chức năng RNA nhỏ và tương tác RNA-mRNA\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Thị trường xét nghiệm dựa trên miRNA ngoại bào đang được đầu tư mạnh mẽ với các công ty như \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.mirscientific.com\u002F\" target=\"_blank\">miR Scientific\u003C\u002Fa> hay \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.exosome-rna.com\u002F\" target=\"_blank\">Exosome Diagnostics\u003C\u002Fa>, hướng tới thương mại hóa xét nghiệm sàng lọc ung thư và bệnh mãn tính.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n  \u003Cli>Morin RD, et al. Application of massively parallel sequencing to microRNA profiling and discovery in human embryonic stem cells. \u003Cem>Genome Res\u003C\u002Fem>. 2008;18(4):610–621. DOI: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1101\u002Fgr.7179508\" target=\"_blank\">10.1101\u002Fgr.7179508\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Friedländer MR, et al. Discovering microRNAs from deep sequencing data using miRDeep. \u003Cem>Nat Biotechnol\u003C\u002Fem>. 2008;26(4):407–415. DOI: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1038\u002Fnbt1394\" target=\"_blank\">10.1038\u002Fnbt1394\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Faridani OR, et al. Single-cell sequencing of the small-RNA transcriptome. \u003Cem>Nat Biotechnol\u003C\u002Fem>. 2016;34(12):1264–1266. DOI: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1038\u002Fnbt.3701\" target=\"_blank\">10.1038\u002Fnbt.3701\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chiang HR, et al. The role of the trp RNA-binding attenuation protein (TRAP) in the regulation of small RNAs. \u003Cem>Cell\u003C\u002Fem>. 2010;142(5):837–846. DOI: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.cell.2010.08.013\" target=\"_blank\">10.1016\u002Fj.cell.2010.08.013\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hafner M, et al. Identification of microRNAs and other small regulatory RNAs using cDNA library sequencing. \u003Cem>Methods\u003C\u002Fem>. 2008;44(1):3–12. DOI: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.ymeth.2007.09.009\" target=\"_blank\">10.1016\u002Fj.ymeth.2007.09.009\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.615+00:00","2025-11-12T06:35:42.848+00:00","2025-11-12T06:35:42.764+00:00",123,[31,42,53,64,75,81,92,103,109,115],{"id":32,"title":33,"term":34,"englishTitle":35,"definition":36,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":43,"title":44,"term":45,"englishTitle":46,"definition":47,"discipline":48,"disciplineCode":49,"disciplineLabel":50,"disciplineColor":51,"disciplineIcon":52},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":54,"title":55,"term":56,"englishTitle":57,"definition":58,"discipline":59,"disciplineCode":60,"disciplineLabel":61,"disciplineColor":62,"disciplineIcon":63},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":65,"title":66,"term":67,"englishTitle":68,"definition":69,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":76,"title":77,"term":78,"englishTitle":79,"definition":80,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":82,"title":83,"term":84,"englishTitle":85,"definition":86,"discipline":87,"disciplineCode":88,"disciplineLabel":89,"disciplineColor":90,"disciplineIcon":91},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":93,"title":94,"term":95,"englishTitle":96,"definition":97,"discipline":98,"disciplineCode":99,"disciplineLabel":100,"disciplineColor":101,"disciplineIcon":102},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":104,"title":105,"term":106,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":110,"title":111,"term":112,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":37,"disciplineCode":38,"disciplineLabel":39,"disciplineColor":40,"disciplineIcon":41},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":116,"title":117,"term":118,"englishTitle":119,"definition":120,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]