[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_fragile%20x%20syndrome{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_fragile%20x%20syndrome":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":26,"enrichTopicLink":27,"status":28,"createTime":29,"updateTime":30,"publishTime":31,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":32,"wikidataId":10,"relateTopics":33},"fragile x syndrome","Fragile x syndrome là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Fragile X Syndrome là rối loạn di truyền liên quan đến đột biến mở rộng lặp CGG trong gene FMR1 trên nhiễm sắc thể X, gây thiếu hụt protein FMRP và ảnh hưởng phát triển thần kinh. Khái niệm này mô tả một bệnh lý di truyền phổ biến gây khuyết tật trí tuệ, với cơ chế tác động chủ yếu nằm ở rối loạn điều hòa synapse và mất cân bằng tín hiệu thần kinh. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Khái niệm Fragile X Syndrome\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Fragile X Syndrome (FXS) là rối loạn di truyền liên quan đến nhiễm sắc thể X và là nguyên nhân di truyền phổ biến nhất gây khuyết tật trí tuệ. Rối loạn này xuất phát từ sự mở rộng bất thường của bộ ba nucleotide CGG trong gene \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem>, khiến gene bị methyl hóa và bất hoạt, dẫn đến thiếu hụt protein FMRP – một yếu tố quan trọng trong việc điều hòa dịch mã tại synapse thần kinh. Việc thiếu FMRP gây rối loạn điều hòa tín hiệu thần kinh, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển nhận thức và hành vi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Fragile X Syndrome được ghi nhận ở cả nam và nữ nhưng biểu hiện lâm sàng nặng hơn ở nam giới vì nam chỉ có một nhiễm sắc thể X. Tỷ lệ mắc FXS ước tính khoảng 1\u002F4000 ở nam và 1\u002F6000 ở nữ, tùy thuộc vùng địa lý và mức độ sàng lọc. Sự khác biệt về biểu hiện giữa nam và nữ còn liên quan đến hiện tượng bất hoạt X ngẫu nhiên ở nữ giới. Điều này dẫn đến việc các cá thể nữ có thể mang đột biến nhưng biểu hiện triệu chứng nhẹ hơn do một phần tế bào vẫn có bản sao gene \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem> hoạt động.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bảng tóm tắt một số thông tin chính về FXS:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Cth>Yếu tố\u003C\u002Fth>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Gene liên quan\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>\u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem> trên nhiễm sắc thể X\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Dạng đột biến\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Mở rộng lặp CGG (&gt;200 lần)\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Protein bị ảnh hưởng\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>FMRP – protein điều hòa dịch mã synapse\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Tỷ lệ mắc\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>1\u002F4000 nam; 1\u002F6000 nữ\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Cơ chế di truyền và đột biến gene FMR1\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Gene \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem> bình thường có từ 5 đến 44 lần lặp CGG, được xem là phạm vi ổn định. Khi số lần lặp tăng lên 55–200, cá thể được xếp vào nhóm “premutation” và có nguy cơ truyền tiếp đột biến cho thế hệ sau. Khi vượt trên 200 lần lặp, gene chuyển sang trạng thái “full mutation”. Số lần lặp càng cao, nguy cơ methyl hóa vùng promoter và bất hoạt gene càng lớn, dẫn đến thiếu hụt hoàn toàn FMRP.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Cơ chế di truyền FXS tuân theo kiểu di truyền liên kết X. Nam giới nhận nhiễm sắc thể X duy nhất từ mẹ, nên nếu thừa hưởng allele đột biến, họ sẽ biểu hiện bệnh rõ ràng. Nữ giới có hai nhiễm sắc thể X nên mức độ biểu hiện phụ thuộc sự phân bố bất hoạt X. Do đó, hai trẻ nữ mang cùng số lần lặp có thể biểu hiện hoàn toàn khác nhau.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các loại đột biến FMR1 thường được phân nhóm như sau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Phổ bình thường: 5–44 lần lặp\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Vùng xám: 45–54 lần lặp\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Premutation: 55–200 lần lặp\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Full mutation: &gt;200 lần lặp\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Vai trò của protein FMRP trong hệ thần kinh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Protein FMRP đóng vai trò điều hòa dịch mã của nhiều mRNA tại synapse, góp phần duy trì cân bằng kích thích – ức chế của hệ thần kinh. FMRP là protein gắn RNA, điều chỉnh dịch mã cục bộ trong synapse, hỗ trợ quá trình hình thành trí nhớ dài hạn và phát triển mạng lưới neuron. Việc thiếu protein này dẫn đến tình trạng tăng hoạt động synapse, rối loạn tín hiệu glutamate và giảm kiểm soát quá trình dịch mã tại chỗ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Không có FMRP, nhiều con đường tín hiệu trong não trở nên quá mức hoặc thiếu kiểm soát, gây nên các biểu hiện đặc trưng như rối loạn hành vi, quá mẫn cảm giác, tăng lo âu và khó khăn trong tương tác xã hội. Cơ chế này khiến FXS trở thành một mô hình nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực rối loạn phát triển thần kinh.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Danh sách tóm tắt chức năng chính của FMRP:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Điều hòa dịch mã mRNA tại synapse\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Ổn định cấu trúc và chức năng synapse thần kinh\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Kiểm soát cân bằng kích thích – ức chế\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Đặc điểm lâm sàng của hội chứng Fragile X\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Đặc điểm lâm sàng của FXS thay đổi tùy mức độ đột biến và giới tính. Nam giới thường có khuyết tật trí tuệ từ nhẹ đến trung bình, trong khi nữ giới có thể chỉ gặp khó khăn trong học tập hoặc biểu hiện nhẹ hơn. Trẻ mắc FXS thường chậm phát triển ngôn ngữ, gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội và có hành vi tương tự rối loạn phổ tự kỷ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ngoài dấu hiệu thần kinh – nhận thức, nhiều bệnh nhân có các đặc điểm hình thái như khuôn mặt dài, tai lớn, trương lực cơ thấp, khớp linh hoạt và đôi khi có phì đại tinh hoàn sau tuổi dậy thì. Không phải ai mắc FXS đều biểu hiện đầy đủ các đặc điểm này, do mức độ biểu hiện chịu ảnh hưởng của methyl hóa gene và giới tính.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bảng mô tả một số biểu hiện thường gặp:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Cth>Nhóm triệu chứng\u003C\u002Fth>\u003Cth>Biểu hiện\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Nhận thức\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chậm phát triển trí tuệ, khó khăn học tập\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Hành vi\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Tăng động, lo âu, hành vi lập lại\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Ngôn ngữ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Chậm nói, khó xây dựng câu, giao tiếp hạn chế\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Hình thái\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Khuôn mặt dài, tai lớn, khớp linh hoạt\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Ch2>Các phương pháp chẩn đoán di truyền\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Chẩn đoán Fragile X Syndrome dựa trên việc đánh giá số lần lặp CGG trong gene \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem> và mức độ methyl hóa vùng promoter. Hai kỹ thuật được sử dụng phổ biến nhất gồm PCR mở rộng và Southern blot. PCR cho phép xác định số lần lặp CGG khi số lượng không quá lớn, trong khi Southern blot dùng để phân biệt premutation và full mutation khi số lần lặp vượt ngưỡng, đồng thời đánh giá tình trạng methyl hóa. Sự kết hợp hai phương pháp này cung cấp thông tin toàn diện về tính toàn vẹn của gene \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong bối cảnh lâm sàng, chẩn đoán FXS thường được chỉ định khi trẻ có dấu hiệu chậm phát triển trí tuệ, hành vi giống tự kỷ hoặc có tiền sử gia đình liên quan đến rối loạn di truyền liên kết X. Các xét nghiệm di truyền còn được mở rộng cho phụ nữ mang thai nếu có yếu tố nguy cơ, giúp dự đoán khả năng trẻ mắc full mutation. Việc xét nghiệm trước sinh thường được tiến hành qua chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các bước kiểm tra di truyền thường được trình bày như sau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Định lượng số lần lặp CGG để phân loại: bình thường, vùng xám, premutation hoặc full mutation.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Đánh giá mức độ methyl hóa để xác định mức độ bất hoạt gene.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Xét nghiệm mở rộng cho thành viên gia đình nhằm xác định nguy cơ di truyền.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Liên hệ giữa Fragile X và rối loạn phát triển thần kinh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Fragile X Syndrome có mối liên hệ chặt chẽ với các rối loạn phát triển thần kinh, đặc biệt là rối loạn phổ tự kỷ (ASD). Khoảng 30–60% trẻ nam mắc FXS có các dấu hiệu tương đồng ASD, bao gồm hành vi lặp lại, khó khăn giao tiếp xã hội và quá mẫn giác quan. Cơ chế sinh học chung giữa FXS và ASD được cho là liên quan đến sự mất cân bằng tín hiệu synapse và rối loạn điều hòa protein tại synapse do thiếu FMRP. Điều này làm giảm khả năng thích nghi và học hỏi trong môi trường có kích thích đa dạng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ngoài ASD, trẻ mắc FXS cũng có nguy cơ cao gặp rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), rối loạn lo âu và rối loạn học tập. Sự kết hợp nhiều rối loạn khiến việc xây dựng chương trình giáo dục và can thiệp trở nên phức tạp. Tuy nhiên, việc hiểu rõ cơ chế thần kinh sâu hơn giúp chuyên gia lâm sàng phác thảo chiến lược hỗ trợ phù hợp, đặc biệt khi các công cụ đánh giá hành vi hiện nay ngày càng tinh vi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Dưới đây là một số rối loạn phát triển thường liên quan FXS:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Rối loạn phổ tự kỷ (ASD)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Rối loạn lo âu kéo dài\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Rối loạn phối hợp vận động\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Hướng nghiên cứu và chiến lược điều trị hiện nay\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho Fragile X Syndrome vì nguyên nhân bệnh xuất phát từ bất hoạt gene \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem>. Các chiến lược điều trị tập trung vào can thiệp hành vi, hỗ trợ ngôn ngữ và điều chỉnh hành vi xã hội cho trẻ. Các chương trình can thiệp sớm được chứng minh mang lại hiệu quả vượt trội trong việc cải thiện năng lực học tập và phát triển nhận thức. Phương pháp trị liệu hành vi – nhận thức (CBT), trị liệu ngôn ngữ và can thiệp cảm giác là các lựa chọn phổ biến.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nghiên cứu dược lý hiện nay hướng đến tác động lên các con đường tín hiệu bị rối loạn do thiếu FMRP, đặc biệt là nhóm thụ thể glutamate mGluR5. Một số thử nghiệm lâm sàng từng cho kết quả khả quan, nhưng hiện vẫn trong quá trình đánh giá để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả lâu dài. Bên cạnh đó, những nghiên cứu về liệu pháp gene và chỉnh sửa gene bằng CRISPR đang mở ra triển vọng trong tương lai, dù còn ở giai đoạn tiền lâm sàng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Một số hướng điều trị tiềm năng đang được nghiên cứu:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Ức chế thụ thể mGluR5 để giảm hoạt động synapse quá mức.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Điều hòa lại biểu hiện gene thông qua công nghệ epigenetic.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Liệu pháp gene nhằm phục hồi hoạt động của \u003Cem>FMR1\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thuốc tác động lên dẫn truyền thần kinh GABA nhằm giảm lo âu và tăng ổn định cảm xúc.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Tác động xã hội và hỗ trợ cộng đồng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Fragile X Syndrome không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mắc bệnh mà còn gây tác động lâu dài đến gia đình và cộng đồng. Việc chăm sóc trẻ FXS đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa gia đình, nhà trường, chuyên gia y tế và hệ thống hỗ trợ xã hội. Các gia đình có trẻ FXS thường phải đối mặt với áp lực tâm lý, tài chính và nhu cầu chăm sóc đặc biệt kéo dài. Việc cung cấp chương trình hỗ trợ tâm lý – xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc giảm gánh nặng này.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nhiều tổ chức quốc tế như National Fragile X Foundation đã xây dựng hệ thống hỗ trợ gia đình, cung cấp tài liệu, hội thảo và kết nối cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức. Tại một số quốc gia, hệ thống giáo dục đặc biệt được thiết kế riêng cho trẻ mắc FXS, bao gồm chương trình học cá thể hóa (IEP) và hỗ trợ trị liệu ngôn ngữ trong trường học. Những chương trình này giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, đồng thời tăng cơ hội hòa nhập cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các yếu tố hỗ trợ cộng đồng thường bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Tư vấn tâm lý cho gia đình và trẻ\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chương trình giáo dục cá thể hóa\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Kết nối phụ huynh và mạng lưới hỗ trợ\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hướng dẫn can thiệp hành vi tại nhà\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>CDC – Fragile X Syndrome: https:\u002F\u002Fwww.cdc.gov\u002Fncbddd\u002Ffxs\u002Findex.html\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>MedlinePlus Genetics – FMR1 Gene: https:\u002F\u002Fmedlineplus.gov\u002Fgenetics\u002Fgene\u002Ffmr1\u002F\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>NCBI Bookshelf – Fragile X Overview: https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fbooks\u002FNBK1384\u002F\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>NICHD – Fragile X Syndrome: https:\u002F\u002Fwww.nichd.nih.gov\u002Fhealth\u002Ftopics\u002Ffragilex\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>National Fragile X Foundation: https:\u002F\u002Fwww.fragilex.org\u002F\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.602+00:00","2025-11-13T17:58:42.460+00:00","2025-11-13T17:55:33.699+00:00",125,[34,45,56,67,78,84,95,106,112,118],{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":46,"title":47,"term":48,"englishTitle":49,"definition":50,"discipline":51,"disciplineCode":52,"disciplineLabel":53,"disciplineColor":54,"disciplineIcon":55},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":57,"title":58,"term":59,"englishTitle":60,"definition":61,"discipline":62,"disciplineCode":63,"disciplineLabel":64,"disciplineColor":65,"disciplineIcon":66},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":68,"title":69,"term":70,"englishTitle":71,"definition":72,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":79,"title":80,"term":81,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":90,"disciplineCode":91,"disciplineLabel":92,"disciplineColor":93,"disciplineIcon":94},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":101,"disciplineCode":102,"disciplineLabel":103,"disciplineColor":104,"disciplineIcon":105},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]