[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_d%E1%BA%ADy%20th%C3%AC%20t%E1%BB%B1%20nhi%C3%AAn{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_dậy thì tự nhiên":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":17,"englishTitle":18,"synonyms":19,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":59,"createUser":72,"publishUser":76,"keywords":77,"keywordCount":73,"enrichTopicLink":78,"status":79,"createTime":80,"updateTime":81,"publishTime":82,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":83,"relateTopics":84},"dậy thì tự nhiên","Dậy thì tự nhiên là gì? Cơ chế sinh lý và bệnh học","Dậy thì tự nhiên là tiến trình trưởng thành sinh dục do trục dưới đồi - tuyến yên - tuyến sinh dục tự kích hoạt, có ý nghĩa tiên lượng cốt lõi trong nội tiết nhi.","","Dậy thì tự nhiên","spontaneous puberty",[18,20],"dậy thì tự phát","Dậy thì tự nhiên là quá trình sinh lý khởi phát tự phát các đặc tính sinh dục thứ phát và khả năng sinh sản do sự tái kích hoạt độc lập của trục dưới đồi - tuyến yên - tuyến sinh dục mà không cần liệu pháp hormone ngoại sinh.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[24,31,38,45,52],{"citationText":25,"title":26,"authors":27,"source":28,"year":29,"doi":30,"url":10},"Gravholt CH et al. (2017). Clinical practice guidelines for the care of girls and women with Turner syndrome: proceedings from the 2016 Cincinnati International Turner Syndrome Meeting. European Journal of Endocrinology, 177(3), G1-G70.","Clinical practice guidelines for the care of girls and women with Turner syndrome: proceedings from the 2016 Cincinnati International Turner Syndrome Meeting","Gravholt CH, Andersen NH, Conway GS, Garzon-Muvdi S","European Journal of Endocrinology",2017,"10.1530\u002FEJE-17-0430",{"citationText":32,"title":33,"authors":34,"source":35,"year":36,"doi":37,"url":10},"Pasquino AM et al. (1997). Spontaneous Pubertal Development in Turner's Syndrome. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 82(6), 1810-1813.","Spontaneous Pubertal Development in Turner's Syndrome","Pasquino AM, Passeri F, Pucarelli I, Segni M, Municchi G","The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism",1997,"10.1210\u002Fjcem.82.6.3970",{"citationText":39,"title":40,"authors":41,"source":42,"year":43,"doi":44,"url":10},"Palmert MR, Dunkel L (2012). Delayed Puberty. New England Journal of Medicine, 366(5), 443-453.","Delayed Puberty","Palmert MR, Dunkel L","New England Journal of Medicine",2012,"10.1056\u002FNEJMcp1109290",{"citationText":46,"title":47,"authors":48,"source":49,"year":50,"doi":51,"url":10},"Howard SR, Dunkel L (2019). Delayed Puberty—Phenotypic Diversity, Molecular Genetic Mechanisms, and Recent Discoveries. Endocrine Reviews, 40(5), 1285-1317.","Delayed Puberty—Phenotypic Diversity, Molecular Genetic Mechanisms, and Recent Discoveries","Howard SR, Dunkel L","Endocrine Reviews",2019,"10.1210\u002Fer.2018-00248",{"citationText":53,"title":54,"authors":55,"source":56,"year":57,"doi":58,"url":10},"Jimenez-Puyer M et al. (2025). Hypothalamic control of puberty: from neuronal circuits to mechanisms for its metabolic regulation. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders.","Hypothalamic control of puberty: from neuronal circuits to mechanisms for its metabolic regulation","Jimenez-Puyer M, Manfredi-Lozano M, Tena-Sempere M","Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders",2025,"10.1007\u002Fs11154-025-10001-w",[60,63,66,69],{"question":61,"answer":62},"Dậy thì tự nhiên khác gì so với dậy thì nhân tạo?","Dậy thì tự nhiên được dẫn dắt hoàn toàn bởi sự thức tỉnh sinh lý của mạng lưới thần kinh nội tiết KNDy tại vùng dưới đồi và sự phóng thích nhịp nhàng các gonadotropin từ tuyến yên để kích hoạt buồng trứng hoặc tinh hoàn. Trong khi đó, dậy thì nhân tạo (pubertal induction) là quy trình can thiệp y khoa sử dụng các chế phẩm hormone ngoại sinh (như estradiol và progestin hoặc testosterone) theo phác đồ tăng liều dần để tạo lập các đặc tính sinh dục cho những bệnh nhân bị suy tuyến sinh dục bẩm sinh hoặc tổn thương trục hạ đồi - tuyến yên.",{"question":64,"answer":65},"Dấu hiệu đầu tiên chỉ điểm dậy thì tự nhiên ở trẻ em là gì?","Ở trẻ gái, dấu hiệu khởi phát trung thực đầu tiên của dậy thì tự nhiên là sự xuất hiện chồi vú (thelarche, tương ứng giai đoạn Tanner 2) dưới tác động của estradiol buồng trứng. Ở trẻ trai, dấu hiệu lâm sàng sớm nhất là sự gia tăng thể tích tinh hoàn đạt từ 4 mL trở lên dưới tác động của FSH và LH kích thích mở rộng các ống sinh tinh và tế bào kẽ.",{"question":67,"answer":68},"Bệnh nhân hội chứng Turner có thể có dậy thì tự nhiên không?","Có. Khoảng 15% đến 20% bệnh nhân hội chứng Turner có biểu hiện dậy thì tự nhiên, đặc biệt tỷ lệ này lên tới trên 30% ở các trường hợp mang thể khảm có nhiều hơn một nhiễm sắc thể X (như 45,X\u002F46,XX). Tuy nhiên, đa số các trường hợp này sau đó sẽ diễn tiến nhanh chóng tới tình trạng suy buồng trứng sớm và chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ (dưới 4%) có thể mang thai tự nhiên.",{"question":70,"answer":71},"Làm thế nào để phân biệt chậm dậy thì thể tạng với suy sinh dục bệnh lý?","Chậm phát triển thể chất và dậy thì thể tạng (CDGP) là một biến thể sinh lý lành tính chiếm đa số trường hợp dậy thì muộn, trong đó tuổi xương bị chậm so với tuổi thực nhưng trục HPG hoàn toàn nguyên vẹn và sẽ tự động thức tỉnh muộn hơn để khởi phát dậy thì tự nhiên. Ngược lại, suy sinh dục bệnh lý (như hội chứng Kallmann hoặc suy buồng trứng nguyên phát) đi kèm với nồng độ gonadotropin bất thường không tương xứng và trục HPG sẽ không thể tự phục hồi nếu không có điều trị can thiệp.",{"id":73,"researcherId":10,"name":74,"imageUrl":75},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":73,"researcherId":10,"name":74,"imageUrl":75},[13],false,"PUBLISHED","2025-12-01T09:55:14.233+00:00","2026-09-12T14:23:40.661+00:00","2026-09-12T14:23:40.660+00:00",0,[85,94,100,105,111,116,122,128,133,138],{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"cao chiết","Cao chiết là gì? Phân loại, quy trình và tiêu chuẩn","botanical extract","Cao chiết là chế phẩm đậm đặc thu được bằng cách chiết xuất hoạt chất sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng dung môi thích hợp, sau đó loại bỏ bã và bốc hơi một phần hoặc toàn bộ dung môi để đạt thể chất quy định.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":95,"title":96,"term":97,"englishTitle":98,"definition":99,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"dass 21","DASS-21 là gì? Cấu trúc, cách tính điểm và ý nghĩa sàng lọc","DASS-21","Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items","DASS-21 (Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items) là thang đo tự báo cáo gồm 21 câu hỏi trắc lượng tâm lý, được sử dụng để sàng lọc và đánh giá mức độ nghiêm trọng của ba trạng thái cảm xúc tiêu cực: trầm cảm, lo âu và căng thẳng.",{"id":101,"title":102,"term":101,"englishTitle":103,"definition":104,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"brca1","BRCA1 là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","BRCA1 DNA repair associated","BRCA1 là gen ức chế khối u nằm trên nhiễm sắc thể 17q21 của người, mã hóa một protein nhân có vai trò duy trì tính toàn vẹn của bộ gen thông qua cơ chế sửa chữa đứt gãy sợi đôi DNA bằng tái tổ hợp tương đồng.",{"id":106,"title":107,"term":108,"englishTitle":109,"definition":110,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"pi rads","PI-RADS là gì? Thang điểm đánh giá MRI tuyến tiền liệt","PI-RADS","Prostate Imaging Reporting and Data System","PI-RADS là hệ thống chuẩn hóa quốc tế phân tầng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng dựa trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ đa thông số (mpMRI).",{"id":112,"title":113,"term":112,"englishTitle":114,"definition":115,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"tình trạng sức khỏe","Tình trạng sức khỏe là gì? Định nghĩa WHO, thang đo SF-36 và các chỉ số","Health Status","Tình trạng sức khỏe là trạng thái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội của một cá nhân hay quần thể theo định nghĩa WHO, được đo lường qua các thang đo chức năng như SF-36 và các chỉ số dịch tễ học.",{"id":117,"title":118,"term":119,"englishTitle":120,"definition":121,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"bệnh hbh","Bệnh HbH là gì? Các nghiên cứu khoa học về Bệnh HbH","Bệnh HbH","Hemoglobin H disease","Bệnh HbH (bệnh Hemoglobin H) là một thể bệnh alpha-thalassemia mức độ trung gian do mất chức năng 3 trong số 4 gen alpha-globin, dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng chuỗi alpha-globin và làm dư thừa các chuỗi beta tự do kết tụ thành tetramer beta-4 không bền vững (Hemoglobin H), gây thiếu máu tán huyết mạn tính.",{"id":123,"title":124,"term":125,"englishTitle":126,"definition":127,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"mô sẹo","Mô sẹo là gì? Quá trình hình thành, phân loại và điều trị","Mô sẹo","scar tissue","Mô sẹo là vùng mô liên kết sợi giàu collagen hình thành trong quá trình tự làm lành sau tổn thương mô hoặc phẫu thuật để thay thế mô bình thường.",{"id":129,"title":130,"term":129,"englishTitle":131,"definition":132,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"báo cáo ca bệnh","Báo cáo ca bệnh là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","case report","Báo cáo ca bệnh (case report) là một ấn phẩm y học mô tả chi tiết và có hệ thống về triệu chứng, chẩn đoán, điều trị và diễn tiến bất thường hoặc hiếm gặp của một bệnh nhân đơn lẻ trong thực hành lâm sàng.",{"id":134,"title":135,"term":134,"englishTitle":136,"definition":137,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"adrenalin","Adrenalin là gì? Công thức, cơ chế tác dụng và ứng dụng cấp cứu sinh tử","adrenaline","Adrenalin (epinephrine) là hormone và chất dẫn truyền thần kinh nhóm catecholamine do tủy thượng thận tiết ra, giữ vai trò thuốc cấp cứu đầu tay trong sốc phản vệ và hồi sinh tim phổi.",{"id":139,"title":140,"term":139,"englishTitle":139,"definition":141,"discipline":22,"disciplineCode":90,"disciplineLabel":91,"disciplineColor":92,"disciplineIcon":93},"apexification","Apexification là gì? Kỹ thuật đóng chóp răng chưa hoàn thiện","Apexification (thủ thuật đóng chóp) là một phương pháp điều trị nội nha nhằm kích thích sự hình thành hàng rào khoáng hóa cứng (calcified barrier) hoặc đặt trực tiếp một nút chặn nhân tạo tại vùng cuống của răng vĩnh viễn chưa trưởng thành bị hoại tử tủy và mở rộng chóp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc trám bít ống tủy kín khít hoàn toàn."]