[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_chernobyl{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_chernobyl":40},{"code":4,"data":5,"meta":18},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":38,"vietnamLatest":39},[],[8,23],{"publicationId":9,"title":10,"originalTitle":11,"authorNames":12,"authorCount":15,"journalName":16,"vietnamJournal":17,"publishDate":18,"publishYear":18,"totalCitation":19,"url":20,"doi":21,"summary":22},"d4960ff6-a891-4286-aa77-7431bb704aa7","Làm sáng tỏ quá trình lan truyền, lắng đọng và tác động của các hạt nhân phóng xạ phát thải sau các vụ cháy rừng đầu xuân 2020 tại Khu vực loại trừ Chernobyl","Uncovering transport, deposition and impact of radionuclides released after the early spring 2020 wildfires in the Chernobyl Exclusion Zone",[13,14],"Nikolaos Evangeliou","Sabine Eckhardt",2,"Scientific Reports",false,null,64,"https:\u002F\u002Fwww.nature.com\u002Farticles\u002Fs41598-020-67620-3","10.1038\u002Fs41598-020-67620-3","\u003Cp>Khảo sát phát tán phóng xạ môi trường đo đạc sự lan truyền của các hạt bụi nhân vị phóng xạ sau đám cháy rừng lớn tại vùng đặc quyền \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">chernobyl\u003C\u002Fb> (\u003Ci>Chernobyl Exclusion Zone\u003C\u002Fi>) vào tháng 4 năm 2020. \u003Cb>Mô hình lan truyền khí quyển\u003C\u002Fb> và trạm quan trắc xác định nồng độ \u003Ci>Cs-137\u003C\u002Fi> trong không khí tái lơ lửng và di chuyển qua nhiều quốc gia châu Âu. Dữ liệu ghi nhận rủi ro ô nhiễm thứ cấp từ thảm họa hạt nhân dù liều phơi nhiễm dân cư vẫn dưới ngưỡng nguy hại.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":24,"title":25,"originalTitle":26,"authorNames":27,"authorCount":31,"journalName":32,"vietnamJournal":17,"publishDate":33,"publishYear":34,"totalCitation":18,"url":35,"doi":36,"summary":37},"101b243f-4298-4bd3-87c2-03d42d2c6835","Đặc điểm bệnh lý nhân của tế bào tuyến giáp và mức phơi nhiễm iod phóng xạ ở trẻ em và thanh thiếu niên Belarus sau sự cố nhà máy điện hạt nhân Chernobyl","Karyopathological traits of thyrocytes and exposure to radioiodines in Belarusian children and adolescents following the accident at the Chernobyl nuclear power plant",[28,29,30],"Eldar Nadyrov","Alexander Rozhko","Viacheslav Kravtsov",8,"Biophysik","2012-03-01",2012,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002Farticle\u002F10.1007\u002Fs00411-012-0407-z","10.1007\u002Fs00411-012-0407-z","\u003Cp>Nghiên cứu dịch tễ học phóng xạ đoàn hệ BelAm theo dõi biến đổi nhân tế bào tuyến giáp ở thanh thiếu niên phơi nhiễm phóng xạ sau thảm họa \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">chernobyl\u003C\u002Fb> (\u003Ci>Chernobyl accident\u003C\u002Fi>). \u003Cb>Phân tích tế bào học\u003C\u002Fb> ghi nhận mối liên quan thuận giữa liều hấp thụ đồng vị I-131 với tần suất tổn thương nhân tế bào tuyến giáp. Kết quả nhấn mạnh việc tầm soát ung thư giáp định kỳ dù việc hồi cứu liều phơi nhiễm ban đầu gặp nhiều trở ngại.\u003C\u002Fp>",[],[],{"code":4,"data":41,"meta":18},{"id":42,"title":43,"description":44,"content":45,"term":42,"englishTitle":18,"synonyms":18,"definition":18,"discipline":18,"references":18,"faqs":18,"createUser":46,"publishUser":18,"keywords":50,"keywordCount":57,"enrichTopicLink":17,"status":58,"createTime":59,"updateTime":60,"publishTime":18,"linkEnrichedTime":61,"publicationScanTime":62,"contentErrorMessage":18,"viewCount":63,"relateTopics":64},"chernobyl","Chernobyl là gì? Các nghiên cứu khoa học về Chernobyl","Chernobyl là tên một thành phố ở Ukraina, nổi tiếng toàn cầu vì thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất lịch sử xảy ra năm 1986 tại lò phản ứng số 4 của nhà máy điện hạt nhân Chernobyl. Sự cố đã phát tán phóng xạ trên diện rộng, gây hậu quả nặng nề cho con người và môi trường.","\u003Ch2>Giới thiệu về Chernobyl\u003C\u002Fh2>\u003Cp>\u003Cstrong>Chernobyl\u003C\u002Fstrong> (tiếng Ukraina: Чорнобиль) là tên của một thành phố nhỏ nằm ở phía bắc Ukraina, gần biên giới với Belarus. Tuy nhiên, cái tên Chernobyl thường được liên kết chặt chẽ với thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất trong lịch sử nhân loại, xảy ra vào ngày \u003Cstrong>26 tháng 4 năm 1986\u003C\u002Fstrong>, tại \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fen.wikipedia.org\u002Fwiki\u002FChernobyl_Nuclear_Power_Plant\">Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl\u003C\u002Fa>, gần thị trấn Pripyat. Vụ nổ và cháy tại lò phản ứng số 4 đã giải phóng một lượng lớn chất phóng xạ vào môi trường, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường tự nhiên trên một khu vực rộng lớn.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl bao gồm bốn lò {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%E1%BA%A3n%20%E1%BB%A9ng%20h%E1%BA%A1t%20nh%C3%A2n%22%7D}} kiểu RBMK-1000, được thiết kế và xây dựng trong thời kỳ Liên Xô. Các lò phản ứng này sử dụng graphite làm chất làm chậm neutron và nước làm chất làm mát. Thiết kế này có một số đặc điểm không an toàn, đặc biệt là hệ số phản hồi rỗng dương, khiến lò phản ứng trở nên không ổn định ở mức công suất thấp.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Diễn biến thảm họa\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Vào đêm ngày 25 rạng sáng 26 tháng 4 năm 1986, các kỹ sư tại lò phản ứng số 4 tiến hành một thử nghiệm nhằm kiểm tra khả năng cung cấp điện trong trường hợp mất điện đột ngột. Do nhiều sai sót trong thao tác và thiết kế lò phản ứng, quá trình thử nghiệm đã dẫn đến một loạt sự cố nghiêm trọng:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Giảm công suất đột ngột:\u003C\u002Fstrong> Công suất lò phản ứng giảm xuống mức rất thấp, khiến lò phản ứng trở nên không ổn định.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Rút thanh điều khiển:\u003C\u002Fstrong> Để tăng công suất, các kỹ sư đã rút hầu hết các thanh điều khiển, làm giảm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22kh%E1%BA%A3%20n%C4%83ng%20ki%E1%BB%83m%20so%C3%A1t%22%7D}} phản ứng hạt nhân.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Tăng công suất không kiểm soát:\u003C\u002Fstrong> Khi thử nghiệm bắt đầu, công suất lò phản ứng tăng đột ngột, dẫn đến nhiệt độ và áp suất tăng cao.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Nổ hơi nước:\u003C\u002Fstrong> Áp suất cao làm vỡ các ống dẫn nhiên liệu, gây ra vụ nổ hơi nước mạnh mẽ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Cháy graphite:\u003C\u002Fstrong> Vụ nổ làm lộ ra chất làm chậm graphite, gây cháy và giải phóng thêm chất phóng xạ vào không khí.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Nguyên nhân thảm họa\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Các cuộc điều tra sau thảm họa đã xác định một số nguyên nhân chính:\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Lỗi thiết kế lò phản ứng:\u003C\u002Fstrong> Lò phản ứng RBMK có hệ số phản hồi rỗng dương, khiến nó không ổn định ở mức công suất thấp.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Thiếu huấn luyện và quy trình an toàn:\u003C\u002Fstrong> Nhân viên vận hành thiếu kiến thức và không {{topic|%7B%22topic%22%3A%22tu%C3%A2n%20th%E1%BB%A7%20quy%20tr%C3%ACnh%22%7D}} an toàn nghiêm ngặt.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Thiếu hệ thống bảo vệ tự động:\u003C\u002Fstrong> Hệ thống không có cơ chế tự động ngắt phản ứng khi xảy ra tình huống nguy hiểm.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Hậu quả thảm họa\u003C\u002Fh2>\u003Ch3>Ảnh hưởng đến con người\u003C\u002Fh3>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Tử vong tức thì:\u003C\u002Fstrong> Hai nhân viên thiệt mạng ngay lập tức do vụ nổ; 28 người khác tử vong trong vòng vài tháng do hội chứng nhiễm xạ cấp tính (ARS).\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Bệnh tật liên quan đến phóng xạ:\u003C\u002Fstrong> Hàng nghìn trường hợp {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ung%20th%C6%B0%20tuy%E1%BA%BFn%20gi%C3%A1p%22%7D}}, đặc biệt ở trẻ em, được ghi nhận trong những năm sau thảm họa.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Sơ tán hàng loạt:\u003C\u002Fstrong> Khoảng 116.000 người dân được sơ tán ngay sau thảm họa; sau đó, thêm 230.000 người phải di dời khỏi các khu vực bị ô nhiễm.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch3>Ảnh hưởng đến môi trường\u003C\u002Fh3>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Ô nhiễm đất và nước:\u003C\u002Fstrong> Các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%93ng%20v%E1%BB%8B%20ph%C3%B3ng%20x%E1%BA%A1%22%7D}} như \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">^{137}\\text{Cs}\u003C\u002Fscript> và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">^{90}\\text{Sr}\u003C\u002Fscript> gây ô nhiễm nghiêm trọng đất đai và nguồn nước.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Thiệt hại đến hệ sinh thái:\u003C\u002Fstrong> Nhiều khu rừng bị chết, được gọi là \"Rừng Đỏ\", do hấp thụ lượng lớn phóng xạ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Biến đổi sinh học:\u003C\u002Fstrong> Một số loài động thực vật cho thấy dấu hiệu đột biến và thay đổi quần thể.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Vùng cấm Chernobyl\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Sau thảm họa, một khu vực bán kính 30 km xung quanh nhà máy được thiết lập làm vùng cấm, nơi cư trú và hoạt động kinh tế bị hạn chế nghiêm ngặt. Vùng này bao gồm thành phố Pripyat, nơi từng có khoảng 49.000 cư dân trước khi bị bỏ hoang.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Biện pháp khắc phục và phục hồi\u003C\u002Fh2>\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Xây dựng \"Sarcophagus\":\u003C\u002Fstrong> Một cấu trúc bê tông được xây dựng nhanh chóng để bao phủ lò phản ứng bị hư hại, nhằm ngăn chặn rò rỉ phóng xạ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Mái vòm bảo vệ mới:\u003C\u002Fstrong> Năm 2016, một cấu trúc bao phủ mới được hoàn thành, đặt lên trên \"Sarcophagus\" cũ để tăng cường an toàn và cho phép tháo dỡ lò phản ứng hư hại.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Giám sát môi trường:\u003C\u002Fstrong> Các chương trình theo dõi mức độ phóng xạ và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%E1%BA%A3nh%20h%C6%B0%E1%BB%9Fng%20m%C3%B4i%20tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%22%7D}} được triển khai liên tục.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Chernobyl ngày nay\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Mặc dù vẫn còn mức độ phóng xạ nhất định, vùng cấm Chernobyl đã trở thành điểm đến cho du lịch có kiểm soát.\u003C\u002Fp>",{"id":47,"researcherId":18,"name":48,"imageUrl":49},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",[51,52,53,54,55,56],"phản ứng hạt nhân","khả năng kiểm soát","tuân thủ quy trình","ung thư tuyến giáp","đồng vị phóng xạ","ảnh hưởng môi trường",6,"PUBLISHED","2025-02-17T03:06:38.171+00:00","2026-09-07T06:09:01.540+00:00","2026-09-07T06:09:01.191+00:00","2026-09-06T11:13:58.018+00:00",372,[65,75,84,87,92,95,98,101,104,109],{"id":66,"title":67,"term":66,"englishTitle":68,"definition":69,"discipline":70,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"chuẩn chủ quan","Chuẩn chủ quan là gì? Cấu trúc và ứng dụng","subjective norm","Chuẩn chủ quan (subjective norm) là nhận thức của một cá nhân về áp lực và kỳ vọng xã hội từ những người hoặc nhóm tham chiếu quan trọng đối với việc họ nên hay không nên thực hiện một hành vi cụ thể.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":76,"title":77,"term":76,"englishTitle":76,"definition":78,"discipline":79,"disciplineCode":80,"disciplineLabel":81,"disciplineColor":82,"disciplineIcon":83},"proton","Proton là gì? Cấu trúc và ứng dụng của Proton","Proton là một hạt hạ nguyên tử bền vững thuộc nhóm baryon cấu tạo từ hai quark lên và một quark xuống, mang điện tích nguyên tố dương và có khối lượng nghỉ xấp xỉ 1.6726 x 10^-27 kg nằm trong hạt nhân nguyên tử.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":85,"title":86,"term":85,"englishTitle":18,"definition":18,"discipline":18,"disciplineCode":18,"disciplineLabel":18,"disciplineColor":18,"disciplineIcon":18},"học tập tự điều chỉnh","Học tập tự điều chỉnh là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":88,"title":89,"term":88,"englishTitle":90,"definition":91,"discipline":79,"disciplineCode":80,"disciplineLabel":81,"disciplineColor":82,"disciplineIcon":83},"đồng vị","Đồng vị là gì? Phân loại và ứng dụng trong khoa học hiện đại","isotope","Đồng vị là các biến thể của cùng một nguyên tố hóa học có cùng số proton trong hạt nhân nhưng khác nhau về số neutron, dẫn đến khối lượng nguyên tử khác nhau.",{"id":93,"title":94,"term":93,"englishTitle":18,"definition":18,"discipline":18,"disciplineCode":18,"disciplineLabel":18,"disciplineColor":18,"disciplineIcon":18},"synthesis","Synthesis là gì? Các công bố khoa học về Synthesis",{"id":96,"title":97,"term":96,"englishTitle":18,"definition":18,"discipline":18,"disciplineCode":18,"disciplineLabel":18,"disciplineColor":18,"disciplineIcon":18},"factors affecting","Factors affecting là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":99,"title":100,"term":99,"englishTitle":18,"definition":18,"discipline":18,"disciplineCode":18,"disciplineLabel":18,"disciplineColor":18,"disciplineIcon":18},"thiên địch","Thiên địch là gì? Các công bố khoa học về Thiên địch",{"id":102,"title":103,"term":102,"englishTitle":18,"definition":18,"discipline":18,"disciplineCode":18,"disciplineLabel":18,"disciplineColor":18,"disciplineIcon":18},"động cơ đánh lửa cưỡng bức","Động cơ đánh lửa cưỡng bức là gì? Các nghiên cứu khoa học",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":79,"disciplineCode":80,"disciplineLabel":81,"disciplineColor":82,"disciplineIcon":83},"hạt nhân nhẹ","Hạt nhân nhẹ là gì? Cấu trúc, tính chất lượng tử và phản ứng nhiệt hạch","light nucleus","Hạt nhân nhẹ là các hạt nhân nguyên tử có số khối nhỏ (thông thường A ≤ 20), bao gồm các đồng vị của hydro, heli, liti, beri, bo và cacbon, đóng vai trò then chốt trong phản ứng tổng hợp nhiệt hạch sao và tổng hợp nguyên tố nguyên thủy Big Bang.",{"id":110,"title":111,"term":110,"englishTitle":18,"definition":18,"discipline":18,"disciplineCode":18,"disciplineLabel":18,"disciplineColor":18,"disciplineIcon":18},"uranium","Uranium là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Uranium"]