[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_can%20thi%E1%BB%87p%20t%C3%A2m%20l%C3%BD%20x%C3%A3%20h%E1%BB%99i{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_can%20thi%E1%BB%87p%20t%C3%A2m%20l%C3%BD%20x%C3%A3%20h%E1%BB%99i":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":20,"discipline":21,"references":22,"faqs":44,"createUser":54,"publishUser":58,"keywords":59,"keywordCount":10,"enrichTopicLink":60,"status":61,"createTime":62,"updateTime":63,"publishTime":64,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":65,"wikidataId":10,"relateTopics":66},"can thiệp tâm lý xã hội","Can thiệp tâm lý xã hội là gì? Các bài nghiên cứu khoa học","Can thiệp tâm lý xã hội là chuỗi hoạt động hệ thống nhằm cải thiện sức khỏe tinh thần và kỹ năng ứng phó xã hội cho cá nhân, nhóm hoặc cộng đồng. Các hình thức can thiệp trải dài từ tư vấn cá nhân, trị liệu nhóm đến chương trình hỗ trợ cộng đồng sau thảm họa, xung đột hoặc căng thẳng xã hội. ","\u003Cp>Can thiệp tâm lý xã hội là tập hợp các hoạt động có hệ thống nhằm cải thiện sức khỏe tinh thần, kỹ năng ứng phó và khả năng kết nối xã hội của cá nhân, nhóm hoặc cộng đồng. Mục tiêu chính là giảm nhẹ các triệu chứng stress, lo âu, trầm cảm sau những sự kiện căng thẳng, thảm họa hoặc xung đột, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi (resilience) và hỗ trợ lấy lại cảm giác an toàn.\u003C\u002Fp>\n\n\n\u003Cp>Phạm vi can thiệp có thể dao động từ dịch vụ tư vấn cá nhân, trị liệu nhóm nhỏ đến các chương trình quy mô cộng đồng, chẳng hạn:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Hỗ trợ tâm lý khủng hoảng (psychological first aid) ngay sau sự kiện cấp tính.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chương trình giáo dục và tập huấn kỹ năng sống cho dân cư vùng chịu ảnh hưởng thiên tai.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Mô hình hỗ trợ đồng đẳng (peer support) tại trường học, doanh nghiệp hoặc tổ chức xã hội.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Can thiệp tâm lý xã hội không chỉ dừng lại ở việc xử lý triệu chứng mà còn chú trọng đến xây dựng nguồn lực nội tại của đối tượng, bao gồm vốn xã hội, kỹ năng giao tiếp và khả năng tìm kiếm hỗ trợ từ mạng lưới cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cơ sở lý thuyết và mô hình\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mô hình sinh–thái hệ (bio–psycho–social) cho rằng sức khỏe tinh thần là kết quả của tương tác giữa yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC3150158\u002F\" target=\"_blank\">NCBI PMC\u003C\u002Fa>. Can thiệp tâm lý xã hội do đó cần kết hợp phương pháp trị liệu cá nhân với các hoạt động hỗ trợ cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Lý thuyết khôi phục (recovery model) đặt trọng tâm vào sức mạnh nội tại của cá nhân: người tham gia can thiệp được khuyến khích chủ động thiết lập mục tiêu, phát triển kỹ năng tự chăm sóc và tái hòa nhập xã hội. Mô hình này giảm thiểu quan niệm “bệnh nhân” thụ động, thay vào đó là “đối tác” tích cực trong quá trình phục hồi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mô hình IASC (Inter-Agency Standing Committee) về tâm lý xã hội trong khủng hoảng phân chia can thiệp thành bốn lớp hỗ trợ:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n  \u003Cli>Hỗ trợ cơ bản (basic services & security): đảm bảo nhu cầu an toàn, lương thực, nước sạch.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hỗ trợ cộng đồng (community & family supports): củng cố các mạng lưới xã hội, truyền thông thông tin.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hỗ trợ tâm lý xã hội tiếp xúc rộng (focused, non-specialized supports): tư vấn và trị liệu nhóm cơ bản.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Hỗ trợ chuyên biệt (specialized services): can thiệp tâm thần chuyên sâu, trị liệu tâm lý dài hạn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\n\u003Ch2>Phân loại hình thức can thiệp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Can thiệp tâm lý xã hội được triển khai qua ba hình thức chính, phù hợp với nhu cầu và bối cảnh khác nhau:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Cá nhân:\u003C\u002Fstrong> Tư vấn khủng hoảng, trị liệu nhận thức–hành vi (CBT), liệu pháp giải quyết vấn đề. Phù hợp với người có triệu chứng nghiêm trọng hoặc rối loạn tâm thần nặng cần theo dõi cá nhân.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Nhóm:\u003C\u002Fstrong> Trị liệu nhóm, hỗ trợ đồng đẳng (peer support), hoạt động nhóm xây dựng kỹ năng giao tiếp, quản lý stress. Hiệu quả trong việc tạo cảm giác đồng cảm, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Cộng đồng:\u003C\u002Fstrong> Chiến dịch nâng cao nhận thức, tập huấn cộng tác viên bản địa, xây dựng diễn đàn hỗ trợ trực tuyến, chương trình khôi phục dựa vào cộng đồng (Community-Based Psychosocial Support). Tập trung vào tăng cường năng lực chung và duy trì kết nối xã hội.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Mỗi hình thức can thiệp có thể lồng ghép với nhau để tạo thành chuỗi hỗ trợ liên tục, từ đánh giá nhu cầu đến giám sát sau can thiệp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Nguyên tắc và quy trình triển khai\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Can thiệp tâm lý xã hội tuân theo các nguyên tắc cơ bản: tôn trọng nhân phẩm và quyền tự quyết của đối tượng, bảo mật thông tin, và không gây tổn hại. Mọi hoạt động đều đặt người hưởng lợi làm trung tâm (client-centered) và đảm bảo tính phù hợp văn hóa.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Quy trình triển khai gồm bốn giai đoạn chính:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Đánh giá và chuẩn bị:\u003C\u002Fstrong> Khảo sát nhu cầu thực tế thông qua phỏng vấn, bảng hỏi (ví dụ GHQ-12, PCL-5), khảo sát môi trường xã hội.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Lập kế hoạch:\u003C\u002Fstrong> Xác định mục tiêu SMART (Cụ thể, Đo lường được, Khả thi, Thực tế, Thời hạn rõ), lựa chọn hình thức và công cụ can thiệp phù hợp.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thực hiện can thiệp:\u003C\u002Fstrong> Triển khai hoạt động tư vấn, tập huấn, nhóm hỗ trợ; theo dõi tiến độ và ghi nhận dữ liệu định kỳ.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Giám sát và đánh giá:\u003C\u002Fstrong> Sử dụng chỉ số tâm lý (ví dụ giảm điểm lo âu, trầm cảm), chỉ số xã hội (mạng lưới hỗ trợ, kỹ năng giao tiếp), và phản hồi định tính từ người tham gia.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Bảng tổng hợp quy trình triển khai:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Cth>Giai đoạn\u003C\u002Fth>\u003Cth>Hoạt động chính\u003C\u002Fth>\u003Cth>Công cụ\u002FPhương pháp\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Đánh giá\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Khảo sát nhu cầu, phân tích rủi ro\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>GHQ-12, PCL-5, phỏng vấn bán cấu trúc\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Lập kế hoạch\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Thiết lập mục tiêu, chuẩn bị tài nguyên\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Mô hình SMART, bản đồ tài nguyên cộng đồng\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Thực hiện\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Tư vấn cá nhân, trị liệu nhóm, tập huấn\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>CBT, PFA, peer support\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\u003Ctd>Đánh giá\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Đo lường hiệu quả, điều chỉnh\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Thang đo tâm lý, bảng câu hỏi phản hồi\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Ch2>Công cụ và kỹ thuật phổ biến\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Phương pháp tiếp cận nhận thức–hành vi (CBT) là kỹ thuật chủ đạo trong nhiều chương trình can thiệp cá nhân và nhóm, tập trung vào xác định và thay đổi các suy nghĩ tiêu cực, đồng thời xây dựng chiến lược giải quyết vấn đề. CBT thường được triển khai qua 6–12 buổi, mỗi buổi từ 45–60 phút, với tài liệu hướng dẫn bài tập ngoài giờ trị liệu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kỹ thuật giải tỏa stress cấp tốc bao gồm thư giãn cơ tiến triển (Progressive Muscle Relaxation), hít thở kiểm soát (Controlled Breathing) và kỹ thuật tưởng tượng có hướng dẫn (Guided Imagery). Những phương pháp này dễ áp dụng, không đòi hỏi trang thiết bị đặc biệt, phù hợp cho can thiệp ngay tại hiện trường sau thảm họa \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.who.int\u002Fteams\u002Fmental-health-and-substance-use\u002Fmental-health-in-emergencies\" target=\"_blank\">WHO MHPSS\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Các công cụ đánh giá tâm lý–xã hội thường sử dụng:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>GHQ-12 (General Health Questionnaire-12): đánh giá mức độ rối loạn tâm thần chung.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>PCL-5 (PTSD Checklist for DSM-5): đo triệu chứng rối loạn stress sau chấn thương \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.apa.org\u002Fpubs\u002Fjournals\u002Freleases\u002Ftra-55-5-653.pdf\" target=\"_blank\">APA Journal\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Kinh nghiệm thu thập dữ liệu: phỏng vấn bán cấu trúc, nhật ký trải nghiệm (daily diary).\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Ứng dụng trong y tế và cộng đồng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong môi trường bệnh viện, can thiệp tâm lý xã hội bổ trợ cho bệnh nhân sau phẫu thuật tim mạch, ung thư hoặc người mắc rối loạn tâm thần nặng, giúp giảm lo âu trước mổ, tăng tuân thủ điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tại vùng thảm họa và xung đột, các tổ chức như UNHCR triển khai Psychological First Aid (PFA) cho người tị nạn và cứu trợ ngay sau sóng thần, bão lũ, hoặc khủng hoảng di cư. PFA giúp ổn định cảm xúc, kết nối nguồn lực cơ bản và xây dựng kế hoạch an toàn cá nhân \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.unhcr.org\u002Fpsychosocial-support.html\" target=\"_blank\">UNHCR PSS\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Chương trình phòng ngừa stress và gia tăng gắn kết trong trường học và doanh nghiệp được thiết kế để:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n  \u003Cli>Nâng cao nhận thức về sức khỏe tinh thần qua hội thảo, video tương tác.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Đào tạo giáo viên, quản lý thành “người hỗ trợ đồng đẳng” (peer supporter).\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Thiết lập đường dây nóng tư vấn 24\u002F7 và nền tảng trực tuyến để theo dõi dài hạn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\n\u003Ch2>Đánh giá hiệu quả can thiệp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Để đánh giá kết quả can thiệp, người thực hiện so sánh các chỉ số trước và sau can thiệp, bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Giảm điểm lo âu, trầm cảm trên GHQ-12 và PCL-5 ít nhất 20% so với ban đầu.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Tăng cường mạng lưới xã hội: số lượng hỗ trợ bạn bè\u002Fngười thân tăng trung bình 30% qua khảo sát mạng lưới.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Chỉ số chất lượng cuộc sống (WHOQOL-BREF): cải thiện khía cạnh tâm lý và môi trường sống.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Phân tích chi phí–lợi ích (Cost–Benefit Analysis) cho chương trình cứu trợ thảm họa cho thấy, mỗi 1 USD đầu tư vào MHPSS (Mental Health and Psychosocial Support) có thể tiết kiệm tới 4 USD chi phí y tế và xã hội dài hạn \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.who.int\u002Fpublications\u002Fi\u002Fitem\u002F9789240013088\" target=\"_blank\">WHO\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Vấn đề đạo đức và pháp lý\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nguyên tắc bảo mật thông tin yêu cầu tất cả dữ liệu cá nhân của đối tượng được mã hóa và chỉ chia sẻ với đội ngũ can thiệp theo quyền truy cập giới hạn. Đồng thời, cần đảm bảo người tham gia tự nguyện và có quyền rút khỏi chương trình bất kỳ lúc nào.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Chuyên gia thực hiện can thiệp phải có giấy phép hành nghề theo quy định Bộ Y tế hoặc Hội tâm lý, tuân thủ tiêu chuẩn APA về đạo đức bao gồm không lạm dụng mối quan hệ, không xung đột lợi ích và tôn trọng quyền tự quyết của khách hàng.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong bối cảnh quốc tế, cần lưu ý các quy định GDPR (Liên minh Châu Âu) và Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân tại từng quốc gia, đặc biệt khi lưu trữ thông tin trên nền tảng trực tuyến.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thách thức và hạn chế\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ở vùng sâu, vùng xa và bối cảnh khủng hoảng kéo dài, thiếu hụt nguồn nhân lực tâm lý là một rào cản lớn. Tỷ lệ chuyên gia tâm lý trên 100.000 dân ở nhiều quốc gia cận Sahara chỉ khoảng 1–5 người, không đáp ứng nhu cầu can thiệp.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Đa dạng văn hóa và ngôn ngữ đòi hỏi điều chỉnh công cụ và thông điệp cho phù hợp, tránh áp đặt mô hình phương Tây cứng nhắc. Cần phát triển phiên bản địa hóa dựa trên văn hóa bản địa, tôn trọng tín ngưỡng và tập quán.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Đánh giá hiệu quả dài hạn gặp khó vì thiếu nguồn lực tài trợ theo dõi liên tục, tỷ lệ rơi rụng (dropout) cao do di cư, tái định cư hoặc thiếu điều kiện tiếp cận công nghệ.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Hướng phát triển tương lai\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tích hợp công nghệ số: ứng dụng di động và nền tảng e-mental health (tele-psychology) cho phép sàng lọc tự động, nhắc nhở bài tập CBT và kết nối tư vấn trực tuyến, mở rộng tiếp cận ở vùng hẻo lánh.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mô hình cộng đồng tham gia (Community-Based Psychosocial Support) tập trung đào tạo tình nguyện viên bản địa, xây dựng diễn đàn hỗ trợ trực tuyến và nhóm WhatsApp\u002FZalo để duy trì kết nối xã hội và theo dõi sức khỏe tinh thần liên tục.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Chuyển đổi số trong sàng lọc: AI và machine learning phân tích giọng nói, văn bản nhật ký để phát hiện dấu hiệu trầm cảm, lo âu sớm, từ đó kích hoạt can thiệp kịp thời và cá nhân hóa chiến lược hỗ trợ.\u003C\u002Fp>","psychosocial intervention",[19],"can thiệp tâm lý - xã hội","Can thiệp tâm lý xã hội là phương pháp tiếp cận điều trị và hỗ trợ phi dược lý tác động đồng thời vào các yếu tố tâm lý cá nhân và môi trường tương tác xã hội nhằm cải thiện sức khỏe tâm thần, chức năng thích ứng và chất lượng cuộc sống của đối tượng can thiệp.","SOCIAL_SCIENCES",[23,30,37],{"citationText":24,"title":25,"authors":26,"source":27,"year":28,"doi":29,"url":10},"Nillni, Y. I., Mehralizade, A. (2018). Treatment of depression, anxiety, and trauma-related disorders in women. Clinical Psychology Review.","Treatment of depression, anxiety, and trauma-related disorders in women","Nillni, Mehralizade","Clinical Psychology Review",2018,"10.1016\u002Fj.cpr.2018.06.004",{"citationText":31,"title":32,"authors":33,"source":34,"year":35,"doi":36,"url":10},"Tata, J. R. (2005). One hundred years of hormones. The EMBO Reports.","One hundred years of hormones","Tata","The EMBO Reports",2005,"10.1038\u002Fsj.embor.7400444",{"citationText":38,"title":39,"authors":40,"source":41,"year":42,"doi":43,"url":10},"Lee, N. K., Sowa, H. (2007). Endocrine Regulation of Energy Metabolism by the Skeleton. Cell.","Endocrine Regulation of Energy Metabolism by the Skeleton","Lee, Sowa","Cell",2007,"10.1016\u002Fj.cell.2007.05.047",[45,48,51],{"question":46,"answer":47},"Can thiệp tâm lý xã hội bao gồm những hình thức chính nào?","Các hình thức phổ biến gồm liệu pháp nhận thức - hành vi (CBT), giáo dục tâm lý gia đình (Family Psychoeducation), đào tạo kỹ năng xã hội và nghề nghiệp, hỗ trợ nhóm đồng đẳng và can thiệp khủng hoảng cộng đồng.",{"question":49,"answer":50},"Can thiệp tâm lý xã hội khác gì so với điều trị bằng thuốc tâm thần?","Điều trị bằng thuốc tác động trực tiếp vào các chất dẫn truyền thần kinh trong não bộ để giảm triệu chứng cấp tính, trong khi can thiệp tâm lý xã hội tập trung vào thay đổi nhận thức, cảm xúc, kỹ năng ứng phó và tái hòa nhập xã hội, mang lại hiệu quả bền vững lâu dài.",{"question":52,"answer":53},"Vai trò của can thiệp tâm lý xã hội trong hỗ trợ phục hồi người bệnh mạn tính là gì?","Can thiệp tâm lý xã hội giúp người bệnh mạn tính giải tỏa căng thẳng, nâng cao tuân thủ phác đồ điều trị, cải thiện kỹ năng quản lý bệnh tật và củng cố mạng lưới hỗ trợ gia đình - cộng đồng.",{"id":55,"researcherId":10,"name":56,"imageUrl":57},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":55,"researcherId":10,"name":56,"imageUrl":57},[13],false,"PUBLISHED","2025-06-19T08:17:08.833+00:00","2026-08-31T04:30:02.031+00:00","2025-07-02T10:27:18.445+00:00",350,[67,70,79,85,89,94,99,103,108,113],{"id":68,"title":69,"term":68,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tác động tâm lý","Tác động tâm lý là gì? Các công bố khoa học liên quan",{"id":71,"title":72,"term":71,"englishTitle":73,"definition":74,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"chuẩn chủ quan","Chuẩn chủ quan là gì? Cấu trúc và ứng dụng","subjective norm","Chuẩn chủ quan (subjective norm) là nhận thức của một cá nhân về áp lực và kỳ vọng xã hội từ những người hoặc nhóm tham chiếu quan trọng đối với việc họ nên hay không nên thực hiện một hành vi cụ thể.","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":80,"title":81,"term":82,"englishTitle":83,"definition":84,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"tương tác xã hội","Tương tác xã hội là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Tương tác xã hội","social interaction","Tương tác xã hội (social interaction) là quá trình giao tiếp, hành động và phản ứng tương hỗ qua lại có ý nghĩa biểu trưng giữa hai hay nhiều cá nhân hoặc nhóm người trong một bối cảnh xã hội xác định.",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":86,"definition":88,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"context","Context là gì? Các công bố khoa học về Context","Context (ngữ cảnh\u002Fbối cảnh) là tập hợp toàn bộ các điều kiện, hoàn cảnh, dữ kiện xung quanh và trạng thái môi trường có liên quan trực tiếp đến việc định hình ý nghĩa, nhận thức và hành vi của một đối tượng hoặc hệ thống.",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":92,"definition":93,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"thành tích học tập","Thành tích học tập là gì? Yếu tố tâm lý Richardson, Hattie và SES Sirin","academic achievement","Thành tích học tập là mức độ nắm vững tri thức, kỹ năng tư duy và phẩm chất của người học được định lượng qua điểm số và đánh giá chuẩn hóa, chịu sự chi phối của tự nhận thức học thuật Richardson, chiến lược sư phạm Hattie và điều kiện kinh tế xã hội Sirin.",{"id":95,"title":96,"term":95,"englishTitle":97,"definition":98,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"hài hước","Hài hước là gì? Cơ sở tâm lý học, thần kinh và ứng dụng","humor","Hài hước là hiện tượng tâm lý - nhận thức và hành vi xã hội đặc trưng bởi khả năng tạo ra, cảm nhận và biểu đạt các kích thích mang tính bất đối xứng, phi lý hoặc bất ngờ nhằm khơi gợi tiếng cười, niềm vui và sự gắn kết liên cá nhân.",{"id":100,"title":101,"term":100,"englishTitle":100,"definition":102,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"pedagogy","Pedagogy là gì? Các nghiên cứu khoa học về Pedagogy","Pedagogy là khoa học và nghệ thuật giáo dục nghiên cứu về lý thuyết, phương pháp giảng dạy và quá trình tương tác sư phạm nhằm tối ưu hóa việc học.",{"id":104,"title":105,"term":104,"englishTitle":106,"definition":107,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"cô lập xã hội","Cô lập xã hội là gì? Tác động sức khỏe và biện pháp can thiệp","social isolation","Cô lập xã hội là tình trạng khách quan khi một cá nhân thiếu hụt các mối quan hệ và tiếp xúc xã hội thường xuyên, gây ra các nguy cơ bệnh lý tim mạch, tâm thần và tử vong sớm.",{"id":109,"title":110,"term":109,"englishTitle":111,"definition":112,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"nghiên cứu theo chiều dọc","Nghiên cứu theo chiều dọc là gì? Các phân tích khoa học","Longitudinal Study","Nghiên cứu theo chiều dọc là một thiết kế nghiên cứu quan sát trong đó dữ liệu được thu thập lặp lại từ cùng một nhóm đối tượng qua nhiều mốc thời gian liên tiếp nhằm theo dõi sự biến đổi và thiết lập mối quan hệ nhân quả theo tiến trình tự nhiên.",{"id":114,"title":115,"term":114,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":21,"disciplineCode":75,"disciplineLabel":76,"disciplineColor":77,"disciplineIcon":78},"nghiên cứu so sánh","Nghiên cứu so sánh: Khái niệm, phương pháp và ứng dụng","Comparative research","Nghiên cứu so sánh là phương pháp khoa học dùng để phân tích, đối chiếu sự tương đồng và khác biệt giữa hai hoặc nhiều đơn vị nghiên cứu nhằm làm rõ cơ chế, quy luật và các nhân tố tác động."]