[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_c%C3%A1%20kim%20c%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%91%E1%BB%8F{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_cá kim cương đỏ":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":22,"discipline":23,"references":24,"faqs":45,"createUser":55,"publishUser":59,"keywords":60,"keywordCount":69,"enrichTopicLink":70,"status":71,"createTime":72,"updateTime":73,"publishTime":74,"linkEnrichedTime":75,"publicationScanTime":76,"contentErrorMessage":10,"viewCount":77,"relateTopics":78},"cá kim cương đỏ","Cá kim cương đỏ là gì? Các nghiên cứu khoa học về loài này","Cá kim cương đỏ là loài cá cảnh nước ngọt thuộc họ Cichlidae, tên khoa học Hemichromis bimaculatus, có nguồn gốc từ Tây Phi với màu đỏ rực rỡ đặc trưng. Loài cá này nổi bật với thân dẹp bên, các chấm xanh lam ánh kim, tính lãnh thổ cao và được ưa chuộng trong thú chơi thủy sinh nhờ giá trị thẩm mỹ và sinh học. ","\u003Cfigure class=\"image\">\u003Cimg style=\"aspect-ratio:800\u002F500;\" src=\"\u002Fapi\u002Fpublic\u002Ffile\u002Fpost-images\u002Fbf9ca670ef563d96f51733d7974d2bf5.jpg\" width=\"800\" height=\"500\">\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Cá kim cương đỏ (\u003Ci>Hemichromis bimaculatus\u003C\u002Fi>) là một loài cá cảnh nước ngọt thuộc họ Cichlidae, có nguồn gốc từ Tây Phi. Loài này được biết đến nhiều trong thú chơi cá cảnh nhờ vào màu sắc đỏ rực đặc trưng trên toàn thân, điểm xuyết các chấm xanh lam ánh kim tạo nên vẻ lấp lánh như kim cương. Đặc điểm ngoại hình này khiến chúng được gọi bằng nhiều tên khác nhau tại các quốc gia, nhưng tên “kim cương đỏ” phổ biến trong giới thủy sinh Việt Nam.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Sức hút của cá kim cương đỏ không chỉ đến từ vẻ đẹp mà còn từ khả năng thích nghi mạnh mẽ với nhiều môi trường nuôi nhốt. Chúng dễ chăm sóc, sinh trưởng nhanh và có tuổi thọ trung bình từ 5–8 năm khi được nuôi trong điều kiện thích hợp. Tuy nhiên, loài cá này cũng nổi tiếng với tập tính hung hăng, đặc biệt trong giai đoạn sinh sản, đòi hỏi người nuôi cần có kiến thức và kinh nghiệm để quản lý.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cá kim cương đỏ thường được lựa chọn để nuôi trong các bể cá cảnh có kích thước vừa và lớn, vừa để thưởng ngoạn màu sắc rực rỡ, vừa để quan sát hành vi sinh học thú vị. Trong tự nhiên, chúng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái thủy sinh vùng Tây Phi, tham gia vào chuỗi thức ăn với vai trò vừa là loài săn mồi nhỏ, vừa là nguồn thức ăn cho các loài cá lớn hơn.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân loại và nguồn gốc\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ thuộc chi \u003Ci>Hemichromis\u003C\u002Fi>, được mô tả lần đầu tiên bởi nhà ngư loại học Theodore Gill vào năm 1862. Đây là một trong những loài nổi bật của nhóm cichlid châu Phi, vốn được biết đến với sự {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91a%20d%E1%BA%A1ng%20sinh%20h%E1%BB%8Dc%22%7D}} và sự tiến hóa thích nghi độc đáo. Họ Cichlidae bao gồm hàng trăm loài, phân bố chủ yếu ở châu Phi, Nam Mỹ và một số khu vực Trung Mỹ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Phân bố tự nhiên của cá kim cương đỏ trải dài từ các hệ thống sông lớn đến các {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BA%A7m%20l%E1%BA%A7y%22%7D}} và ao hồ nhỏ ở Tây Phi, đặc biệt là trong {{topic|%7B%22topic%22%3A%22l%C6%B0u%20v%E1%BB%B1c%22%7D}} sông Niger, sông Volta và các nhánh sông đổ ra Đại Tây Dương. Chúng thích nghi với môi trường nước ngọt có tốc độ chảy chậm, thường chứa nhiều thảm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22th%E1%BB%B1c%20v%E1%BA%ADt%20th%E1%BB%A7y%20sinh%22%7D}}. Nhờ khả năng chịu đựng sự dao động pH và độ cứng nước, cá kim cương đỏ cũng có thể sinh tồn trong nhiều kiểu môi trường khác nhau, từ nước mềm hơi axit đến nước cứng trung tính hoặc kiềm nhẹ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bảng phân loại khoa học của cá kim cương đỏ:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Bậc phân loại\u003C\u002Fth>\u003Cth>Thông tin\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Bộ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cichliformes\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Họ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cichlidae\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Chi\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>\u003Ci>Hemichromis\u003C\u002Fi>\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Loài\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>\u003Ci>Hemichromis bimaculatus\u003C\u002Fi> (Gill, 1862)\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Tên thông dụng\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Cá kim cương đỏ, cá trang sức đỏ, jewel cichlid\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Sự phân loại này không chỉ giúp xác định chính xác loài mà còn hỗ trợ trong nghiên cứu về tiến hóa và bảo tồn các loài cichlid châu Phi.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Đặc điểm hình thái\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ có thân hình dẹp bên, chiều dài trưởng thành từ 8–12 cm, một số cá thể trong điều kiện tự nhiên có thể đạt đến 15 cm. Toàn bộ cơ thể phủ màu đỏ tươi rực rỡ, đặc biệt rõ ở cá đực trưởng thành. Trên nền đỏ xuất hiện các chấm xanh lam ánh kim phân bố khắp thân và vây, tạo nên vẻ đẹp lấp lánh khi gặp ánh sáng, làm nổi bật tên gọi “kim cương”.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Đặc điểm nhận dạng đặc trưng của loài này là sự hiện diện của hai hoặc ba đốm đen lớn nằm dọc theo thân. Thông thường, một đốm ở gần nắp mang, một đốm ở giữa thân, và đôi khi có thêm một đốm gần gốc vây đuôi. Đây là dấu hiệu quan trọng để phân biệt \u003Ci>Hemichromis bimaculatus\u003C\u002Fi> với các loài cùng chi như \u003Ci>Hemichromis lifalili\u003C\u002Fi>.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Sự khác biệt giới tính có thể nhận thấy rõ rệt. Cá đực có màu sắc đỏ rực, thân hình thon gọn, vây lưng và vây hậu môn nhọn hơn. Cá cái thường nhỏ hơn, thân tròn hơn, bụng căng to trong mùa sinh sản và màu sắc ít rực rỡ hơn. Đây là những đặc điểm quan trọng khi lựa chọn cá giống phục vụ nhân giống trong môi trường nuôi nhốt.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bảng mô tả một số đặc điểm hình thái cơ bản:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Đặc điểm\u003C\u002Fth>\u003Cth>Mô tả\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Kích thước\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>8–12 cm, hiếm khi đến 15 cm\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Màu sắc\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Đỏ tươi với chấm xanh lam ánh kim\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Đốm đen\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>2–3 đốm lớn dọc thân\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Khác biệt giới tính\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>Đực: đỏ rực, vây nhọn; Cái: thân tròn, bụng lớn\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Ch2>Tập tính và hành vi\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ có tập tính lãnh thổ mạnh, đặc biệt trong giai đoạn sinh sản. Chúng thường chọn một khu vực cụ thể trong bể hoặc môi trường tự nhiên, rồi tích cực bảo vệ khu vực này khỏi sự xâm nhập của loài cá khác. Chính vì vậy, khi nuôi trong bể cộng đồng, cá kim cương đỏ thường tỏ ra hung dữ, dễ tấn công các loài cá nhỏ hoặc hiền lành hơn.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Tuy có tính khí hung hăng, cá kim cương đỏ lại nổi tiếng về khả năng chăm sóc con non. Khi ghép đôi, cả cá đực và cá cái hợp tác chặt chẽ trong việc bảo vệ trứng và đàn cá con khỏi kẻ thù. Đây là đặc điểm hành vi xã hội đặc trưng của họ Cichlidae, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của thế hệ sau.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Chế độ ăn uống của cá kim cương đỏ khá đa dạng. Trong tự nhiên, chúng là loài ăn tạp thiên về động vật, thức ăn bao gồm côn trùng nhỏ, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22gi%C3%A1p%20x%C3%A1c%22%7D}}, giun và cả thực vật thủy sinh. Trong bể nuôi, chúng dễ dàng thích nghi với thức ăn viên công nghiệp, thức ăn đông lạnh và thức ăn tươi sống như trùn chỉ, tép nhỏ, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22artemia%22%7D}}. Sự đa dạng trong khẩu phần ăn giúp cá duy trì màu sắc rực rỡ và phát triển khỏe mạnh.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Tập tính lãnh thổ mạnh, dễ gây xung đột trong bể cộng đồng.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Có khả năng chăm sóc con non sau khi nở.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Ăn tạp, dễ thích nghi với nhiều loại thức ăn.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Điều kiện nuôi dưỡng trong bể thủy sinh\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ có khả năng thích nghi cao, nhưng để duy trì màu sắc rực rỡ và hành vi sinh học ổn định, cần thiết lập môi trường bể nuôi phù hợp. Kích thước bể tối thiểu khuyến nghị là từ 80–100 lít cho một cặp cá trưởng thành, với không gian rộng hơn nếu nuôi nhiều cặp. Bể cần được bố trí nhiều nơi ẩn nấp bằng đá, gỗ lũa và cây thủy sinh, nhằm mô phỏng điều kiện tự nhiên cũng như giảm căng thẳng do tính lãnh thổ.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Chất lượng nước là yếu tố then chốt. Cá kim cương đỏ thích hợp với nhiệt độ từ 24–28°C, pH dao động 6.5–7.5 và độ cứng trung bình. Nước nên được lọc sạch và thay định kỳ từ 20–30% mỗi tuần để tránh tích tụ chất hữu cơ và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22amoniac%22%7D}} gây độc. Lưu lượng dòng chảy vừa phải giúp duy trì sự ổn định môi trường.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Bảng tóm tắt thông số nuôi dưỡng khuyến nghị:\u003C\u002Fp>\u003Cfigure class=\"table\">\u003Ctable>\u003Cthead>\u003Ctr>\u003Cth>Thông số\u003C\u002Fth>\u003Cth>Giá trị tối ưu\u003C\u002Fth>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Fthead>\u003Ctbody>\u003Ctr>\u003Ctd>Nhiệt độ\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>24–28°C\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>pH\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>6.5–7.5\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Độ cứng nước\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>5–15 dGH\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003Ctr>\u003Ctd>Kích thước bể\u003C\u002Ftd>\u003Ctd>≥ 80 lít cho một cặp cá\u003C\u002Ftd>\u003C\u002Ftr>\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\u003C\u002Ffigure>\u003Cp>Bên cạnh đó, ánh sáng trung bình đến hơi yếu thường được khuyến nghị, nhằm giảm sự căng thẳng và duy trì màu sắc tự nhiên của cá. Thức ăn tươi sống hoặc đông lạnh như trùn chỉ, tép nhỏ, artemia, kết hợp với thức ăn viên có bổ sung carotenoid, giúp tăng cường độ đậm của sắc đỏ.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Sinh sản trong điều kiện nuôi\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ là loài dễ sinh sản trong môi trường nhân tạo, điều này khiến chúng trở thành đối tượng hấp dẫn cho cả người chơi cá cảnh lẫn nhà nghiên cứu hành vi sinh sản của cichlid. Khi đến tuổi trưởng thành, cá đực và cái thường tự ghép đôi. Quá trình sinh sản bắt đầu bằng việc cặp cá chọn lựa lãnh thổ và làm sạch một bề mặt phẳng, chẳng hạn như đá hoặc lá cây thủy sinh, để đặt trứng.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cá cái thường đẻ từ 200–500 trứng trong một lần sinh sản. Ngay sau đó, cá đực tiến hành {{topic|%7B%22topic%22%3A%22th%E1%BB%A5%20tinh%22%7D}} ngoài. Cả hai cá thể hợp tác bảo vệ trứng, liên tục quạt vây để cung cấp oxy và loại bỏ mảnh vụn. Trứng thường nở sau 48–72 giờ tùy thuộc vào nhiệt độ nước.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Cá bột khi nở sẽ được cha mẹ bảo vệ nghiêm ngặt. Sau vài ngày, chúng bắt đầu bơi tự do và tìm kiếm thức ăn. Giai đoạn này, cá con có thể ăn infusoria hoặc thức ăn vi sinh, sau đó chuyển sang artemia ấp nở. Chính tập tính chăm sóc con non nổi bật này đã khiến cá kim cương đỏ được nghiên cứu nhiều trong lĩnh vực hành vi học.\u003C\u002Fp>\u003Cul>\u003Cli>Số lượng trứng: 200–500\u002Flần đẻ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Thời gian nở: 48–72 giờ.\u003C\u002Fli>\u003Cli>Cả cá đực và cá cái cùng chăm sóc trứng và con non.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\u003Ch2>Ý nghĩa sinh thái và bảo tồn\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ phân bố tự nhiên rộng rãi ở Tây Phi, do đó hiện chưa được xếp vào nhóm loài nguy cấp. Tuy nhiên, sự suy thoái môi trường sống do ô nhiễm, khai thác thủy sản quá mức và biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến quần thể trong tự nhiên. Bên cạnh đó, nhu cầu nuôi cá cảnh gia tăng cũng gây áp lực nếu nguồn cá chủ yếu đến từ khai thác tự nhiên thay vì nhân giống nhân tạo.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Nhiều trang trại cá cảnh đã phát triển thành công quy trình nhân giống \u003Ci>Hemichromis bimaculatus\u003C\u002Fi>, góp phần giảm khai thác từ môi trường tự nhiên. Điều này không chỉ bảo tồn hệ sinh thái bản địa mà còn đáp ứng nhu cầu thương mại. Nghiên cứu về loài này còn mang ý nghĩa trong việc hiểu rõ sự đa dạng và tiến hóa của họ Cichlidae, vốn được coi là một trong những nhóm cá tiến hóa nhanh và đa dạng nhất thế giới.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Giá trị kinh tế và thẩm mỹ\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ có giá trị thương mại cao trong ngành cá cảnh nhờ màu sắc bắt mắt và tập tính sinh học thú vị. Tại nhiều quốc gia, chúng được bán rộng rãi trên thị trường thủy sinh với giá từ bình dân đến trung bình, phù hợp với người chơi mới cũng như người nuôi chuyên nghiệp. Độ rực rỡ của màu sắc, kích thước và tình trạng sức khỏe là yếu tố quyết định giá trị của cá.\u003C\u002Fp>\u003Cp>Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, cá kim cương đỏ còn có ý nghĩa thẩm mỹ trong trang trí bể cá gia đình, văn phòng, và các công trình trưng bày. Màu sắc nổi bật của chúng tạo điểm nhấn sinh động và thu hút ánh nhìn. Đặc biệt, hành vi nuôi con độc đáo của loài này là một khía cạnh khiến chúng trở thành loài cá hấp dẫn trong nghiên cứu và quan sát hành vi động vật.\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Kết luận\u003C\u002Fh2>\u003Cp>Cá kim cương đỏ (\u003Ci>Hemichromis bimaculatus\u003C\u002Fi>) là một loài cá cichlid nổi bật của Tây Phi, được ưa chuộng trong ngành cá cảnh toàn cầu nhờ vẻ đẹp rực rỡ, khả năng sinh sản dễ dàng và hành vi chăm sóc con non độc đáo. Chúng vừa mang giá trị thẩm mỹ, vừa đóng góp vào nghiên cứu khoa học và giáo dục. Việc phát triển các mô hình nhân giống bền vững giúp giảm áp lực khai thác tự nhiên, đồng thời duy trì sự đa dạng sinh học trong hệ sinh thái bản địa. Nhờ những đặc điểm này, cá kim cương đỏ tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong cả lĩnh vực cá cảnh và khoa học thủy sinh học.\u003C\u002Fp>\n","jewel cichlid",[19,20,21],"cá trang sức đỏ","Hemichromis bimaculatus","cá hồng kim cương","Cá kim cương đỏ (Hemichromis bimaculatus) là một loài cá cảnh nước ngọt nhiệt đới thuộc họ Cichlidae có nguồn gốc từ Tây Phi, nổi bật với sắc đỏ rực rỡ điểm các đốm xanh ánh kim và tập tính bảo vệ con non cao.","NATURAL_SCIENCES",[25,32,38],{"citationText":26,"title":27,"authors":28,"source":29,"year":30,"doi":31,"url":10},"Rowland, W. J. (1975). System Interaction of Dummy-Elicited Behavior in the Jewel Cichlid, Hemichromis Bimaculatus Gill. Behaviour, 53(3–4), 171–182.","System Interaction of Dummy-Elicited Behavior in the Jewel Cichlid, Hemichromis Bimaculatus Gill","Rowland","Behaviour",1975,"10.1163\u002F156853975x00173",{"citationText":33,"title":20,"authors":34,"source":35,"year":36,"doi":37,"url":10},"Dankwa, H., Azeroual, A., & Lalèyè, P. (2020). Hemichromis bimaculatus. The IUCN Red List of Threatened Species 2020.","Dankwa, Azeroual, Lalèyè","The IUCN Red List of Threatened Species",2020,"10.2305\u002Fiucn.uk.2020-3.rlts.t182628a134775783.en",{"citationText":39,"title":40,"authors":41,"source":42,"year":43,"doi":44,"url":10},"Christ, H. (1985). Effects of MET-ENK, substance P and SRIF on the behavior of Hemichromis bimaculatus. Peptides, 6(1), 139–147.","Effects of MET-ENK, substance P and SRIF on the behavior of Hemichromis bimaculatus","Christ","Peptides",1985,"10.1016\u002F0196-9781(85)90090-7",[46,49,52],{"question":47,"answer":48},"Cá kim cương đỏ có nguồn gốc từ đâu và có đặc điểm gì nổi bật?","Cá kim cương đỏ có nguồn gốc từ các lưu vực sông và đầm lầy Tây Phi, nổi bật với toàn thân màu đỏ tươi đính các chấm xanh lam ánh kim lấp lánh và hai đến ba đốm đen lớn dọc thân.",{"question":50,"answer":51},"Điều kiện môi trường nước lý tưởng để nuôi cá kim cương đỏ là gì?","Nhiệt độ nước thích hợp từ 24–28°C, độ pH từ 6.5–7.5, độ cứng nước 5–15 dGH và thể tích bể nuôi tối thiểu từ 80–100 lít cho một cặp cá với nhiều giá thể đá và cây ẩn nấp.",{"question":53,"answer":54},"Tập tính sinh sản và chăm sóc con non của cá kim cương đỏ diễn ra như thế nào?","Cá cái đẻ từ 200–500 trứng dính trên bề mặt đá phẳng, sau đó cá đực thụ tinh ngoài; cả cá bố và mẹ đều tích cực quạt vây cung cấp oxy cho trứng và bảo vệ nghiêm ngặt đàn cá con sau khi nở (48–72 giờ).",{"id":56,"researcherId":10,"name":57,"imageUrl":58},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",{"id":56,"researcherId":10,"name":57,"imageUrl":58},[61,62,63,64,65,66,67,68],"đa dạng sinh học","đầm lầy","lưu vực","thực vật thủy sinh","giáp xác","artemia","amoniac","thụ tinh",8,false,"PUBLISHED","2025-09-05T07:12:03.438+00:00","2026-09-03T10:14:29.451+00:00","2025-09-05T07:12:03.433+00:00","2026-08-28T04:30:26.038+00:00","2026-09-03T10:14:29.449+00:00",484,[79,82,85,88,91,94,104,107,110,113],{"id":80,"title":81,"term":80,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"yếu tố địa lý","Yếu tố địa lý là gì? Các công bố khoa học về Yếu tố địa lý",{"id":83,"title":84,"term":83,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thiên địch","Thiên địch là gì? Các công bố khoa học về Thiên địch",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"acetonitrile ch3cn","Acetonitrile CH₃CN là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":89,"title":90,"term":89,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"rau muống","Rau muống là gì? Các công bố khoa học về Rau muống",{"id":92,"title":93,"term":92,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"tri thức bản địa","Tri thức bản địa là gì? Các nghiên cứu về Tri thức bản địa",{"id":95,"title":96,"term":97,"englishTitle":98,"definition":99,"discipline":23,"disciplineCode":100,"disciplineLabel":101,"disciplineColor":102,"disciplineIcon":103},"giao phối","Giao phối là gì? Các nghiên cứu khoa học về Giao phối","Giao phối","mating","Giao phối là hành vi và quá trình sinh học trong sinh sản hữu tính, qua đó các cá thể khác giới kết hợp để chuyển giao và kết hợp giao tử đực với giao tử cái nhằm thụ tinh, tái tổ hợp vật chất di truyền và duy trì nòi giống.","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"biogas","Biogas là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học về Biogas",{"id":108,"title":109,"term":108,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"cao su thiên nhiên","Cao su thiên nhiên là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":111,"title":112,"term":111,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"amino acid","Amino Acid là gì? Các nghiên cứu khoa học về Amino Acid ",{"id":114,"title":115,"term":116,"englishTitle":117,"definition":118,"discipline":119,"disciplineCode":120,"disciplineLabel":121,"disciplineColor":122,"disciplineIcon":123},"ngập úng","Ngập úng là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Ngập úng","waterlogging","Ngập úng là hiện tượng nước ứ đọng trên bề mặt địa hình trong thời gian dài do lượng mưa hoặc triều cường vượt quá khả năng tiêu thoát tự nhiên và nhân tạo.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu"]