[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_ban%20%C4%91%E1%BB%8F%20n%C3%BAt{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_ban%20%C4%91%E1%BB%8F%20n%C3%BAt":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":10,"synonyms":10,"definition":10,"discipline":10,"references":10,"faqs":10,"createUser":17,"publishUser":21,"keywords":25,"keywordCount":26,"enrichTopicLink":27,"status":28,"createTime":29,"updateTime":30,"publishTime":31,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":32,"wikidataId":10,"relateTopics":33},"ban đỏ nút","Ban đỏ nút là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Ban đỏ nút là một phản ứng viêm lớp mỡ dưới da, biểu hiện bằng các nốt đỏ, đau ở cẳng chân, thường liên quan đến nhiễm trùng, tự miễn hoặc thuốc. Đây là một dạng panniculitis không hoại tử, phổ biến ở nữ giới trẻ, diễn tiến lành tính và thường tự khỏi nếu kiểm soát được nguyên nhân nền. ","\u003Cdiv>\u003Ch2>Định nghĩa ban đỏ nút\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nBan đỏ nút (erythema nodosum) là một dạng viêm lớp mỡ dưới da (panniculitis), biểu hiện bằng các nốt đỏ đau dưới da, thường gặp ở mặt trước hai cẳng chân, nhưng đôi khi xuất hiện ở đùi, cánh tay, hay thân mình. Đây là biểu hiện lâm sàng của một phản ứng viêm không đặc hiệu, thường liên quan đến các tình trạng nhiễm trùng, bệnh tự miễn, thuốc hoặc thai kỳ. Ban đỏ nút không phải là một bệnh riêng biệt mà là một hội chứng phản ứng thứ phát với nhiều nguyên nhân nền khác nhau.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác tổn thương trong ban đỏ nút có đặc trưng là sưng, nóng, đỏ, đau và có tính đối xứng. Ban đầu, các nốt có màu đỏ tươi, sau đó chuyển sang tím và cuối cùng là màu vàng nhạt, tương tự như quá trình thay đổi màu sắc của vết bầm máu. Tổn thương có thể tồn tại trong vài tuần rồi tự thoái lui, thường không để lại sẹo, nhưng đôi khi để lại vùng tăng sắc tố sau viêm.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTình trạng này phổ biến nhất ở phụ nữ từ 20 đến 40 tuổi, với tỷ lệ mắc cao gấp 3–6 lần so với nam giới. Ban đỏ nút có thể tái phát, đặc biệt nếu nguyên nhân nền chưa được điều trị triệt để. Trong nhiều trường hợp, bệnh là tự giới hạn, nhưng cũng có thể là dấu hiệu sớm của các rối loạn toàn thân nghiêm trọng như lao, sarcoidosis hoặc bệnh viêm ruột mạn tính.\n\n\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Nguyên nhân và yếu tố liên quan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nBan đỏ nút có thể được kích hoạt bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Tỷ lệ nguyên nhân có thể thay đổi theo vùng địa lý, độ tuổi và yếu tố dịch tễ. Trong khoảng 30–50% trường hợp, nguyên nhân cụ thể không được xác định (idiopathic). Tuy nhiên, những nguyên nhân phổ biến đã được ghi nhận trong các nghiên cứu lâm sàng như sau:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Nhiễm trùng:\u003C\u002Fstrong> đặc biệt là nhiễm liên cầu tan huyết nhóm A (streptococcus), \u003Ci>Mycobacterium tuberculosis\u003C\u002Fi> (lao), \u003Ci>Yersinia\u003C\u002Fi>, viêm họng mủ, viêm amidan\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Bệnh lý toàn thân:\u003C\u002Fstrong> sarcoidosis, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng, Behçet\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thuốc:\u003C\u002Fstrong> sulfonamides, penicillin, thuốc tránh thai, iodide, bromide\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Virus:\u003C\u002Fstrong> Epstein-Barr virus (EBV), HIV, viêm gan B\u002FC\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thai kỳ:\u003C\u002Fstrong> đặc biệt trong tam cá nguyệt đầu\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nNgoài ra, một số vaccine, tiêm phòng lao (BCG) và nhiễm nấm như histoplasmosis cũng được ghi nhận là tác nhân khởi phát. Bảng dưới đây tóm tắt các nhóm nguyên nhân thường gặp và ví dụ điển hình:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"5\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Nhóm nguyên nhân\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Tác nhân cụ thể\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Nhiễm trùng\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Streptococcus, lao, EBV, histoplasma\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Tự miễn\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Sarcoidosis, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Thuốc\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Sulfonamides, thuốc tránh thai, amoxicillin\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Khác\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Thai kỳ, tiêm chủng\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Triệu chứng lâm sàng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nBiểu hiện lâm sàng nổi bật nhất của ban đỏ nút là sự xuất hiện của các nốt ban đỏ dạng cục, đau và sưng ở mặt trước cẳng chân, thường có tính đối xứng hai bên. Kích thước nốt ban dao động từ 1–5 cm, không có mủ, không loét và không để lại sẹo sau khi lành. Các tổn thương thay đổi màu theo thời gian như vết bầm, từ đỏ tươi chuyển sang tím, xanh và vàng nhạt trước khi biến mất.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nNgoài tổn thương da, người bệnh còn có thể xuất hiện triệu chứng toàn thân như:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Sốt nhẹ (thường dưới 38,5°C)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Mệt mỏi, khó chịu toàn thân\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Đau khớp, đặc biệt ở cổ chân và đầu gối\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Sưng khớp không có dấu hiệu viêm khớp phá hủy\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nDiễn biến thường gặp là bệnh khởi phát đột ngột với sốt và đau khớp vài ngày trước khi xuất hiện ban da. Tổn thương thường tồn tại trong khoảng 2–6 tuần rồi tự khỏi. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân nền vẫn còn, ban có thể kéo dài hoặc tái phát nhiều đợt trong năm.\n\n\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Tiêu chuẩn chẩn đoán\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nChẩn đoán ban đỏ nút chủ yếu dựa vào lâm sàng, đặc biệt là đặc điểm nốt ban kết hợp với các triệu chứng toàn thân. Sinh thiết da không bắt buộc trong hầu hết các trường hợp, nhưng có thể được thực hiện khi tổn thương không điển hình hoặc kéo dài.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nĐặc điểm mô học cho thấy viêm mô mỡ dưới da ở vùng vách (septal panniculitis) mà không có hiện tượng hoại tử, không xuất hiện viêm mạch nhỏ dạng leukocytoclastic như trong viêm mạch dị ứng. Các tế bào viêm gồm lympho bào, đại thực bào và đôi khi là bạch cầu trung tính.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nXét nghiệm hỗ trợ:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Công thức máu:\u003C\u002Fstrong> tăng bạch cầu, tốc độ lắng máu (ESR) và CRP tăng\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>ASLO:\u003C\u002Fstrong> tăng khi có nhiễm liên cầu\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Test Mantoux hoặc IGRA:\u003C\u002Fstrong> phát hiện lao tiềm ẩn\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>X-quang ngực:\u003C\u002Fstrong> tìm hạch rốn phổi hoặc thâm nhiễm (gợi ý sarcoidosis)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>HIV, viêm gan siêu vi:\u003C\u002Fstrong> khi có yếu tố nguy cơ\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTiêu chuẩn chẩn đoán phân biệt cần loại trừ các thể panniculitis khác như viêm mạch hoại tử, u mô bào, lupus ban đỏ dạng nốt. Trong thực hành lâm sàng, việc xác định nguyên nhân đóng vai trò quan trọng để điều trị triệt để và ngăn tái phát.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Cơ chế bệnh sinh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nCơ chế bệnh sinh của ban đỏ nút được xem là một phản ứng viêm miễn dịch dạng quá mẫn typ IV, trong đó các kháng nguyên ngoại lai hoặc tự thân kích hoạt tế bào lympho T và đại thực bào trong mô mỡ dưới da. Quá trình này dẫn đến sự giải phóng cytokine tiền viêm như TNF-α, interleukin-6 (IL-6), và interferon-γ (IFN-γ), gây viêm mạch nhỏ và thâm nhiễm tế bào quanh vách mô mỡ (septum).\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác phức hợp miễn dịch hình thành trong huyết thanh có thể lắng đọng tại các vách mỡ dưới da, làm tăng tính thấm thành mạch và thu hút bạch cầu trung tính, lympho bào đến vị trí tổn thương. Kết quả là hình thành các nốt viêm đau, đỏ, nhưng không hoại tử mô, khác với các thể viêm mạch có hoại tử khác.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác yếu tố nội tiết và gen miễn dịch cũng góp phần vào cơ chế bệnh. Một số nghiên cứu cho thấy mối liên quan giữa ban đỏ nút và alen HLA-B8 hoặc HLA-DRB1, đặc biệt trong bệnh nhân có bệnh lý tự miễn đi kèm như sarcoidosis hoặc viêm ruột. Sự mất cân bằng giữa cytokine tiền viêm và chống viêm (như IL-10) được xem là cơ sở sinh học cho quá trình tái phát bệnh.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBảng sau tóm tắt các yếu tố viêm tham gia trong cơ chế bệnh sinh:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"5\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Thành phần\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Vai trò\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Tế bào lympho T CD4+\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Kích hoạt phản ứng miễn dịch đặc hiệu, tiết cytokine\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Đại thực bào\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Thực bào kháng nguyên và tiết TNF-α, IL-1β\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Phức hợp miễn dịch\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Kích thích viêm mạch nhỏ và xâm nhập tế bào\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Cytokine tiền viêm\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Gây sưng đau, giãn mạch và tăng thấm mô\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Điều trị\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐiều trị ban đỏ nút tập trung vào việc xử lý nguyên nhân nền, giảm viêm, giảm đau và ngăn tái phát. Trong đa số trường hợp, bệnh có thể tự thoái lui trong 4–6 tuần mà không để lại di chứng. Tuy nhiên, điều trị hỗ trợ giúp rút ngắn thời gian hồi phục và giảm triệu chứng đáng kể.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nHướng điều trị cơ bản gồm:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Điều trị nguyên nhân:\u003C\u002Fstrong>  \n    \u003Cul>\n      \u003Cli>Kháng sinh (penicillin, amoxicillin-clavulanate) khi có nhiễm liên cầu\u003C\u002Fli>\n      \u003Cli>Thuốc chống lao nếu có bằng chứng lao tiềm ẩn hoặc hoạt động\u003C\u002Fli>\n      \u003Cli>Điều chỉnh hoặc ngừng thuốc nghi ngờ gây bệnh\u003C\u002Fli>\n    \u003C\u002Ful>\n  \u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Điều trị triệu chứng:\u003C\u002Fstrong>\n    \u003Cul>\n      \u003Cli>NSAIDs (ibuprofen, naproxen, indomethacin) giảm đau và sưng\u003C\u002Fli>\n      \u003Cli>Colchicine hoặc potassium iodide cho thể tái phát\u003C\u002Fli>\n      \u003Cli>Corticosteroid (prednisone) liều thấp, chỉ dùng khi loại trừ nguyên nhân nhiễm trùng\u003C\u002Fli>\n    \u003C\u002Ful>\n  \u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBệnh nhân được khuyến cáo nghỉ ngơi, nâng cao chân, chườm lạnh tại vùng tổn thương để giảm phù nề. Với trường hợp nặng hoặc tái phát nhiều lần, thuốc ức chế miễn dịch như hydroxychloroquine, azathioprine có thể được cân nhắc dưới giám sát của bác sĩ chuyên khoa.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBảng hướng dẫn lựa chọn điều trị theo nguyên nhân:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable border=\"1\" cellpadding=\"5\" cellspacing=\"0\">\n  \u003Ctbody>\u003Ctr>\n    \u003Cth>Nguyên nhân\u003C\u002Fth>\n    \u003Cth>Phác đồ điều trị\u003C\u002Fth>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Nhiễm liên cầu\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Penicillin V 500 mg x 2 lần\u002Fngày trong 10 ngày\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Lao\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Phác đồ điều trị lao chuẩn (Rifampicin, Isoniazid, Ethambutol, Pyrazinamide)\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Sarcoidosis\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Prednisone 0.5 mg\u002Fkg\u002Fngày, giảm liều dần\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n  \u003Ctr>\n    \u003Ctd>Bệnh Crohn\u003C\u002Ftd>\n    \u003Ctd>Kiểm soát viêm ruột bằng corticosteroid hoặc thuốc sinh học\u003C\u002Ftd>\n  \u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Tiên lượng và biến chứng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTiên lượng ban đỏ nút nhìn chung tốt. Phần lớn bệnh nhân hồi phục hoàn toàn trong vòng 4–8 tuần. Triệu chứng da thường không để lại sẹo, nhưng vùng da tổn thương có thể sậm màu trong vài tuần sau khi lành. Bệnh tái phát ở khoảng 10–30% bệnh nhân, đặc biệt khi nguyên nhân nền chưa được xử lý hoặc mắc bệnh mạn tính như sarcoidosis, Crohn, hay viêm khớp dạng thấp.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBiến chứng hiếm gặp nhưng có thể gặp gồm:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>Viêm mô tế bào thứ phát do nhiễm khuẩn tại nốt ban\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Viêm khớp kéo dài, đặc biệt ở khớp cổ chân\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Đau mạn tính hoặc sạm da kéo dài tại vùng tổn thương\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong hội chứng Löfgren (triad gồm ban đỏ nút, viêm khớp và hạch rốn phổi hai bên), tiên lượng rất tốt, thường tự khỏi trong vòng 6 tháng mà không cần điều trị chuyên biệt. Tuy nhiên, ở bệnh nhân lao hoặc viêm ruột, bệnh có thể tiến triển mạn tính và cần theo dõi lâu dài.\n\n\u003C\u002Fp>\u003Ch2>Phân biệt với các bệnh lý khác\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nBan đỏ nút cần được phân biệt với các dạng viêm mô mỡ khác và bệnh lý da có nốt đỏ. Chẩn đoán phân biệt dựa trên vị trí, hình thái tổn thương, đặc điểm mô học và tiến triển lâm sàng.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác bệnh lý cần phân biệt:\n\u003C\u002Fp>\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Viêm mạch hoại tử:\u003C\u002Fstrong> Có loét, hoại tử trung tâm, xét nghiệm mô học cho thấy viêm thành mạch.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Lupus ban đỏ dạng nốt:\u003C\u002Fstrong> Tổn thương thường ở mặt sau cẳng chân, có thay đổi mô mỡ dạng viêm quanh mạch.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>U mô bào:\u003C\u002Fstrong> Tổn thương đơn độc, phát triển nhanh, ít đau, không đối xứng.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nSinh thiết da là tiêu chuẩn vàng giúp loại trừ các chẩn đoán khác trong trường hợp tổn thương không điển hình hoặc kéo dài. Đặc điểm quan trọng nhất giúp xác định ban đỏ nút là tình trạng viêm vách mô mỡ không hoại tử, không có bằng chứng viêm mạch máu thực sự.\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tài liệu tham khảo\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fbooks\u002FNBK519003\u002F\" target=\"_blank\">NCBI – Erythema Nodosum Overview\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.aafp.org\u002Fpubs\u002Fafp\u002Fissues\u002F2007\u002F0101\u002Fp83.html\" target=\"_blank\">American Family Physician – Erythema Nodosum\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.dermnetnz.org\u002Ftopics\u002Ferythema-nodosum\" target=\"_blank\">DermNet NZ – Erythema Nodosum\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.clevelandclinicmeded.com\u002Fmedicalpubs\u002Fdiseasemanagement\u002Fdermatology\u002Ferythema-nodosum\u002F\" target=\"_blank\">Cleveland Clinic – Clinical Management of Erythema Nodosum\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.ncbi.nlm.nih.gov\u002Fpmc\u002Farticles\u002FPMC3764478\u002F\" target=\"_blank\">PubMed Central – Immunopathogenesis of Erythema Nodosum\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003C\u002Fdiv>",{"id":18,"researcherId":10,"name":19,"imageUrl":20},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":22,"researcherId":10,"name":23,"imageUrl":24},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[13],1,false,"PUBLISHED","2025-11-10T03:47:44.615+00:00","2025-11-11T18:39:43.098+00:00","2025-11-11T18:39:43.095+00:00",131,[34,45,56,67,78,84,95,106,112,118],{"id":35,"title":36,"term":37,"englishTitle":38,"definition":39,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"máy quang phổ echelle","Máy quang phổ echelle (echelle spectrometer) là gì?","Máy quang phổ echelle","echelle spectrometer","Máy quang phổ echelle là loại máy quang phổ nhiễu xạ độ phân giải cao, kết hợp cách tử echelle làm việc ở bậc nhiễu xạ cao với phần tử tán sắc chéo đặt vuông góc để tách các bậc phổ chồng lấp thành ảnh phổ hai chiều trên đầu thu mảng. Kiến trúc này cho phép ghi nhận đồng thời dải bước sóng rộng với năng suất phân giải lớn mà không cần quét cơ học.","NATURAL_SCIENCES","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":46,"title":47,"term":48,"englishTitle":49,"definition":50,"discipline":51,"disciplineCode":52,"disciplineLabel":53,"disciplineColor":54,"disciplineIcon":55},"hẹp tắc động mạch nội sọ","Hẹp tắc động mạch nội sọ là gì? Cơ chế và điều trị","Hẹp tắc động mạch nội sọ","intracranial arterial stenosis","Hẹp tắc động mạch nội sọ là tình trạng thu hẹp lòng mạch hoặc bít tắc hoàn toàn một hay nhiều động mạch lớn bên trong hộp sọ, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây nguy cơ cao đột quỵ thiếu máu não, trong đó căn nguyên phổ biến nhất là xơ vữa động mạch.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":57,"title":58,"term":59,"englishTitle":60,"definition":61,"discipline":62,"disciplineCode":63,"disciplineLabel":64,"disciplineColor":65,"disciplineIcon":66},"phép biện chứng","Phép biện chứng (dialectic) là gì?","Phép biện chứng","dialectic","Phép biện chứng là một truyền thống phương pháp luận và lý luận triết học, trong thời cổ đại chỉ nghệ thuật đối thoại hỏi đáp truy tìm chân lý, còn trong triết học cận hiện đại chỉ học thuyết về sự vận động, mối liên hệ và chuyển hóa của khái niệm hoặc hiện thực thông qua mâu thuẫn.","HUMANITIES","humanities","Nhân văn và nghệ thuật","#9333EA","book-open",{"id":68,"title":69,"term":70,"englishTitle":71,"definition":72,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"vật liệu hybrid","Vật liệu hybrid (hybrid material) là gì?","Vật liệu hybrid","hybrid material","Vật liệu hybrid (vật liệu lai) là vật liệu cấu tạo từ hỗn hợp trộn lẫn mật thiết giữa thành phần hữu cơ, vô cơ hoặc cả hai, thường đan xen ở thang kích thước nhỏ hơn 1 µm (IUPAC, 2007) nhằm tạo ra tính chất hiệp đồng vượt trội so với từng thành phần đơn lẻ.","ENGINEERING_TECHNOLOGY","engineering-technology","Kỹ thuật và công nghệ","#5B62F4","cpu",{"id":79,"title":80,"term":81,"englishTitle":82,"definition":83,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"đường cong quantum seiberg witten","Đường cong quantum Seiberg-Witten là gì? Cơ chế và ứng dụng","Đường cong quantum Seiberg-Witten","quantum Seiberg-Witten curve","Đường cong quantum Seiberg-Witten là phiên bản lượng tử hóa của đường cong đại số Seiberg-Witten cổ điển, thu được khi nâng tọa độ trên đường cong lên toán tử không giao hoán để tạo thành phương trình vi phân hoặc sai phân tuyến tính trong giới hạn Nekrasov-Shatashvili của lý thuyết chuẩn siêu đối xứng N = 2.",{"id":85,"title":86,"term":87,"englishTitle":88,"definition":89,"discipline":90,"disciplineCode":91,"disciplineLabel":92,"disciplineColor":93,"disciplineIcon":94},"sản xuất giống","Sản xuất giống (seed production) là gì?","Sản xuất giống","seed production","Sản xuất giống (seed production) là quá trình tổ chức nhân số lượng, kiểm soát chất lượng và cung ứng vật liệu nhân giống từ nguồn giống gốc nhằm duy trì độ thuần di truyền, phẩm chất sinh lý và trạng thái sạch bệnh của giống trong sản xuất nông nghiệp.","AGRICULTURAL_SCIENCES","agricultural-sciences","Khoa học nông nghiệp","#2F9E44","sprout",{"id":96,"title":97,"term":98,"englishTitle":99,"definition":100,"discipline":101,"disciplineCode":102,"disciplineLabel":103,"disciplineColor":104,"disciplineIcon":105},"lý thuyết hình ảnh","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là gì?","Lý thuyết hình ảnh","image theory","Lý thuyết hình ảnh (image theory) là một lý thuyết tâm lý học mô tả quá trình ra quyết định cá nhân và tổ chức do Lee Roy Beach và Terence R. Mitchell đề xuất năm 1987. Thay vì tối đa hóa hữu dụng kỳ vọng, lý thuyết này cho rằng con người sàng lọc phương án dựa trên mức độ tương thích với hệ thống giá trị, mục tiêu và kế hoạch sẵn có.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":107,"title":108,"term":109,"englishTitle":110,"definition":111,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"tổng hợp urê","Tổng hợp urê (urea synthesis) là gì?","Tổng hợp urê","urea synthesis","Tổng hợp urê là quá trình hóa học và công nghệ chuyển hóa amoniac (NH3) và carbon dioxide (CO2) — hoặc các nguồn carbon, nitơ thay thế qua lộ trình điện hóa, quang hóa — thành urê (CO(NH2)2), hợp chất đạm nền tảng của ngành phân bón và hóa chất công nghiệp.",{"id":113,"title":114,"term":115,"englishTitle":116,"definition":117,"discipline":40,"disciplineCode":41,"disciplineLabel":42,"disciplineColor":43,"disciplineIcon":44},"hấp phụ hóa học","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là gì?","Hấp phụ hóa học","chemisorption","Hấp phụ hóa học (chemisorption) là quá trình hấp phụ phát sinh từ sự hình thành liên kết hóa học mạnh giữa chất bị hấp phụ và các tâm hoạt tính trên bề mặt chất hấp phụ, tạo thành một đơn lớp trên bề mặt.",{"id":119,"title":120,"term":121,"englishTitle":122,"definition":123,"discipline":73,"disciplineCode":74,"disciplineLabel":75,"disciplineColor":76,"disciplineIcon":77},"mô đun đàn hồi động","Mô đun đàn hồi động (dynamic elastic modulus) là gì?","Mô đun đàn hồi động","dynamic elastic modulus","Mô đun đàn hồi động là đại lượng cơ học đặc trưng cho độ cứng đàn hồi của vật liệu dưới tải trọng biến thiên theo thời gian, dao động điều hòa hoặc sóng ứng suất biên độ nhỏ. Đại lượng này thường được xác định không phá hủy bằng đo tần số cộng hưởng, vận tốc xung siêu âm hoặc phân tích cơ động học."]