[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_b%E1%BB%87nh%20th%E1%BA%ADn%20iga{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_b%E1%BB%87nh%20th%E1%BA%ADn%20iga":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":76,"createUser":89,"publishUser":93,"keywords":94,"keywordCount":90,"enrichTopicLink":95,"status":96,"createTime":97,"updateTime":98,"publishTime":99,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":100,"wikidataId":10,"relateTopics":101},"bệnh thận iga","Bệnh thận IgA (iga nephropathy) là gì?","Bệnh thận IgA là bệnh viêm cầu thận nguyên phát do lắng đọng phức hợp miễn dịch IgA tại gian mạch, dẫn đến tổn thương cấu trúc lọc và suy giảm chức năng thận.","\u003Cp>Bệnh thận IgA là bệnh viêm cầu thận nguyên phát đặc trưng bởi sự lắng đọng ưu thế hoặc đồng ưu thế của phức hợp miễn dịch chứa kháng thể immunoglobulin A tại vùng gian mạch của cầu thận, dẫn đến phản ứng viêm cục bộ, tăng sinh tế bào và tổn thương cấu trúc lọc của thận. Tình trạng bệnh lý này là nguyên nhân hàng đầu gây viêm cầu thận nguyên phát trên phạm vi toàn cầu, có thể tiến triển âm thầm dẫn đến suy giảm chức năng thận mạn tính và bệnh thận giai đoạn cuối. Bài viết này trình bày toàn diện về cơ chế bệnh sinh phân tử, phân loại mô bệnh học, biểu hiện lâm sàng, các tiêu chuẩn chẩn đoán và các chiến lược điều trị cập nhật theo hướng dẫn quốc tế và y tế Việt Nam.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Khái niệm và bản chất sinh học\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bệnh thận IgA (thường được viết tắt là IgAN theo thuật ngữ tiếng Anh IgA nephropathy) là một bệnh lý viêm cầu thận qua trung gian miễn dịch. Về mặt dịch tễ học, đây là thể viêm cầu thận nguyên phát được ghi nhận phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt có tỷ lệ mắc cao tại các quốc gia khu vực Đông Á và Đông Nam Á so với các quần thể người da trắng hoặc người gốc Phi. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng đỉnh điểm khởi phát thường nằm trong độ tuổi thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi, với tỷ lệ nam giới mắc bệnh cao hơn nữ giới ở hầu hết các nghiên cứu dịch tễ.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Về mặt sinh lý bệnh, kháng thể immunoglobulin A trong cơ thể người tồn tại dưới hai phân lớp chính là IgA1 và IgA2. Trong bệnh thận IgA, phân tử liên quan trực tiếp đến cơ chế bệnh sinh là IgA1, một loại glycoprotein sở hữu vùng bản lề đặc biệt chứa chuỗi peptide giàu proline, serine và threonine mang các chuỗi đường O-glycan. Khi quá trình glycosyl hóa tại vùng bản lề này bị rối loạn, các phân tử IgA1 khiếm khuyết galactose ở đầu tận (được gọi là galactose-deficient IgA1 hay Gd-IgA1) được sản xuất quá mức vào tuần hoàn, kích hoạt một chuỗi các phản ứng miễn dịch bệnh lý thứ phát.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Lịch sử phát hiện\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bệnh thận IgA được nhận diện và mô tả khoa học lần đầu tiên vào năm 1968 bởi bác sĩ giải phẫu bệnh người Pháp Jean Berger và cộng sự Nicole Hinglais. Trước thời điểm đó, các trường hợp đái máu đại thể tái phát thường bị nhầm lẫn với các dạng viêm cầu thận mạn không đặc hiệu hoặc sỏi tiết niệu. Bằng việc ứng dụng kỹ thuật nhuộm miễn dịch huỳnh quang trên các mẫu sinh thiết thận, Jean Berger đã phát hiện sự hiện diện đặc trưng của các cụm lắng đọng IgA tập trung tại gian mạch cầu thận. Do đó, trong y văn lịch sử và thực hành lâm sàng kinh điển, bệnh lý này còn thường được gọi bằng tên danh nhân là bệnh Berger.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Cơ chế bệnh sinh: Mô hình 4 đòn đánh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo tổng quan hệ thống của Wyatt &amp; Julian (2013) trên tạp chí y khoa New England Journal of Medicine, cơ chế bệnh sinh vi mô của bệnh thận IgA hiện nay được giải thích một cách nhất quán thông qua mô hình nhiều bước kế tiếp nhau, thường gọi là mô hình 4 đòn đánh (multi-hit hypothesis):\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đòn đánh thứ nhất (Hit 1) - Tăng sản xuất phân tử IgA1 khiếm khuyết galactose:\u003C\u002Fstrong> Quá trình biến đổi sau dịch mã tại các tương bào ở niêm mạc hoặc tủy xương bị khiếm khuyết enzyme galactosyltransferase, dẫn đến sự xuất hiện của các phân tử Gd-IgA1 lưu hành trong máu với nồng độ gia tăng rõ rệt so với người khỏe mạnh.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đòn đánh thứ hai (Hit 2) - Sinh tự kháng thể đặc hiệu:\u003C\u002Fstrong> Hệ thống miễn dịch nhận diện các gốc O-glycan bị lộ ra trên phân tử Gd-IgA1 như những kháng nguyên lạ, kích thích các dòng tế bào lympho B sản xuất các tự kháng thể lưu hành, chủ yếu thuộc lớp IgG hoặc IgA1 tự thân.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đòn đánh thứ ba (Hit 3) - Hình thành phức hợp miễn dịch lưu hành:\u003C\u002Fstrong> Các tự kháng thể liên kết trực tiếp với các phân tử Gd-IgA1 trong tuần hoàn máu, tạo thành các phức hợp miễn dịch hòa tan có trọng lượng phân tử lớn, khó bị thực bào bởi hệ thống liên võng nội mô ở gan và lách.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đòn đánh thứ tư (Hit 4) - Lắng đọng tại gian mạch và khởi phát tổn thương thận:\u003C\u002Fstrong> Do kích thước và điện tích đặc thù, các phức hợp miễn dịch này vượt qua hàng rào lọc cầu thận và lắng đọng tại chất nền gian mạch. Tại đây, chúng kích hoạt thụ thể trên bề mặt tế bào gian mạch, kích thích sản sinh các cytokine gây viêm, chemokine hóa ứng động và hoạt hóa bổ thể theo con đường thay thế và con đường lectin, dẫn đến tăng sinh tế bào gian mạch, xơ hóa cầu thận và teo ống thận.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Biểu hiện lâm sàng của bệnh thận IgA rất đa dạng, dao động từ các bất thường vi thể hoàn toàn không có triệu chứng đến hội chứng suy thận tiến triển nhanh. Hai bệnh cảnh lâm sàng kinh điển thường gặp nhất trong thực hành bao gồm:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đái máu đại thể sau nhiễm trùng:\u003C\u002Fstrong> Xuất hiện ở khoảng một phần ba đến một nửa số bệnh nhân, đặc biệt là người trẻ tuổi. Tình trạng nước tiểu có màu đỏ sẫm hoặc màu nước trà thường khởi phát rất sớm, chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc viêm họng. Đặc điểm đồng thời này giúp phân biệt rõ rệt với viêm cầu thận hậu nhiễm liên cầu vốn thường có thời gian ủ bệnh kéo dài từ một đến ba tuần.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Đái máu vi thể và protein niệu không triệu chứng:\u003C\u002Fstrong> Bệnh nhân thường tình cờ phát hiện hồng cầu niệu vi thể kèm theo protein niệu ở mức độ nhẹ hoặc vừa trong các đợt khám sức khỏe định kỳ. Tình trạng này có thể kéo dài liên tục nhiều năm mà không gây đau đớn hay triệu chứng toàn thân rõ rệt, khiến nhiều bệnh nhân chỉ đến viện khi đã xuất hiện tăng huyết áp hoặc suy giảm chức năng thận mạn tính.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hội chứng thận hư và viêm cầu thận tiến triển nhanh:\u003C\u002Fstrong> Chiếm tỷ lệ thấp hơn nhưng là những thể bệnh nặng. Bệnh nhân có thể xuất hiện phù nhanh, protein niệu ồ ạt, huyết áp tăng cao khó kiểm soát và nồng độ creatinine huyết thanh tăng nhanh trong vài tuần đến vài tháng do hình thành các tổn thương liềm tế bào trên diện rộng.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Tiêu chuẩn chẩn đoán và vai trò của sinh thiết thận\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo hướng dẫn thực hành lâm sàng KDIGO (Rovin và cs., 2021), sinh thiết thận qua da là tiêu chuẩn vàng duy nhất để chẩn đoán xác định bệnh thận IgA. Mặc dù các xét nghiệm máu như nồng độ IgA huyết thanh hoặc tỷ lệ IgA\u002FC3 có thể tăng ở một số bệnh nhân, các chỉ số này không đủ độ nhạy và độ đặc hiệu để thay thế mô bệnh học.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tiêu chuẩn xác định trên mảnh sinh thiết thận đòi hỏi hai điều kiện mô bệnh học bắt buộc:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Dưới kính hiển vi miễn dịch huỳnh quang: Thấy sự hiện diện ưu thế hoặc đồng ưu thế của kháng thể IgA lắng đọng dạng hạt tại vùng gian mạch của cuộn mao mạch cầu thận. Lắng đọng này có thể đi kèm với bổ thể C3 và ở mức độ thấp hơn là IgG hoặc IgM.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dưới kính hiển vi quang học: Quan sát thấy tình trạng tăng sinh tế bào gian mạch, tăng sinh chất nền gian mạch, xơ hóa ổ cục bộ hoặc hình thành liềm tế bào tùy thuộc vào giai đoạn và độ nặng của bệnh.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\n\u003Ch2>Phân loại mô bệnh học Oxford (MEST-C)\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Để lượng hóa mức độ tổn thương mô học và dự đoán nguy cơ tiến triển mất chức năng thận độc lập với các thông số lâm sàng, Nhóm Công tác Quốc tế về Bệnh thận IgA đã xây dựng và chuẩn hóa hệ thống phân loại Oxford. Theo cập nhật đồng thuận quốc tế của Trimarchi và cs. (2017) trên tạp chí Kidney International, thang điểm MEST-C được áp dụng trên toàn thế giới với năm thông số mô học cốt lõi:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Thông số tổn thương\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mã điểm\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Tiêu chuẩn mô bệnh học chi tiết\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ý nghĩa tiên lượng\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tăng sinh tế bào gian mạch (M)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>M0 \u002F M1\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>M0 khi tỷ lệ cầu thận có tăng sinh gian mạch dưới hoặc bằng 50%; M1 khi trên 50% cuộn mạch bị ảnh hưởng.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>M1 phản ánh tình trạng viêm hoạt động tại gian mạch, liên quan đến nguy cơ suy giảm chức năng thận.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tăng sinh nội mao mạch (E)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>E0 \u002F E1\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>E0 là hoàn toàn vắng mặt; E1 là có tổn thương tăng sinh tế bào làm bít tắc lòng mao mạch cầu thận.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>E1 là tổn thương hoạt động cấp tính, có khả năng đáp ứng tốt với các biện pháp điều trị ức chế miễn dịch.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Xơ hóa cầu thận từng ổ cục bộ (S)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>S0 \u002F S1\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>S0 là vắng mặt; S1 là có hiện diện tổn thương dính bao Bowman hoặc xơ chai cục bộ tại cuộn mạch.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>S1 đánh dấu tổn thương cấu trúc không hồi phục, làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh thận mạn tính.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Teo ống thận và xơ hóa mô kẽ (T)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>T0 \u002F T1 \u002F T2\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>T0 là tổn thương diện tích từ 0 đến 25%; T1 từ 26 đến 50%; T2 là trên 50% diện tích vỏ thận.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>T là thông số có giá trị dự báo độc lập mạnh nhất về nguy cơ suy thận giai đoạn cuối trong dài hạn.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Liềm tế bào biểu mô (C)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>C0 \u002F C1 \u002F C2\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>C0 là 0% cuộn mạch có liềm; C1 xuất hiện ở dưới 25% số cầu thận; C2 xuất hiện từ 25% cầu thận trở lên.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>C2 cảnh báo nguy cơ viêm cầu thận tiến triển nhanh, đòi hỏi can thiệp ức chế miễn dịch tích cực khẩn cấp.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Chiến lược điều trị và quản lý lâm sàng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Mục tiêu điều trị bệnh thận IgA là làm chậm tốc độ suy giảm mức lọc cầu thận ước tính, ngăn ngừa tiến triển tới suy thận giai đoạn cuối và hạn chế tối đa các biến cố tim mạch liên quan. Chiến lược điều trị hiện đại được chia thành điều trị bảo tồn nền tảng và các liệu pháp can thiệp đặc hiệu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>1. Điều trị bảo tồn tối ưu (Optimized Supportive Care)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Điều trị bảo tồn là nền tảng bắt buộc áp dụng cho mọi bệnh nhân bệnh thận IgA ngay từ khi xác định chẩn đoán. Hướng dẫn thực hành lâm sàng KDIGO (Rovin và cs., 2021) nhấn mạnh các mục tiêu cốt lõi:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kiểm soát huyết áp nghiêm ngặt:\u003C\u002Fstrong> Khuyến cáo duy trì huyết áp tâm thu mục tiêu dưới 120 mmHg khi thực hiện đo huyết áp chuẩn hóa tại phòng khám đối với bệnh nhân có protein niệu dai dẳng.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ức chế hệ Renin-Angiotensin-Aldosterone (RAAS):\u003C\u002Fstrong> Sử dụng thuốc ức chế men chuyển hoặc thuốc ức chế thụ thể angiotensin với liều dung nạp tối đa được chấp thuận. Liệu pháp này giúp giảm áp lực lọc cầu thận, giảm tính thấm màng đáy và làm giảm bài tiết protein niệu xuống mục tiêu dưới 0,75 đến 1 g mỗi ngày.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển Natri-Glucose 2 (SGLT2i):\u003C\u002Fstrong> Trong phân tích tiền định từ thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên DAPA-CKD được công bố bởi Wheeler và cs. (2021) trên tạp chí Kidney International bao gồm 270 bệnh nhân mắc bệnh thận IgA được theo dõi trung vị 2,1 năm, việc bổ sung dapagliflozin 10 mg mỗi ngày vào phác đồ điều trị chuẩn đã giảm mạnh tỷ lệ xảy ra biến cố thận chính (giảm chức năng thận kéo dài 50%, suy thận giai đoạn cuối hoặc tử vong do thận\u002Ftim mạch) xuống còn 4% (6 bệnh nhân) so với 15% (20 bệnh nhân) ở nhóm giả dược (tỷ số nguy cơ HR 0,29; khoảng tin cậy 95% 0,12-0,73). Nhờ đó, thuốc ức chế SGLT2 hiện đã trở thành một phần thiết yếu trong phác đồ bảo vệ thận cho bệnh thận IgA có nguy cơ tiến triển.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Điều chỉnh lối sống:\u003C\u002Fstrong> Kiểm soát chế độ ăn giảm muối dưới 2 g natri mỗi ngày, duy trì cân nặng hợp lý, ngừng hút thuốc lá và tập thể dục đều đặn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch3>2. Liệu pháp ức chế miễn dịch toàn thân và những tranh cãi\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Vai trò của corticosteroid toàn thân trong bệnh thận IgA từng là chủ đề gây nhiều tranh luận sâu sắc trong cộng đồng thận học quốc tế. Mặc dù corticosteroid có khả năng giảm nhanh protein niệu, nguy cơ xảy ra các biến cố bất lợi nghiêm trọng, đặc biệt là nhiễm trùng đe dọa tính mạng, đòi hỏi việc cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên TESTING quy mô quốc tế do Lv và cs. (2022) công bố trên tạp chí JAMA đã cung cấp bằng chứng rõ ràng trên 503 bệnh nhân bệnh thận IgA có protein niệu trên 1 g mỗi ngày dù đã dùng thuốc ức chế RAAS tối ưu. Sau thời gian theo dõi trung bình 4,2 năm, nhóm điều trị bằng methylprednisolone đường uống có tỷ lệ gặp biến cố thận chính là 28,8% so với 43,1% ở nhóm dùng giả dược (tỷ số nguy cơ HR 0,53; khoảng tin cậy 95% 0,39-0,72). Tuy nhiên, thử nghiệm ban đầu ghi nhận tỷ lệ nhiễm trùng nặng gia tăng đáng kể ở liều chuẩn, buộc nghiên cứu phải điều chỉnh giảm liều methylprednisolone xuống 0,4 mg\u002Fkg mỗi ngày kết hợp điều trị dự phòng viêm phổi do Pneumocystis jirovecii. Hướng dẫn KDIGO (Rovin và cs., 2021) khuyến cáo chỉ nên cân nhắc corticosteroid toàn thân cho bệnh nhân có nguy cơ suy thận tiến triển cao kéo dài sau ít nhất ba tháng điều trị bảo tồn tối ưu và phải tư vấn cặn kẽ về nguy cơ nhiễm trùng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>3. Các liệu pháp điều trị trúng đích mới\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Những tiến bộ trong hiểu biết về bệnh sinh đã thúc đẩy sự ra đời của các liệu pháp nhắm trúng đích tại đường tiêu hóa và hệ miễn dịch. Tiêu biểu là dạng bào chế giải phóng có đích của budesonide (Nefecon), được thiết kế để giải phóng hoạt chất tại đoạn cuối hồi tràng nơi tập trung dày đặc các mảng Peyer sản xuất IgA.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Trong thử nghiệm lâm sàng pha 3 NefIgArd được báo cáo bởi Lafayette và cs. (2023) trên tạp chí The Lancet trên 364 bệnh nhân, budesonide giải phóng có đích với liều 16 mg mỗi ngày trong 9 tháng giúp bảo tồn chức năng thận vượt trội, với chênh lệch mức lọc cầu thận eGFR trung bình có trọng số thời gian là 5,05 mL\u002Fphút\u002F1,73m2 (khoảng tin cậy 95% 3,24-7,38) nghiêng về nhóm budesonide sau 2 năm theo dõi toàn diện. Nhờ tác động tại chỗ và chuyển hóa bước đầu qua gan cao, liệu pháp này giảm thiểu đáng kể các tác dụng phụ toàn thân của corticosteroid truyền thống.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>4. Hướng dẫn thực hành tại Việt Nam\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Tại Việt Nam, công tác chẩn đoán và điều trị bệnh lý cầu thận được chuẩn hóa theo các văn bản chuyên môn của Bộ Y tế. Ngày 12\u002F08\u002F2024, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 2388\u002FQĐ-BYT phê duyệt tài liệu chuyên môn \"Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh thận mạn và một số bệnh lý thận\", chính thức thay thế và cập nhật các hướng dẫn cũ trong Quyết định 3931\u002FQĐ-BYT năm 2015. Hướng dẫn năm 2024 của Bộ Y tế nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chỉ định sinh thiết thận sớm tại các trung tâm chuyên khoa có đủ năng lực giải phẫu bệnh, kiểm soát huyết áp và protein niệu tích cực bằng thuốc ức chế hệ RAAS, phối hợp các thuốc bảo vệ thận mới và theo dõi sát chức năng thận định kỳ để phát hiện sớm các biến chứng tim mạch và suy thận giai đoạn cuối.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>So sánh với các bệnh cầu thận thường gặp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bệnh thận IgA cần được phân biệt rõ ràng với các bệnh lý cầu thận nguyên phát và thứ phát khác nhằm lựa chọn phác đồ điều trị chính xác:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Đặc điểm so sánh\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Bệnh thận IgA\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Bệnh thận màng (Membranous Nephropathy)\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Viêm cầu thận hậu nhiễm liên cầu (PSGN)\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Cơ chế bệnh sinh chính\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Lắng đọng phức hợp miễn dịch Gd-IgA1 và tự kháng thể tại gian mạch\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Kháng thể IgG tự thân (chủ yếu kháng PLA2R) lắng đọng dưới biểu mô màng đáy\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Phức hợp miễn dịch kháng nguyên liên cầu lắng đọng dưới biểu mô và nội mô\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Vị trí lắng đọng miễn dịch\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Chủ yếu tại vùng gian mạch cầu thận\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Lắng đọng đồng đều dọc theo màng đáy cầu thận\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Lắng đọng dạng bướu gù dưới biểu mô màng đáy và gian mạch\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Biểu hiện lâm sàng ưu thế\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đái máu đại thể đồng thời nhiễm trùng hoặc đái máu vi thể kèm protein niệu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hội chứng thận hư điển hình với phù to và protein niệu ngưỡng thận hư\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đái máu đại thể sau viêm họng hoặc nhiễm trùng da 1 đến 3 tuần kèm phù, tăng huyết áp\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Nồng độ bổ thể C3 huyết thanh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Thường ở mức bình thường\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bình thường\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Giảm thấp rõ rệt trong giai đoạn cấp, hồi phục sau 6 đến 8 tuần\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tiêu chuẩn vàng chẩn đoán\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sinh thiết thận: Nhuộm miễn dịch huỳnh quang bắt màu IgA ưu thế ở gian mạch\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sinh thiết thận hoặc phát hiện kháng thể kháng PLA2R lưu hành trong máu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Lâm sàng, bằng chứng nhiễm liên cầu (ASO tăng) và bổ thể C3 giảm thoáng qua\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Tiên lượng và các vấn đề còn mở trong nghiên cứu\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tiên lượng của bệnh nhân mắc bệnh thận IgA thay đổi rất lớn tùy thuộc vào đặc điểm mô học và đáp ứng điều trị. Mặc dù từng được coi là một bệnh lý lành tính, các nghiên cứu theo dõi dọc dài hạn cho thấy khoảng 20% đến 40% bệnh nhân tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối sau 20 đến 30 năm kể từ thời điểm chẩn đoán ban đầu. Các yếu tố tiên lượng nặng bao gồm mức độ protein niệu kéo dài liên tục trên 1 g mỗi ngày, tăng huyết áp không kiểm soát, mức lọc cầu thận ban đầu thấp và điểm số T (teo ống thận\u002Fxơ mô kẽ) cao trên thang điểm Oxford MEST-C.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mặc dù đã có nhiều tiến bộ vượt bậc trong thập kỷ qua, các vấn đề còn mở trong nghiên cứu bệnh thận IgA vẫn tiếp tục được đặt ra:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tìm kiếm dấu ấn sinh học không xâm lấn:\u003C\u002Fstrong> Việc định lượng nồng độ Gd-IgA1 và tự kháng thể kháng Gd-IgA1 trong huyết thanh hoặc nước tiểu đang được tích cực nghiên cứu nhằm giảm thiểu nhu cầu sinh thiết thận lặp lại trong quá trình theo dõi đáp ứng điều trị.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Liệu pháp ức chế bổ thể:\u003C\u002Fstrong> Sự hoạt hóa con đường bổ thể thay thế và con đường lectin đóng vai trò kích hoạt viêm tại cầu thận. Các thử nghiệm lâm sàng nhắm vào các đích phân tử như ức chế yếu tố B, thụ thể C5a đang mở ra triển vọng can thiệp trúng đích sâu hơn cho những bệnh nhân kháng trị.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tính đa dạng di truyền và đáp ứng theo chủng tộc:\u003C\u002Fstrong> Các biến thể di truyền trong phức hợp kháng nguyên hòa hợp mô chủ yếu HLA và các locus liên quan đến glycosyl hóa IgA1 cần được làm sáng tỏ thêm ở các quần thể Đông Nam Á để cá thể hóa phác đồ điều trị tối ưu.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>","iga nephropathy",[19,20],"viêm cầu thận IgA","bệnh Berger","Bệnh thận IgA là bệnh viêm cầu thận nguyên phát đặc trưng bởi sự lắng đọng ưu thế của kháng thể immunoglobulin A tại gian mạch cầu thận, dẫn đến tổn thương viêm và suy giảm chức năng thận.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[24,32,40,47,55,61,69],{"citationText":25,"title":26,"authors":27,"source":28,"year":29,"doi":30,"url":31},"Rovin, B. H., Adler, S. G., Barratt, J., et al. (2021). KDIGO 2021 Clinical Practice Guideline for the Management of Glomerular Diseases. Kidney International, 100(4S), S1–S276.","KDIGO 2021 Clinical Practice Guideline for the Management of Glomerular Diseases","Rovin, Adler, Barratt, Floege","Kidney International",2021,"10.1016\u002Fj.kint.2021.05.021","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.kint.2021.05.021",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":36,"year":37,"doi":38,"url":39},"Wyatt, R. J., & Julian, B. A. (2013). IgA Nephropathy. New England Journal of Medicine, 368(25), 2402–2414.","IgA Nephropathy","Wyatt, Julian","New England Journal of Medicine",2013,"10.1056\u002FNEJMra1206793","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1056\u002FNEJMra1206793",{"citationText":41,"title":42,"authors":43,"source":28,"year":44,"doi":45,"url":46},"Trimarchi, H., Barratt, J., Cattran, D. C., et al. (2017). Oxford Classification of IgA nephropathy 2016: an update from the IgA Nephropathy Classification Working Group. Kidney International, 91(5), 1014–1021.","Oxford Classification of IgA nephropathy 2016: an update from the IgA Nephropathy Classification Working Group","Trimarchi, Barratt, Cattran",2017,"10.1016\u002Fj.kint.2017.02.003","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.kint.2017.02.003",{"citationText":48,"title":49,"authors":50,"source":51,"year":52,"doi":53,"url":54},"Lv, J., Wong, M. G., Hladunewich, M. A., et al. (2022). Effect of Oral Methylprednisolone on Decline in Kidney Function or Kidney Failure in Patients With IgA Nephropathy: The TESTING Randomized Clinical Trial. JAMA, 327(19), 1888–1898.","Effect of Oral Methylprednisolone on Decline in Kidney Function or Kidney Failure in Patients With IgA Nephropathy","Lv, Wong, Hladunewich, Perkovic","JAMA",2022,"10.1001\u002Fjama.2022.5368","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1001\u002Fjama.2022.5368",{"citationText":56,"title":57,"authors":58,"source":28,"year":29,"doi":59,"url":60},"Wheeler, D. C., Toto, R. D., Stefánsson, B. V., et al. (2021). A pre-specified analysis of the DAPA-CKD trial demonstrates the effects of dapagliflozin on major adverse kidney events in patients with IgA nephropathy. Kidney International, 100(1), 215–224.","A pre-specified analysis of the DAPA-CKD trial demonstrates the effects of dapagliflozin on major adverse kidney events in patients with IgA nephropathy","Wheeler, Toto, Stefánsson, Heerspink","10.1016\u002Fj.kint.2021.03.033","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002Fj.kint.2021.03.033",{"citationText":62,"title":63,"authors":64,"source":65,"year":66,"doi":67,"url":68},"Lafayette, R., Kristensen, J., Stone, A., et al. (2023). Efficacy and safety of a targeted-release formulation of budesonide in patients with primary IgA nephropathy (NefIgArd): 2-year results from a randomised phase 3 trial. The Lancet, 402(10405), 859–870.","Efficacy and safety of a targeted-release formulation of budesonide in patients with primary IgA nephropathy (NefIgArd): 2-year results from a randomised phase 3 trial","Lafayette, Kristensen, Stone, Barratt","The Lancet",2023,"10.1016\u002FS0140-6736(23)01554-4","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1016\u002FS0140-6736(23)01554-4",{"citationText":70,"title":71,"authors":72,"source":73,"year":74,"doi":10,"url":75},"Bộ Y tế (2024). Quyết định số 2388\u002FQĐ-BYT ngày 12\u002F08\u002F2024 về việc ban hành tài liệu chuyên môn \"Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh thận mạn và một số bệnh lý thận\". Bộ Y tế, Hà Nội.","Quyết định số 2388\u002FQĐ-BYT ngày 12\u002F08\u002F2024 về việc ban hành tài liệu chuyên môn \"Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh thận mạn và một số bệnh lý thận\"","Bộ Y tế","Bộ Y tế, Hà Nội",2024,"https:\u002F\u002Fkcb.vn",[77,80,83,86],{"question":78,"answer":79},"Bệnh thận IgA có thể chữa khỏi hoàn toàn không?","Hiện tại chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nào giúp chữa khỏi hoàn toàn bệnh thận IgA. Mục tiêu điều trị chủ yếu là kiểm soát huyết áp, giảm protein niệu bằng thuốc ức chế hệ RAAS và thuốc ức chế SGLT2 nhằm làm chậm tiến trình suy giảm chức năng thận và ngăn ngừa suy thận giai đoạn cuối.",{"question":81,"answer":82},"Tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định bệnh thận IgA là gì?","Sinh thiết thận là tiêu chuẩn vàng duy nhất để chẩn đoán xác định bệnh thận IgA. Kết quả mô bệnh học dưới kính hiển vi miễn dịch huỳnh quang bắt buộc phải ghi nhận sự lắng đọng ưu thế hoặc đồng ưu thế của kháng thể IgA tại vùng gian mạch cầu thận.",{"question":84,"answer":85},"Những yếu tố nào dự báo tiên lượng xấu ở bệnh nhân bệnh thận IgA?","Các yếu tố tiên lượng nặng bao gồm tình trạng protein niệu kéo dài liên tục trên 1 g mỗi ngày, tăng huyết áp không kiểm soát và mức lọc cầu thận ban đầu giảm. Trên sinh thiết thận, điểm số teo ống thận và xơ hóa mô kẽ cao theo thang điểm Oxford MEST-C là yếu tố dự báo mạnh về nguy cơ tiến triển suy thận.",{"question":87,"answer":88},"Bệnh thận IgA có tính di truyền trong gia đình không?","Phần lớn các trường hợp bệnh thận IgA xuất hiện riêng lẻ và không mang tính chất di truyền đơn gen rõ rệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu ghi nhận một số biến thể di truyền liên quan đến phức hợp kháng nguyên hòa hợp mô và quá trình glycosyl hóa phân tử IgA1 có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở người thân cùng huyết thống.",{"id":90,"researcherId":10,"name":91,"imageUrl":92},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":90,"researcherId":10,"name":91,"imageUrl":92},[13],false,"PUBLISHED","2025-12-01T11:21:15.619+00:00","2026-11-05T06:50:05.316+00:00","2026-11-05T06:50:03.482+00:00",3,[102,111,116,122,127,133,138,144,150,155],{"id":103,"title":104,"term":103,"englishTitle":105,"definition":106,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"tỷ lệ hiện mắc","Tỷ lệ hiện mắc là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","prevalence","Tỷ lệ hiện mắc là thước đo dịch tễ học phản ánh tỷ lệ cá thể trong một quần thể xác định đang mang một bệnh hoặc tình trạng sức khỏe cụ thể tại một thời điểm hoặc trong một khoảng thời gian nhất định.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":112,"title":113,"term":112,"englishTitle":114,"definition":115,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"cao chiết","Cao chiết là gì? Phân loại, quy trình và tiêu chuẩn","botanical extract","Cao chiết là chế phẩm đậm đặc thu được bằng cách chiết xuất hoạt chất sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng dung môi thích hợp, sau đó loại bỏ bã và bốc hơi một phần hoặc toàn bộ dung môi để đạt thể chất quy định.",{"id":117,"title":118,"term":119,"englishTitle":120,"definition":121,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"dass 21","DASS-21 là gì? Cấu trúc, cách tính điểm và ý nghĩa sàng lọc","DASS-21","Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items","DASS-21 (Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items) là thang đo tự báo cáo gồm 21 câu hỏi trắc lượng tâm lý, được sử dụng để sàng lọc và đánh giá mức độ nghiêm trọng của ba trạng thái cảm xúc tiêu cực: trầm cảm, lo âu và căng thẳng.",{"id":123,"title":124,"term":123,"englishTitle":125,"definition":126,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"brca1","BRCA1 là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","BRCA1 DNA repair associated","BRCA1 là gen ức chế khối u nằm trên nhiễm sắc thể 17q21 của người, mã hóa một protein nhân có vai trò duy trì tính toàn vẹn của bộ gen thông qua cơ chế sửa chữa đứt gãy sợi đôi DNA bằng tái tổ hợp tương đồng.",{"id":128,"title":129,"term":130,"englishTitle":131,"definition":132,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"pi rads","PI-RADS là gì? Thang điểm đánh giá MRI tuyến tiền liệt","PI-RADS","Prostate Imaging Reporting and Data System","PI-RADS là hệ thống chuẩn hóa quốc tế phân tầng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng dựa trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ đa thông số (mpMRI).",{"id":134,"title":135,"term":134,"englishTitle":136,"definition":137,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"tình trạng sức khỏe","Tình trạng sức khỏe là gì? Định nghĩa WHO, thang đo SF-36 và các chỉ số","Health Status","Tình trạng sức khỏe là trạng thái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội của một cá nhân hay quần thể theo định nghĩa WHO, được đo lường qua các thang đo chức năng như SF-36 và các chỉ số dịch tễ học.",{"id":139,"title":140,"term":141,"englishTitle":142,"definition":143,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"bệnh hbh","Bệnh HbH là gì? Các nghiên cứu khoa học về Bệnh HbH","Bệnh HbH","Hemoglobin H disease","Bệnh HbH (bệnh Hemoglobin H) là một thể bệnh alpha-thalassemia mức độ trung gian do mất chức năng 3 trong số 4 gen alpha-globin, dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng chuỗi alpha-globin và làm dư thừa các chuỗi beta tự do kết tụ thành tetramer beta-4 không bền vững (Hemoglobin H), gây thiếu máu tán huyết mạn tính.",{"id":145,"title":146,"term":147,"englishTitle":148,"definition":149,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"mô sẹo","Mô sẹo là gì? Quá trình hình thành, phân loại và điều trị","Mô sẹo","scar tissue","Mô sẹo là vùng mô liên kết sợi giàu collagen hình thành trong quá trình tự làm lành sau tổn thương mô hoặc phẫu thuật để thay thế mô bình thường.",{"id":151,"title":152,"term":151,"englishTitle":153,"definition":154,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"báo cáo ca bệnh","Báo cáo ca bệnh là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","case report","Báo cáo ca bệnh (case report) là một ấn phẩm y học mô tả chi tiết và có hệ thống về triệu chứng, chẩn đoán, điều trị và diễn tiến bất thường hoặc hiếm gặp của một bệnh nhân đơn lẻ trong thực hành lâm sàng.",{"id":156,"title":157,"term":156,"englishTitle":158,"definition":159,"discipline":22,"disciplineCode":107,"disciplineLabel":108,"disciplineColor":109,"disciplineIcon":110},"adrenalin","Adrenalin là gì? Công thức, cơ chế tác dụng và ứng dụng cấp cứu sinh tử","adrenaline","Adrenalin (epinephrine) là hormone và chất dẫn truyền thần kinh nhóm catecholamine do tủy thượng thận tiết ra, giữ vai trò thuốc cấp cứu đầu tay trong sốc phản vệ và hồi sinh tim phổi."]