[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_b%E1%BA%A5t%20%C4%91%E1%BB%91i%20x%E1%BB%A9ng{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_bất đối xứng":78},{"code":4,"data":5,"meta":19},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":61,"vietnamLatest":77},[],[8,24,37,47],{"publicationId":9,"title":10,"originalTitle":11,"authorNames":12,"authorCount":16,"journalName":17,"vietnamJournal":18,"publishDate":19,"publishYear":19,"totalCitation":20,"url":21,"doi":22,"summary":23},"6765d1cf-3fe3-4d36-a582-7fe523f12907","Ứng dụng blockchain và kiệt quệ tài chính: vai trò trung gian của bất đối xứng thông tin","Blockchain Adoption and Financial Distress: Mediating Role of Information Asymmetry",[13,14,15],"Yasmine Souissi","Ferdaws Ezzi","Anis Jarboui",3,"Journal of the Knowledge Economy",false,null,1,"https:\u002F\u002Flink.springer.com\u002F10.1007\u002Fs13132-023-01263-3","10.1007\u002Fs13132-023-01263-3","\u003Cp>Nghiên cứu tài chính doanh nghiệp phân tích vai trò trung gian của tình trạng \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">bất đối xứng\u003C\u002Fb> thông tin \u003Ci>information asymmetry\u003C\u002Fi> trong mối liên hệ giữa ứng dụng công nghệ \u003Ci>blockchain\u003C\u002Fi> và nguy cơ kiệt quệ tài chính. Dữ liệu bảng từ 420 công ty niêm yết cho thấy tính minh bạch của sổ cái phân tán giúp giảm thiểu rủi ro thông tin. Kết quả củng cố hiệu quả quản trị doanh nghiệp.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":25,"title":26,"originalTitle":19,"authorNames":27,"authorCount":16,"journalName":31,"vietnamJournal":18,"publishDate":32,"publishYear":33,"totalCitation":19,"url":34,"doi":35,"summary":36},"59dd9564-33e5-4e4e-a940-03c2114c394d","VAI TRÒ CỦA BẤT ĐỐI XỨNG NĂNG LƯỢNG SÓNG TUYỆT ĐỐI GIỮA HAI BÁN CẦU NÃO TRONG PHÁT HIỆN TRẦM CẢM",[28,29,30],"Trần Lê Nguyệt Minh","Đỗ Xuân Tĩnh","Lê Văn Quân","Tạp chí Y Dược học Quân sự","2026-06-28",2026,"https:\u002F\u002Fjmpm.vn\u002Findex.php\u002Fjmpm\u002Farticle\u002Fview\u002F2017","10.56535\u002Fjmpm.v51i6.2017","\u003Cp>Khảo sát điện não đồ EEG đánh giá mức độ \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">bất đối xứng\u003C\u002Fb> năng lượng sóng alpha tuyệt đối giữa hai bán cầu não trước trán ở bệnh nhân trầm cảm. Kết quả phân tích phổ tín hiệu chỉ ra sự mất cân bằng hoạt độ điện thế vỏ não trái - phải có độ nhạy 82,4% trong nhận diện rối loạn khí sắc. Tác giả đề xuất sử dụng chỉ số này làm dấu ấn sinh học chẩn đoán sớm.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":38,"title":39,"originalTitle":19,"authorNames":40,"authorCount":20,"journalName":42,"vietnamJournal":18,"publishDate":43,"publishYear":44,"totalCitation":19,"url":45,"doi":19,"summary":46},"54ec1883-7685-498e-9f85-954faeedbdd0","Tác động bất đối xứng và theo thời gian của các yếu tố kinh tế đến phát thải CO₂ tại Việt Nam",[41],"Xuân Phan Ngọc Yến","Tạp chí Khoa học xã hội miền Trung","2025-01-01",2025,"https:\u002F\u002Fvjol.info.vn\u002Findex.php\u002Fisscr\u002Farticle\u002Fview\u002F129236","\u003Cp>Nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng mô hình phi tuyến NARDL phân tích tác động \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">bất đối xứng\u003C\u002Fb> của tăng trưởng kinh tế và tiêu thụ năng lượng đến phát thải CO2 tại Việt Nam giai đoạn 1990-2020. Tác động của các cú sốc kinh tế tích cực và tiêu cực làm thay đổi cường độ phát thải với độ trễ thời gian khác biệt rõ rệt. Kết quả cung cấp căn cứ xây dựng lộ trình giảm phát thải carbon.\u003C\u002Fp>",{"publicationId":48,"title":49,"originalTitle":50,"authorNames":51,"authorCount":55,"journalName":19,"vietnamJournal":18,"publishDate":56,"publishYear":57,"totalCitation":19,"url":58,"doi":59,"summary":60},"b0cbc35b-b985-4518-a89e-82e00ab9a37b","Định lượng ba chiều về sự bất đối xứng của xương hàm dưới ở bệnh nhân người Caucasian trưởng thành với các mô hình xương sọ khác nhau về mặt sagittal và thẳng đứng. Nghiên cứu bằng hình ảnh chùm tia nón sử dụng quy trình phân đoạn và phản chiếu 3D","Three-dimensional quantification of mandibular asymmetries in Caucasian adult patients with different sagittal and vertical skeletal patterns. A cone beam study using 3D segmentation and mirroring procedures",[52,53,54],"Pilar España-Pamplona","Natalia Zamora-Martinez","Beatriz Tarazona-Álvarez",5,"2023-12-14",2023,"https:\u002F\u002Fhead-face-med.biomedcentral.com\u002Farticles\u002F10.1186\u002Fs13005-023-00400-2","10.1186\u002Fs13005-023-00400-2","\u003Cp>Khảo sát chẩn đoán hình ảnh CBCT 3D định lượng mức độ \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">bất đối xứng\u003C\u002Fb> xương hàm dưới ở 150 bệnh nhân có các dạng hình thái xương sọ khác nhau. Kỹ thuật phân đoạn và phản chiếu gương 3D giúp xác định chính xác sai lệch thể tích lồi cầu và góc hàm giữa hai bên. Kết quả hỗ trợ lập kế hoạch phẫu thuật chỉnh hình xương hàm mặt an toàn.\u003C\u002Fp>",[62],{"publicationId":63,"title":64,"originalTitle":19,"authorNames":65,"authorCount":69,"journalName":70,"vietnamJournal":71,"publishDate":72,"publishYear":57,"totalCitation":73,"url":74,"doi":75,"summary":76},"3efa7319-e070-4478-a101-1b7292a99194","TỔNG HỢP VÀ ĐÁNH GIÁ HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN, KHÁNG NẤM VÀ ĐỘC TẾ BÀO CÁC DẪN CHẤT 2-METHYLIMIDAZOL-4,5-DICARBOXAMID BẤT ĐỐI XỨNG",[66,67,68],"Huỳnh Nguyễn Hoài Phương","Trương Phương","Võ Thị Cẩm Vân",4,"Tạp chí Y Dược học Cần Thơ",true,"2023-07-12",0,"https:\u002F\u002Ftapchi.ctump.edu.vn\u002Findex.php\u002Fctump\u002Farticle\u002Fview\u002F631","10.58490\u002Fctump.2023i61.631","\u003Cp>Thực nghiệm hóa dược tổng hợp thành công 12 dẫn chất 2-methylimidazol-4,5-dicarboxamid mang cấu trúc \u003Cb class=\"publication-topic-keywords\">bất đối xứng\u003C\u002Fb> từ acid dicarboxylic ban đầu. Thử nghiệm in vitro ghi nhận hợp chất 4d thể hiện hoạt tính ức chế chọn lọc cao trên dòng tế bào ung thư vú MCF-7 với giá trị IC50 đạt 8,4 micromol\u002FL. Công trình đóng góp hướng phát triển khung phân tử kháng u tiềm năng.\u003C\u002Fp>",[],{"code":4,"data":79,"meta":19},{"id":80,"title":81,"description":82,"content":83,"term":84,"englishTitle":85,"synonyms":86,"definition":90,"discipline":91,"references":92,"faqs":114,"createUser":124,"publishUser":128,"keywords":132,"keywordCount":19,"enrichTopicLink":18,"status":133,"createTime":134,"updateTime":135,"publishTime":136,"linkEnrichedTime":19,"publicationScanTime":137,"contentErrorMessage":19,"viewCount":138,"relateTopics":139},"bất đối xứng","Bất đối xứng là gì? Khái niệm, bản chất và ý nghĩa khoa học","Bất đối xứng là sự vắng mặt của tính đối xứng qua phép biến đổi toán lý. Khám phá bất đối xứng trong vật lý hạt, hóa học lập thể, sinh học và khoa học xã hội.","\u003Cp>\u003Cstrong>Bất đối xứng\u003C\u002Fstrong> (tiếng Anh: \u003Cem>asymmetry\u003C\u002Fem>; hay còn gọi là tính không đối xứng) là trạng thái hoặc đặc tính của một hệ thống, cấu trúc hay quy luật vật lý không bảo toàn sự tương đương qua các phép biến đổi đối xứng hình học, không gian, thời gian hoặc trường hạt. Trong khi tính đối xứng (symmetry) là ngôn ngữ nền tảng của các định luật bảo toàn tự nhiên (theo Định lý Noether), thì chính sự bất đối xứng và các cơ chế phá vỡ đối xứng lại là động lực tạo nên sự phong phú, phức tạp và tiến hóa của vũ trụ vật chất. Bài viết này khảo sát khái niệm bất đối xứng qua các góc độ toán học, vật lý hạt cơ bản, hóa học lập thể, sinh học tiến hóa và kinh tế học thông tin.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bản chất toán học và hình học của bất đối xứng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong toán học và lý thuyết nhóm, một đối tượng được gọi là có tính đối xứng đối với một phép biến đổi \\(T\\) nếu nó bất biến dưới tác động của phép biến đổi đó: \\(T(X) = X\\). Bất đối xứng xảy ra khi tồn tại ít nhất một phép biến đổi trong nhóm biến đổi không gian (phép tịnh tiến, phép quay, phép phản xạ gương qua mặt phẳng hoặc phép nghịch đảo tâm) làm thay đổi trạng thái hình học hoặc cấu trúc của đối tượng: \\(T(X) \neq X\\).\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Một trường hợp đặc biệt quan trọng của bất đối xứng hình học là \u003Cstrong>tính bất đối xứng bàn tay (Chirality \u002F Handedness):\u003C\u002Fstrong> Một vật thể có tính chiral nếu nó không thể chồng khít hoàn toàn lên ảnh phản chiếu gương của chính nó (tương tự như bàn tay trái và bàn tay phải). Điều kiện cần và đủ để một vật thể có tính chiral là nó không chứa tâm đối xứng (\\(i\\)) và không chứa mặt phẳng phản xạ đối xứng (\\(\\sigma\\)).\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Biểu hiện của bất đối xứng trong các ngành khoa học tự nhiên\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bảng tổng hợp dưới đây minh họa các dạng bất đối xứng then chốt và ý nghĩa khoa học của chúng:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctable>\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Lĩnh vực khoa học\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Dạng bất đối xứng\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Cơ chế bản chất\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ý nghĩa và hệ quả khoa học\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Vật lý hạt cơ bản\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bất đối xứng CP (Charge-Parity Violation)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tương tác yếu phá vỡ tính đối xứng khi liên hợp điện tích C và nghịch đảo chẵn lẻ P\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Giải thích nghịch lý bất đối xứng vật chất - phản vật chất trong vũ trụ (Baryogenesis)\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Vật lý nhiệt động\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bất đối xứng thời gian (Arrow of Time)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Định luật II nhiệt động lực học: entropy của hệ cô lập luôn tăng theo thời gian (\\(\\Delta S \\ge 0\\))\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Xác lập hướng một chiều của thời gian vĩ mô từ quá khứ đến tương lai\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Hóa học lập thể\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bất đối xứng phân tử (Chirality \u002F Enantiomers)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Sự hiện diện của nguyên tử carbon bất đối xứng (\\(C^*\\)) gắn 4 nhóm thế khác nhau\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tổng hợp hữu cơ bất đối xứng (Asymmetric Synthesis), chọn lọc thụ thể thuốc\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Sinh học phân tử\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đồng nhất bất đối xứng (Homochirality)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Sự sống trên Trái Đất chỉ sử dụng L-amino acid cho protein và D-sugar cho acid nucleic\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bí ẩn lớn nhất về nguồn gốc sự sống (Abiogenesis)\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Giải phẫu thần kinh\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bất đối xứng bán cầu não (Hemispheric Lateralization)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bán cầu não trái ưu thế về ngôn ngữ và phân tích; bán cầu phải ưu thế về không gian và cảm xúc\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tối ưu hóa chức năng nhận thức bậc cao của não bộ người\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Kinh tế học\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bất đối xứng thông tin (Information Asymmetry)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Sự chênh lệch thông tin giữa các bên tham gia giao dịch kinh tế\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Lý thuyết thị trường xe cũ (Akerlof), rủi ro đạo đức trong bảo hiểm và tín dụng\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Ý nghĩa của bất đối xứng trong hóa học và dược phẩm\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Trong hóa học hữu cơ, hai phân tử là ảnh phản chiếu gương của nhau được gọi là cặp đối quang (enantiomer). Do các thụ thể protein, enzyme và kênh ion trong cơ thể người đều cấu tạo từ các L-amino acid bất đối xứng, cơ thể hoạt động như một \"ổ khóa chiral\" phân biệt rõ rệt hai đối quang của cùng một hoạt chất thuốc:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Thalidomide:\u003C\u002Fstrong> Dạng đồng phân \\((R)\\)-thalidomide có tác dụng an thần và giảm ốm nghén hiệu quả, trong khi đồng phân \\((S)\\)-thalidomide lại gây đột biến gen và dị tật cụt chi ở thai nhi.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Ethambutol:\u003C\u002Fstrong> Dạng \\((S,S)\\)-ethambutol là thuốc kháng lao mạnh mẽ, trong khi đồng phân \\((R,R)\\) lại gây viêm thần kinh thị giác dẫn đến mù lòa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch2>Bất đối xứng trong vật lý và nguồn gốc vũ trụ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo thuyết Vụ Nổ Lớn (Big Bang), lượng vật chất và phản vật chất sinh ra ban đầu phải hoàn toàn bằng nhau. Nếu tính đối xứng CP được bảo toàn tuyệt đối, toàn bộ vật chất và phản vật chất đã triệt tiêu lẫn nhau thành bức xạ thuần túy và vũ trụ ngày nay sẽ không tồn tại các thiên hà, ngôi sao hay sự sống. Năm 1967, nhà vật lý Andrei Sakharov đã chỉ ra ba điều kiện cần thiết để tạo ra sự thừa vật chất (Baryon asymmetry), trong đó điều kiện tiên quyết là sự vi phạm đối xứng liên hợp điện tích (C) và đối xứng chẵn lẻ (CP), được kiểm chứng thực nghiệm tại các máy gia tốc hạt CERN và Fermilab.\u003C\u002Fp>","Bất đối xứng","asymmetry",[87,88,85,89],"tính bất đối xứng","tính không đối xứng","dissymmetry","Bất đối xứng (asymmetry) là trạng thái hoặc đặc tính của một hệ thống, cấu trúc hay quy luật vật lý không bảo toàn sự tương đương qua các phép biến đổi đối xứng hình học, không gian, thời gian hoặc trường hạt.","NATURAL_SCIENCES",[93,100,107],{"citationText":94,"title":95,"authors":96,"source":97,"year":98,"doi":99,"url":19},"Gross, D. J. (1996). The role of symmetry in fundamental physics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 93(25), 14256-14259.","The role of symmetry in fundamental physics","David J. Gross","Proceedings of the National Academy of Sciences",1996,"10.1073\u002Fpnas.93.25.14256",{"citationText":101,"title":102,"authors":103,"source":104,"year":105,"doi":19,"url":106},"Eliel, E. L., & Wilen, S. H. (1994). Stereochemistry of Organic Compounds. John Wiley & Sons.","Stereochemistry of Organic Compounds","Ernest L. Eliel, Samuel H. Wilen","John Wiley & Sons",1994,"https:\u002F\u002Fwww.wiley.com\u002Fen-us\u002FStereochemistry+of+Organic+Compounds-p-9780471016700",{"citationText":108,"title":109,"authors":110,"source":111,"year":112,"doi":113,"url":19},"Akerlof, G. A. (1970). The market for 'lemons': Quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488-500.","The market for 'lemons': Quality uncertainty and the market mechanism","George A. Akerlof","The Quarterly Journal of Economics",1970,"10.2307\u002F1879431",[115,118,121],{"question":116,"answer":117},"Hiện tượng phá vỡ đối xứng tự phát (Spontaneous Symmetry Breaking) trong vật lý là gì?","Phá vỡ đối xứng tự phát là hiện tượng xảy ra khi phương trình mô tả các quy luật vật lý của một hệ thống hoàn toàn mang tính đối xứng, nhưng trạng thái năng lượng thấp nhất (trạng thái chân không) của hệ lại không mang tính đối xứng đó, giải thích nguồn gốc khối lượng của các hạt cơ bản qua cơ chế Higgs.",{"question":119,"answer":120},"Bất đối xứng lập thể (Chirality) trong hóa học có ý nghĩa quan trọng như thế nào đối với dược phẩm?","Tính bất đối xứng phân tử tạo ra các đối quang (enantiomer) có tính chất vật lý tương tự nhưng tác dụng sinh học hoàn toàn khác nhau khi tương tác với thụ thể bất đối xứng trong cơ thể người, tiêu biểu là thảm họa thuốc thalidomide (dạng đồng phân R an thần nhưng dạng S gây quái thai).",{"question":122,"answer":123},"Bất đối xứng thông tin (Information Asymmetry) trong kinh tế học là gì?","Bất đối xứng thông tin là tình huống trong một giao dịch kinh tế khi một bên sở hữu nhiều thông tin quan trọng hoặc chính xác hơn bên còn lại, dẫn đến các hiện tượng thất bại thị trường như lựa chọn bất lợi (adverse selection) và rủi ro đạo đức (moral hazard).",{"id":125,"researcherId":19,"name":126,"imageUrl":127},2681,"Cuong Ta","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocKFuWh0ZD601Hp0_V_2xAK3kIOs20Kyv3V5ZLBo6fwfjyymJYzE=s96-c",{"id":129,"researcherId":19,"name":130,"imageUrl":131},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",[80],"PUBLISHED","2025-05-27T01:38:43.624+00:00","2026-09-02T07:16:41.939+00:00","2025-07-09T04:20:27.514+00:00","2026-09-02T07:16:41.935+00:00",672,[140,143,146,149,152,161,166,171,177,187],{"id":141,"title":142,"term":141,"englishTitle":19,"definition":19,"discipline":19,"disciplineCode":19,"disciplineLabel":19,"disciplineColor":19,"disciplineIcon":19},"hồi quy phân vị","Hồi quy phân vị là gì? Các bài nghiên cứu khoa học",{"id":144,"title":145,"term":144,"englishTitle":19,"definition":19,"discipline":19,"disciplineCode":19,"disciplineLabel":19,"disciplineColor":19,"disciplineIcon":19},"phospholipid","Phospholipid là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":147,"title":148,"term":147,"englishTitle":19,"definition":19,"discipline":19,"disciplineCode":19,"disciplineLabel":19,"disciplineColor":19,"disciplineIcon":19},"bacillus subtilis","Bacillus subtilis là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":150,"title":151,"term":150,"englishTitle":19,"definition":19,"discipline":19,"disciplineCode":19,"disciplineLabel":19,"disciplineColor":19,"disciplineIcon":19},"sức cản","Sức cản là gì? Các bài nghiên cứu khoa học về Sức cản",{"id":153,"title":154,"term":155,"englishTitle":153,"definition":156,"discipline":91,"disciplineCode":157,"disciplineLabel":158,"disciplineColor":159,"disciplineIcon":160},"neutrino","Neutrino là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Neutrino","Neutrino là một loại hạt cơ bản thuộc họ lepton không mang điện tích, có khối lượng nghỉ cực nhỏ và tương tác với vật chất gần như duy nhất thông qua lực tương tác yếu và lực hấp dẫn.","natural-sciences","Khoa học tự nhiên","#0E9F9C","atom",{"id":162,"title":163,"term":162,"englishTitle":164,"definition":165,"discipline":91,"disciplineCode":157,"disciplineLabel":158,"disciplineColor":159,"disciplineIcon":160},"meson","Meson là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Meson","Meson là hạt hadron hạ nguyên tử có spin nguyên (boson), được cấu tạo từ một quark hóa trị và một phản quark hóa trị liên kết với nhau bởi tương tác mạnh truyền qua các gluon.",{"id":167,"title":168,"term":167,"englishTitle":169,"definition":170,"discipline":91,"disciplineCode":157,"disciplineLabel":158,"disciplineColor":159,"disciplineIcon":160},"siêu trường","Siêu trường là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","superfield","Siêu trường (superfield) là một hàm toán học trên siêu không gian mở rộng bởi các tọa độ Grassmann phản đối xứng, kết hợp cả trường boson và fermion trong cùng một biểu diễn đại số để mô tả các tương tác lượng tử có tính siêu đối xứng.",{"id":172,"title":173,"term":174,"englishTitle":175,"definition":176,"discipline":91,"disciplineCode":157,"disciplineLabel":158,"disciplineColor":159,"disciplineIcon":160},"nhân đôi","Nhân đôi DNA là gì? Cơ chế, các enzyme và ý nghĩa di truyền","Nhân đôi","DNA replication \u002F Gene duplication","Nhân đôi DNA là quá trình sinh học phân tử cơ bản trong đó phân tử DNA sợi kép được sao chép chính xác để tạo ra hai phân tử DNA giống hệt nhau, đảm bảo sự truyền đạt nguyên vẹn thông tin di truyền qua các thế hệ tế bào.",{"id":178,"title":179,"term":178,"englishTitle":180,"definition":181,"discipline":182,"disciplineCode":183,"disciplineLabel":184,"disciplineColor":185,"disciplineIcon":186},"leo thang","Leo thang là gì? Lý thuyết xung đột và mô hình kiểm soát","Escalation","Leo thang (tiếng Anh: escalation) là quá trình gia tăng có hệ thống hoặc bộc phát về cường độ, quy mô, mức độ bạo lực hoặc phạm vi can thiệp của các bên trong một mối quan hệ xung đột xã hội, chính trị hoặc quân sự.","SOCIAL_SCIENCES","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":188,"title":189,"term":188,"englishTitle":188,"definition":190,"discipline":91,"disciplineCode":157,"disciplineLabel":158,"disciplineColor":159,"disciplineIcon":160},"proton","Proton là gì? Cấu trúc và ứng dụng của Proton","Proton là một hạt hạ nguyên tử bền vững thuộc nhóm baryon cấu tạo từ hai quark lên và một quark xuống, mang điện tích nguyên tố dương và có khối lượng nghỉ xấp xỉ 1.6726 x 10^-27 kg nằm trong hạt nhân nguyên tử."]