[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_byId_accreditation":3},{"code":4,"data":5,"meta":24},"SUCCESS",{"id":6,"title":7,"description":8,"content":9,"term":6,"englishTitle":6,"synonyms":10,"definition":14,"discipline":15,"references":16,"faqs":39,"createUser":49,"publishUser":53,"keywords":57,"keywordCount":24,"enrichTopicLink":58,"status":59,"createTime":60,"updateTime":61,"publishTime":62,"linkEnrichedTime":24,"contentErrorMessage":24,"viewCount":63,"relateTopics":64},"accreditation","Accreditation là gì? Ý nghĩa, quy trình kiểm định và chuẩn quốc tế","Accreditation là kiểm định và công nhận chất lượng độc lập. Tìm hiểu 5 quan niệm chất lượng của Harvey & Green, quy trình 4 giai đoạn và chuẩn ABET, AUN-QA.","\u003Cp>Accreditation (thường được dịch là \u003Cem>kiểm định chất lượng\u003C\u002Fem> hoặc \u003Cem>công nhận chất lượng\u003C\u002Fem>) là một quy trình đánh giá chuyên nghiệp, độc lập và có hệ thống do một tổ chức kiểm định có thẩm quyền thực hiện nhằm xác minh và chứng nhận rằng một cơ sở giáo dục, một chương trình đào tạo, một phòng thí nghiệm hoặc một cơ sở y tế đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chất lượng đã được công bố trước. Vượt lên trên một thủ tục hành chính thuần túy, kiểm định chất lượng là trụ cột quản trị then chốt bảo đảm trách nhiệm giải trình trước xã hội, bảo vệ quyền lợi của người học và khách hàng, đồng thời tạo động lực cải tiến chất lượng liên tục (Continuous Quality Improvement) cho các tổ chức. Bài viết này trình bày các khái niệm lý thuyết nền tảng, quy trình kiểm định chuẩn mực, sự phân loại các hình thức kiểm định và thực tiễn triển khai tại Việt Nam và quốc tế.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Bản chất và các quan niệm về chất lượng trong kiểm định\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Để hiểu rõ bản chất của kiểm định, việc xác định tiêu chí chất lượng là điều cốt lõi. Trong công trình kinh điển được công bố trên tạp chí \u003Cem>Assessment & Evaluation in Higher Education\u003C\u002Fem>, Lee Harvey và Diana Green (1993) đã hệ thống hóa năm cách tiếp cận khái niệm chất lượng:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Khái niệm chất lượng\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Bản chất lý thuyết\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Cách tiếp cận trong bộ tiêu chuẩn kiểm định\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Chất lượng vượt trội (Excellence)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đạt đến các tiêu chuẩn cao cấp, danh tiếng học thuật và tính độc quyền\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đánh giá dựa trên đầu vào tuyển sinh tinh hoa, cơ sở vật chất hiện đại và giải thưởng khoa học\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Chất lượng hoàn hảo \u002F không lỗi (Perfection)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Không có khiếm khuyết, tuân thủ tuyệt đối các quy trình chuẩn đã định sẵn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Áp dụng triết lý Quản lý chất lượng toàn diện (TQM), kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ sai sót\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Phù hợp với mục đích (Fitness for Purpose)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sản phẩm hoặc chương trình đáp ứng đúng sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu đã cam kết\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đo lường mức độ hoàn thành chuẩn đầu ra (PLO) và sự hài lòng của các bên liên quan\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Giá trị đồng tiền (Value for Money)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hiệu quả đầu tư, tỷ lệ chi phí - lợi ích và trách nhiệm giải trình tài chính công\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách, thời gian tốt nghiệp và tỷ lệ có việc làm của sinh viên\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Chuyển đổi người học (Transformation)\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tạo ra sự gia tăng giá trị tri thức, kỹ năng và phẩm chất cho người học sau khóa đào tạo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Đánh giá mức độ tiến bộ năng lực và khả năng thích ứng nghề nghiệp của sinh viên trong suốt khóa học\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Hầu hết các bộ tiêu chuẩn kiểm định hiện đại trên thế giới ngày nay đều xây dựng dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa quan niệm \u003Cem>\"Phù hợp với mục đích\"\u003C\u002Fem> và \u003Cem>\"Chuyển đổi người học\"\u003C\u002Fem>, tập trung đo lường chuẩn đầu ra thực tế thay vì chỉ đếm số lượng tài nguyên đầu vào.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2>Vai trò kép của kiểm định chất lượng\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Theo phân tích chuyên sâu của Judith S. Eaton (2010) - nguyên Chủ tịch Hội đồng Kiểm định Giáo dục Đại học Hoa Kỳ (CHEA), hệ thống kiểm định vận hành đồng thời hai sứ mệnh quan trọng:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bảo đảm chất lượng và Trách nhiệm giải trình công khai (Quality Assurance & Public Accountability):\u003C\u002Fstrong> Kiểm định cung cấp chứng chỉ xác nhận độc lập cho công chúng, phụ huynh, sinh viên và nhà tuyển dụng rằng văn bằng của cơ sở đào tạo có giá trị thực chất; đồng thời là căn cứ pháp lý để chính phủ phân bổ ngân sách, cấp học bổng và phê duyệt tài trợ nghiên cứu khoa học.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Thúc đẩy cải tiến chất lượng nội bộ (Institutional Quality Improvement):\u003C\u002Fstrong> Quá trình chuẩn bị kiểm định buộc toàn bộ đội ngũ cán bộ, giảng viên và nhà quản lý phải tự rà soát, nhận diện những điểm nghẽn trong chương trình giảng dạy, phương pháp kiểm tra đánh giá và dịch vụ hỗ trợ sinh viên để liên tục khắc phục.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2>Quy trình kiểm định chất lượng bốn giai đoạn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Một chu kỳ kiểm định chất lượng tiêu chuẩn (thường có hiệu lực từ ba đến năm năm) luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình bốn bước:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>1. Tự đánh giá (Internal Self-Assessment):\u003C\u002Fstrong> Cơ sở đào tạo thành lập hội đồng tự đánh giá, thu thập minh chứng, phân tích điểm mạnh, tồn tại theo từng tiêu chí trong bộ tiêu chuẩn và hoàn thiện Báo cáo Tự đánh giá (SAR - Self-Assessment Report).\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>2. Đánh giá ngoài (External Peer Review):\u003C\u002Fstrong> Đoàn chuyên gia kiểm định độc lập (gồm các giáo sư, nhà quản lý giáo dục và đại diện doanh nghiệp) nghiên cứu hồ sơ minh chứng, sau đó tiến hành khảo sát thực địa tại cơ sở: phỏng vấn lãnh đạo, giảng viên, sinh viên, cựu sinh viên, nhà tuyển dụng và kiểm tra thực tế phòng thí nghiệm, thư viện.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>3. Ra quyết định công nhận (Accreditation Decision):\u003C\u002Fstrong> Hội đồng Kiểm định độc lập họp kín, bỏ phiếu đánh giá và ban hành nghị quyết công nhận đạt chuẩn (Accredited), công nhận có điều kiện, hoặc không công nhận.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>4. Giám sát và cải tiến sau kiểm định (Post-accreditation Monitoring):\u003C\u002Fstrong> Cơ sở đào tạo xây dựng kế hoạch hành động khắc phục các khuyến nghị của đoàn chuyên gia và định kỳ gửi báo cáo giám sát chất lượng giữa kỳ.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2>Phân loại các hình thức kiểm định chất lượng\u003C\u002Fh2>\n\u003Ch3>1. Kiểm định cấp cơ sở đào tạo (Institutional Accreditation)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Thẩm định toàn diện bức tranh tổng thể của một trường đại học hoặc viện nghiên cứu, bao gồm: cơ cấu quản trị, chiến lược phát triển, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu khoa học, nguồn lực tài chính và đóng góp phục vụ cộng đồng.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3>2. Kiểm định cấp chương trình đào tạo (Programmatic \u002F Specialized Accreditation)\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Đánh giá chuyên sâu vào một ngành học hoặc một chương trình cụ thể nhằm bảo đảm sinh viên tốt nghiệp có đủ năng lực hành nghề chuyên môn. Các tổ chức kiểm định chuyên ngành danh tiếng quốc tế gồm có:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ABET (Hoa Kỳ):\u003C\u002Fstrong> Tiêu chuẩn vàng kiểm định các chương trình đào tạo Kỹ thuật - Công nghệ, Khoa học Máy tính và Ứng dụng.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>AACSB, AMBA, EQUIS (Ba vương miện - Triple Crown):\u003C\u002Fstrong> Các bộ tiêu chuẩn kiểm định hàng đầu thế giới dành riêng cho các trường đào tạo Kinh doanh và Quản trị.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>AUN-QA (Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á):\u003C\u002Fstrong> Bộ tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng giáo dục đại học phổ biến và uy tín bậc nhất trong khu vực ASEAN.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch3>3. Kiểm định trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và bệnh viện\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Không chỉ giới hạn trong giáo dục, kiểm định là tiêu chuẩn sống còn trong ngành y tế. Tổng quan hệ thống của Greenfield và Braithwaite (2008) chỉ ra rằng việc tham gia các hệ thống kiểm định bệnh viện quốc tế khắt khe (như Ủy ban Giám định Quốc tế - JCI của Hoa Kỳ) giúp giảm thiểu đáng kể các tai biến y khoa, chuẩn hóa quy trình vô trùng, nâng cao độ an toàn phẫu thuật và xây dựng văn hóa làm việc minh bạch trong bệnh viện.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Hệ thống tiêu chuẩn kiểm định phòng thí nghiệm và doanh nghiệp\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bên cạnh lĩnh vực giáo dục và y tế, kiểm định và công nhận chất lượng còn đóng vai trò xương sống trong thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tiêu chuẩn ISO\u002FIEC 17025:\u003C\u002Fstrong> Bộ chuẩn quốc tế công nhận năng lực của các phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn, đảm bảo kết quả đo lường và phân tích hóa lý có độ tin cậy tuyệt đối và được thừa nhận lẫn nhau giữa các quốc gia.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Tiêu chuẩn ISO 15189:\u003C\u002Fstrong> Tiêu chuẩn chuyên biệt dành riêng cho các phòng xét nghiệm y tế, đảm bảo an toàn sinh học và độ chuẩn xác của các kết quả xét nghiệm huyết học, sinh hóa và vi sinh lâm sàng.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hiệp định thừa nhận lẫn nhau (MRA):\u003C\u002Fstrong> Các tổ chức công nhận quốc tế như Diễn đàn Công nhận Quốc tế (IAF) và Hiệp hội Công nhận Phòng thí nghiệm Quốc tế (ILAC) giúp các chứng chỉ kiểm định chất lượng được công nhận xuyên biên giới, xóa bỏ các rào cản kỹ thuật trong thương mại song phương và đa phương.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2>Thực tiễn kiểm định chất lượng tại Việt Nam\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tại Việt Nam, Luật Giáo dục Đại học sửa đổi năm 2018 quy định kiểm định chất lượng là điều kiện bắt buộc đối với tất cả các trường đại học và cao đẳng. Hệ thống kiểm định quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý gồm các Trung tâm Kiểm định Chất lượng Giáo dục trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, ĐHQG TP.HCM, Đại học Đà Nẵng, Hiệp hội các trường ĐH-CĐ Việt Nam và Đại học Vinh.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bên cạnh việc hoàn thành kiểm định quốc gia, nhiều trường đại học hàng đầu Việt Nam (như Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Y Dược) đang tích cực mở rộng kiểm định theo các chuẩn quốc tế AUN-QA, ABET, ACBSP, FIBAA, HCÉRES. Đây là bước đi chiến lược giúp khẳng định vị thế học thuật của giáo dục Việt Nam trên bản đồ quốc tế và tạo điều kiện thuận lợi cho việc công nhận văn bằng tương đương trên toàn cầu.\u003C\u002Fp>",[11,12,13],"kiểm định chất lượng","công nhận chất lượng","kiểm định giáo dục","Accreditation (kiểm định hoặc công nhận chất lượng) là quy trình đánh giá có hệ thống và độc lập của một cơ quan có thẩm quyền nhằm xác nhận một cơ sở đào tạo, chương trình học hoặc tổ chức dịch vụ đạt chuẩn chất lượng xác định.","SOCIAL_SCIENCES",[17,25,32],{"citationText":18,"title":19,"authors":20,"source":21,"year":22,"doi":23,"url":24},"Harvey, L., & Green, D. (1993). Defining quality. Assessment & Evaluation in Higher Education, 18(1), 9-34.","Defining quality","Harvey, L., Green, D.","Assessment & Evaluation in Higher Education",1993,"10.1080\u002F0260293930180102",null,{"citationText":26,"title":27,"authors":28,"source":29,"year":30,"doi":31,"url":24},"Greenfield, D., & Braithwaite, J. (2008). Health sector accreditation research: a systematic review. International Journal for Quality in Health Care, 20(3), 172-183.","Health sector accreditation research: a systematic review","Greenfield, D., Braithwaite, J.","International Journal for Quality in Health Care",2008,"10.1093\u002Fintqhc\u002Fmzn005",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":36,"year":37,"doi":38,"url":24},"Eaton, J. S. (2010). The Role of Accreditation of Higher Education Institutions. International Encyclopedia of Education, 381-386.","The Role of Accreditation of Higher Education Institutions","Eaton, J. S.","International Encyclopedia of Education",2010,"10.1016\u002Fb978-0-08-044894-7.00832-0",[40,43,46],{"question":41,"answer":42},"Kiểm định chất lượng (Accreditation) khác gì so với chứng nhận ISO?","Chứng nhận ISO (như ISO 9001) chủ yếu đánh giá tính nhất quán và sự tuân thủ các quy trình quản lý văn bản, trong khi kiểm định giáo dục hoặc y tế đi sâu vào đánh giá chất lượng chuyên môn thực chất, mức độ đạt chuẩn đầu ra năng lực của người học và hiệu quả khám chữa bệnh lâm sàng.",{"question":44,"answer":45},"Sinh viên theo học một chương trình được kiểm định quốc tế có lợi thế gì?","Sinh viên tốt nghiệp từ các chương trình đạt chuẩn kiểm định quốc tế (như ABET, AACSB, AUN-QA) được ưu tiên công nhận văn bằng khi xin học bổng sau đại học, dễ dàng chuyển tiếp tín chỉ giữa các trường đại học nước ngoài và có lợi thế cạnh tranh vượt trội khi ứng tuyển vào các tập đoàn đa quốc gia.",{"question":47,"answer":48},"Kết quả kiểm định chất lượng có giá trị vĩnh viễn không?","Không. Chứng nhận kiểm định chỉ có giá trị trong một chu kỳ nhất định (thường từ 3 đến 5 năm). Sau thời hạn này, cơ sở đào tạo bắt buộc phải thực hiện lại toàn bộ quy trình tái kiểm định để duy trì chứng chỉ công nhận.",{"id":50,"researcherId":24,"name":51,"imageUrl":52},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":54,"researcherId":24,"name":55,"imageUrl":56},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[6],false,"PUBLISHED","2024-01-16T02:50:43.032+00:00","2026-08-26T07:24:40.048+00:00","2025-07-14T16:14:48.149+00:00",638,[65,75,80,85,89,94,99,104,109,115],{"id":66,"title":67,"term":68,"englishTitle":69,"definition":70,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"tương tác xã hội","Tương tác xã hội là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","Tương tác xã hội","social interaction","Tương tác xã hội (social interaction) là quá trình giao tiếp, hành động và phản ứng tương hỗ qua lại có ý nghĩa biểu trưng giữa hai hay nhiều cá nhân hoặc nhóm người trong một bối cảnh xã hội xác định.","social-sciences","Khoa học xã hội","#E08600","users",{"id":76,"title":77,"term":76,"englishTitle":78,"definition":79,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"thành tích học tập","Thành tích học tập là gì? Yếu tố tâm lý Richardson, Hattie và SES Sirin","academic achievement","Thành tích học tập là mức độ nắm vững tri thức, kỹ năng tư duy và phẩm chất của người học được định lượng qua điểm số và đánh giá chuẩn hóa, chịu sự chi phối của tự nhận thức học thuật Richardson, chiến lược sư phạm Hattie và điều kiện kinh tế xã hội Sirin.",{"id":81,"title":82,"term":81,"englishTitle":83,"definition":84,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"hài hước","Hài hước là gì? Cơ sở tâm lý học, thần kinh và ứng dụng","humor","Hài hước là hiện tượng tâm lý - nhận thức và hành vi xã hội đặc trưng bởi khả năng tạo ra, cảm nhận và biểu đạt các kích thích mang tính bất đối xứng, phi lý hoặc bất ngờ nhằm khơi gợi tiếng cười, niềm vui và sự gắn kết liên cá nhân.",{"id":86,"title":87,"term":86,"englishTitle":86,"definition":88,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"pedagogy","Pedagogy là gì? Các nghiên cứu khoa học về Pedagogy","Pedagogy là khoa học và nghệ thuật giáo dục nghiên cứu về lý thuyết, phương pháp giảng dạy và quá trình tương tác sư phạm nhằm tối ưu hóa việc học.",{"id":90,"title":91,"term":90,"englishTitle":92,"definition":93,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"cô lập xã hội","Cô lập xã hội là gì? Tác động sức khỏe và biện pháp can thiệp","social isolation","Cô lập xã hội là tình trạng khách quan khi một cá nhân thiếu hụt các mối quan hệ và tiếp xúc xã hội thường xuyên, gây ra các nguy cơ bệnh lý tim mạch, tâm thần và tử vong sớm.",{"id":95,"title":96,"term":95,"englishTitle":97,"definition":98,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"nghiên cứu so sánh","Nghiên cứu so sánh: Khái niệm, phương pháp và ứng dụng","Comparative research","Nghiên cứu so sánh là phương pháp khoa học dùng để phân tích, đối chiếu sự tương đồng và khác biệt giữa hai hoặc nhiều đơn vị nghiên cứu nhằm làm rõ cơ chế, quy luật và các nhân tố tác động.",{"id":100,"title":101,"term":100,"englishTitle":102,"definition":103,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"hiệu quả kỹ thuật","Hiệu quả kỹ thuật là gì? Các công bố khoa học về Hiệu quả kỹ thuật","technical efficiency","Hiệu quả kỹ thuật (Technical Efficiency, TE) trong kinh tế học vi mô và phân tích sản xuất là khả năng của một đơn vị ra quyết định (DMU, như doanh nghiệp hoặc nông hộ) tạo ra mức sản lượng đầu ra tối đa từ một tập hợp các yếu tố đầu vào nhất định, hoặc sử dụng mức đầu vào tối thiểu để đạt được một mức sản lượng cho trước.",{"id":105,"title":106,"term":105,"englishTitle":107,"definition":108,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"hòa nhập","Hòa nhập là gì? Các nghiên cứu khoa học về Hòa nhập","social inclusion","Hòa nhập là quá trình tạo điều kiện để mọi cá nhân và nhóm người yếu thế được tham gia bình đẳng vào các quyền lợi, cơ hội và đời sống kinh tế xã hội.",{"id":110,"title":111,"term":112,"englishTitle":113,"definition":114,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"bảo tồn và phát huy","Bảo tồn và phát huy là gì? Khái niệm, nguyên lý và thực tiễn","Bảo tồn và phát huy","conservation and promotion","Bảo tồn và phát huy là cặp phạm trù phản ánh mối quan hệ biện chứng giữa việc giữ gìn tính nguyên vẹn của di sản, tài nguyên và việc khai thác, lan tỏa các giá trị đó phục vụ sự phát triển bền vững.",{"id":116,"title":117,"term":116,"englishTitle":118,"definition":119,"discipline":15,"disciplineCode":71,"disciplineLabel":72,"disciplineColor":73,"disciplineIcon":74},"ảnh hưởng xã hội","Ảnh hưởng xã hội là gì? Bản chất, cơ chế và ứng dụng","social influence","Ảnh hưởng xã hội là quá trình mà hành vi, thái độ hoặc niềm tin của một cá nhân bị thay đổi do tác động trực tiếp hoặc gián tiếp từ người khác."]