[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_%C4%91%C3%B4ng%20phi{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_đông phi":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":22,"discipline":23,"references":24,"faqs":46,"createUser":59,"publishUser":63,"keywords":67,"keywordCount":78,"enrichTopicLink":79,"status":80,"createTime":81,"updateTime":82,"publishTime":83,"linkEnrichedTime":84,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":85,"relateTopics":86},"đông phi","Đông phi là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học liên quan","Đông Phi là khu vực địa lý và chính trị ở phía đông châu Phi, bao gồm nhiều quốc gia có đặc điểm tự nhiên, văn hóa và kinh tế đa dạng. Theo phân loại của Liên Hợp Quốc, Đông Phi gồm 19 nước, là nơi giao thoa giữa bản sắc bản địa và ảnh hưởng toàn cầu với vai trò chiến lược ở lục địa Phi. ","\u003Cp>\u003Cstrong>Đông Phi\u003C\u002Fstrong> (East Africa) là khu vực địa lý và kinh tế - chính trị nằm ở phần phía đông châu lục châu Phi, bao gồm các quốc gia thuộc vùng Hồ Lớn châu Phi, Sừng châu Phi và dải duyên hải Ấn Độ Dương. Khu vực này sở hữu địa hình Thung lũng Tách giãn Lớn đặc trưng, đa dạng sinh học phong phú và bề dày lịch sử được coi là một trong những cái nôi tiến hóa quan trọng nhất của loài người.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTheo định nghĩa của UN Statistics Division (M49), Đông Phi bao gồm 19 quốc gia: Burundi, Comoros, Djibouti, Eritrea, Ethiopia, Kenya, Madagascar, Malawi, Mauritius, Mozambique, Rwanda, Seychelles, Somalia, South Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe và Réunion (lãnh thổ hải ngoại của Pháp). Một số tổ chức khu vực, như Liên minh châu Phi (AU), Cộng đồng Đông Phi (EAC) hay Cơ quan Liên chính phủ về phát triển (IGAD), có định nghĩa thu hẹp hơn, thường bao gồm khoảng 7 đến 11 quốc gia.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nSự đa dạng trong cách định nghĩa cho thấy Đông Phi không chỉ là khái niệm địa lý đơn thuần mà còn là cấu trúc khu vực mang tính kinh tế, chính trị và văn hóa. Đây là nơi giao thoa giữa các yếu tố bản địa châu Phi và ảnh hưởng quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực như thương mại, an ninh khu vực, và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22bi%E1%BA%BFn%20%C4%91%E1%BB%95i%20kh%C3%AD%20h%E1%BA%ADu%22%7D}}.\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Vị trí địa lý và đặc điểm tự nhiên\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐông Phi nằm ở phần phía đông của châu Phi lục địa, kéo dài từ Biển Đỏ đến Ấn Độ Dương và từ Sudan đến Mozambique. Ngoài phần đất liền, khu vực này còn bao gồm nhiều quốc đảo nằm trong vành đai Tây Ấn Độ Dương như Madagascar, Comoros, Seychelles và Mauritius. Vị trí chiến lược này giúp Đông Phi đóng vai trò là cửa ngõ giao thương giữa châu Phi với Trung Đông và châu Á.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nĐịa hình Đông Phi rất đa dạng, gồm các dãy núi cao như Kilimanjaro, dãy Rwenzori, các cao nguyên đá bazan, thung lũng nứt tách Đông Phi (East African Rift Valley), và các hệ thống hồ lớn như hồ Victoria, hồ Tanganyika và hồ Malawi. Nhiều vùng trong khu vực nằm trong vành đai núi lửa cổ, với hoạt động kiến tạo còn đang diễn ra mạnh mẽ, dẫn đến nhiều động đất và phun trào núi lửa định kỳ.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nKhu vực có khí hậu trải dài từ khô hạn, bán sa mạc (ở Somalia, Djibouti) đến ôn đới nhiệt đới cao nguyên (ở Ethiopia, Kenya) và {{topic|%7B%22topic%22%3A%22r%E1%BB%ABng%20m%C6%B0a%20nhi%E1%BB%87t%20%C4%91%E1%BB%9Bi%22%7D}} (ở Uganda, Rwanda). Hệ sinh thái tại đây có giá trị sinh học rất cao, là nơi sinh sống của nhiều loài {{topic|%7B%22topic%22%3A%22%C4%91%E1%BB%99ng%20v%E1%BA%ADt%20hoang%20d%C3%A3%22%7D}} đặc hữu và các khu {{topic|%7B%22topic%22%3A%22b%E1%BA%A3o%20t%E1%BB%93n%20thi%C3%AAn%20nhi%C3%AAn%22%7D}} nổi tiếng như Serengeti (Tanzania) và Maasai Mara (Kenya).\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Lịch sử hình thành và phát triển khu vực\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐông Phi được xem là cái nôi của nhân loại với nhiều di tích khảo cổ học quan trọng chứng minh sự hiện diện của tổ tiên loài người từ hàng triệu năm trước. Hóa thạch Australopithecus afarensis nổi tiếng mang tên Lucy được phát hiện ở khu vực Afar (Ethiopia), có niên đại khoảng 3,2 triệu năm. Điều này khiến khu vực trở thành trung tâm nghiên cứu tiến hóa loài người. [Smithsonian – Human Origins]\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nVào thời kỳ cổ đại và trung đại, Đông Phi có nhiều nền văn minh phát triển như Đế chế Aksum (Ethiopia) – một trong những vương quốc đầu tiên ở châu Phi chấp nhận Kitô giáo, hay các thành bang Hồi giáo Swahili dọc bờ biển Đông. Các hệ thống thương mại trên biển kết nối vùng này với bán đảo Ả Rập, Ba Tư và Ấn Độ, tạo nên một mạng lưới giao lưu văn hóa – tôn giáo – kinh tế phong phú.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTrong thời kỳ cận đại, Đông Phi trở thành tâm điểm của các thế lực thực dân châu Âu. Anh, Pháp, Đức và Ý tranh giành ảnh hưởng tại đây từ cuối thế kỷ 19. Hầu hết các nước trong khu vực giành được độc lập vào giữa thế kỷ 20, nhưng vẫn còn chịu ảnh hưởng sâu sắc của cấu trúc thuộc địa, đặc biệt là trong việc phân định ranh giới hành chính quốc gia.\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Dân cư và ngôn ngữ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐông Phi có dân số hơn 400 triệu người (tính đến năm 2023), với mật độ dân cư phân bố không đồng đều. Một số khu vực đô thị như Nairobi (Kenya), Addis Ababa (Ethiopia) và Kampala (Uganda) là các trung tâm dân cư lớn và đang phát triển nhanh. Trong khi đó, vùng Sừng châu Phi và các vùng cao nguyên ở Ethiopia có dân số thưa thớt, chủ yếu sống bằng nông nghiệp tự cung.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCư dân Đông Phi thuộc nhiều nhóm sắc tộc và ngôn ngữ khác nhau, gồm:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Nhóm Bantu: chiếm đa số tại Uganda, Kenya, Tanzania\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nhóm Nilotic: phổ biến ở Nam Sudan, Uganda, Kenya\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nhóm Cushitic: phân bố chủ yếu ở Ethiopia, Somalia, Djibouti\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Nhóm Semitic: như người Amhara, Tigray ở Ethiopia\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nVề ngôn ngữ, Đông Phi sử dụng hàng trăm ngôn ngữ khác nhau, trong đó Swahili là ngôn ngữ giao tiếp khu vực được dùng phổ biến tại Kenya, Tanzania và Uganda. Một số ngôn ngữ quốc gia gồm Amharic (Ethiopia), Somali (Somalia), và Kinyarwanda (Rwanda). Ngôn ngữ chính thức tại nhiều quốc gia vẫn là tiếng Anh hoặc tiếng Pháp – hệ quả từ quá trình thuộc địa hóa. [Ethnologue – Languages of Africa]\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctxt>\n\u003Ch2>Kinh tế khu vực Đông Phi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nKinh tế Đông Phi là sự pha trộn giữa các nền nông nghiệp truyền thống, các ngành khai khoáng, dịch vụ và một số ngành công nghiệp non trẻ. Tăng trưởng kinh tế ở khu vực này đã đạt mức trung bình 5–6%\u002Fnăm trong giai đoạn 2015–2019, cao hơn so với phần lớn các khu vực khác của châu Phi, theo Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB).\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác nền kinh tế lớn trong khu vực gồm Ethiopia, Kenya, Tanzania và Uganda đang có xu hướng đa dạng hóa, chú trọng vào xây dựng hạ tầng, xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp, phát triển {{topic|%7B%22topic%22%3A%22n%C4%83ng%20l%C6%B0%E1%BB%A3ng%20t%C3%A1i%20t%E1%BA%A1o%22%7D}} và thu hút đầu tư nước ngoài. Trong khi đó, các quốc gia nhỏ như Comoros, Djibouti và Seychelles chủ yếu dựa vào cảng biển, du lịch và viện trợ quốc tế.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCác mặt hàng xuất khẩu chủ lực:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Cà phê, chè, hoa cắt cành (Kenya, Ethiopia, Rwanda)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Vàng, đá quý, khí tự nhiên (Tanzania, Mozambique)\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Dệt may và da thuộc (Ethiopia, Madagascar)\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nTuy nhiên, khu vực vẫn phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng như cơ sở hạ tầng yếu, tỷ lệ nghèo đói cao, nợ công tăng, tỉ lệ thất nghiệp thanh niên lớn và sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Tổ chức khu vực và hợp tác liên chính phủ\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐông Phi là khu vực có mật độ tổ chức khu vực dày đặc, với ba liên minh quan trọng nhất là: Cộng đồng Đông Phi (EAC), Cơ quan liên chính phủ về phát triển (IGAD), và Thị trường chung Đông và Nam Phi (COMESA). Các tổ chức này đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hội nhập kinh tế, ổn định chính trị và giải quyết khủng hoảng nhân đạo.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nCộng đồng Đông Phi (EAC) bao gồm 7 quốc gia: Burundi, DRC, Kenya, Rwanda, South Sudan, Tanzania và Uganda. EAC đang xây dựng thị trường chung và hướng tới {{topic|%7B%22topic%22%3A%22li%C3%AAn%20minh%20ti%E1%BB%81n%20t%E1%BB%87%22%7D}}, với đồng tiền chung dự kiến ra mắt vào cuối thập kỷ này. IGAD tập trung nhiều hơn vào quản trị xung đột, nạn đói và biến đổi khí hậu trong khu vực Sừng châu Phi. [IGAD – Intergovernmental Authority on Development]\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nSự hợp tác khu vực này còn nhằm tăng sức mạnh đàm phán với các khối kinh tế lớn, thu hút đầu tư quốc tế, và giải quyết vấn đề xuyên biên giới như di cư, biến đổi khí hậu và khủng bố.\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Biến đổi khí hậu và an ninh môi trường\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐông Phi là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu toàn cầu. Sự gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng cực đoan như hạn hán, lũ lụt và sa mạc hóa đã gây ảnh hưởng lớn đến an ninh lương thực, nước sạch và hệ sinh thái.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nBáo cáo từ Climate Knowledge Portal của World Bank cho biết, {{topic|%7B%22topic%22%3A%22nhi%E1%BB%87t%20%C4%91%E1%BB%99%20trung%20b%C3%ACnh%22%7D}} tại Đông Phi đã tăng hơn 1°C trong thế kỷ qua, và dự kiến tiếp tục tăng 1,5–3°C vào cuối thế kỷ 21. Điều này làm giảm {{topic|%7B%22topic%22%3A%22n%C4%83ng%20su%E1%BA%A5t%20n%C3%B4ng%20nghi%E1%BB%87p%22%7D}} và tăng nguy cơ di cư do môi trường.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMột số tác động điển hình:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Hạn hán kéo dài ở Ethiopia, Somalia và Kenya\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Lũ lụt thường xuyên tại Nam Sudan và các vùng thấp Uganda\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Suy giảm mực nước hồ Victoria, ảnh hưởng đến đánh bắt thủy sản\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nCác quốc gia trong khu vực đang kêu gọi tăng cường tài chính khí hậu, chuyển giao công nghệ xanh và hỗ trợ kỹ thuật từ cộng đồng quốc tế nhằm tăng cường khả năng thích ứng và giảm thiểu rủi ro khí hậu.\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Xung đột và thách thức an ninh\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nTình trạng xung đột vũ trang và bất ổn chính trị là thách thức lớn nhất đối với sự {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%C3%A1t%20tri%E1%BB%83n%20b%E1%BB%81n%20v%E1%BB%AFng%22%7D}} ở Đông Phi. Từ nội chiến ở Ethiopia và Sudan, khủng bố ở Somalia, đến bạo lực sắc tộc ở Nam Sudan, khu vực liên tục rơi vào vòng xoáy di cư cưỡng bức và khủng hoảng nhân đạo.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nTheo số liệu từ UNHCR, tính đến năm 2024, hơn 4 triệu người đã bị buộc phải rời bỏ nhà cửa tại vùng Sừng châu Phi do chiến tranh, thiên tai hoặc đói kém. Nhiều người sống trong điều kiện tạm bợ tại các trại tị nạn lớn ở Kenya, Uganda và Sudan.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nMối đe dọa từ các nhóm khủng bố như Al-Shabaab tiếp tục ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh khu vực, gây thiệt hại về nhân mạng, cản trở {{topic|%7B%22topic%22%3A%22ph%C3%A1t%20tri%E1%BB%83n%20kinh%20t%E1%BA%BF%22%7D}} và làm suy giảm niềm tin vào chính quyền. Ngoài ra, tranh chấp nguồn nước giữa các quốc gia có chung sông Nile (Ethiopia, Sudan, Ai Cập) cũng là điểm nóng tiềm tàng trong quan hệ khu vực.\n\n\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Văn hóa và di sản\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\nĐông Phi có nền văn hóa phong phú, kết hợp giữa các truyền thống bản địa châu Phi, ảnh hưởng Hồi giáo dọc bờ biển Swahili và các yếu tố phương Tây từ thời thuộc địa. Âm nhạc, trang phục, lễ hội và các nghi lễ truyền thống vẫn được gìn giữ mạnh mẽ trong đời sống cộng đồng.\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\nUNESCO đã công nhận nhiều di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới tại khu vực Đông Phi, tiêu biểu như:\n\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n  \u003Cli>Thành phố đá (Stone Town), Zanzibar – Tanzania\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Đền đá khắc đá tại Lalibela – Ethiopia\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Công viên quốc gia Serengeti – Tanzania\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>Khu bảo tồn núi Rwenzori – Uganda\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\nNgoài giá trị lịch sử, các di sản này còn là nguồn thu quan trọng từ du lịch sinh thái. Du lịch đóng góp trung bình 7–10% GDP tại nhiều nước trong khu vực, đặc biệt là Kenya, Tanzania và Rwanda. [UNESCO – World Heritage Africa]\n\n\u003C\u002Fp>\u003C\u002Ftxt>","East Africa",[19,20,21],"khu vực Đông Phi","vùng Đông Phi","Eastern Africa","Đông Phi là tiểu vùng địa lý và địa chính trị - kinh tế nằm ở phần phía đông châu Phi, bao gồm các quốc gia vùng Sừng châu Phi, vùng Hồ Lớn và duyên hải Ấn Độ Dương, nổi tiếng với Thung lũng Tách giãn Lớn và là cái nôi tiến hóa trọng yếu của nhân loại.","SOCIAL_SCIENCES",[25,32,39],{"citationText":26,"title":27,"authors":28,"source":29,"year":30,"doi":31,"url":10},"Johanson, D. C., Taieb, M. (1976). Plio—Pleistocene hominid discoveries in Hadar, Ethiopia. Nature, 260(5549), 293-297.","Plio—Pleistocene hominid discoveries in Hadar, Ethiopia","Johanson, D. C., Taieb, M.","Nature",1976,"10.1038\u002F260293a0",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":36,"year":37,"doi":38,"url":10},"Nicholson, S. E. (2017). Climate and climatic variability of rainfall over eastern Africa. Reviews of Geophysics, 55(3), 590-635.","Climate and climatic variability of rainfall over eastern Africa","Nicholson, S. E.","Reviews of Geophysics",2017,"10.1002\u002F2016rg000544",{"citationText":40,"title":41,"authors":42,"source":43,"year":44,"doi":45,"url":10},"McIntyre, M. A. (2005). Trade Integration in the East African Community. IMF Working Papers, 2005(143).","Trade Integration in the East African Community","McIntyre, M. A.","IMF Working Papers",2005,"10.5089\u002F9781451861624.001",[47,50,53,56],{"question":48,"answer":49},"Đông Phi bao gồm những quốc gia nào theo phân vùng Liên Hợp Quốc?","Theo tiêu chuẩn UN M49, Đông Phi bao gồm 19 quốc gia và vùng lãnh thổ: Burundi, Comoros, Djibouti, Eritrea, Ethiopia, Kenya, Madagascar, Malawi, Mauritius, Mayotte, Mozambique, Réunion, Rwanda, Seychelles, Somalia, Nam Sudan, Uganda, Tanzania và Zambia.",{"question":51,"answer":52},"Tại sao Đông Phi được coi là cái nôi của loài người?","Thung lũng Tách giãn Đông Phi (Great Rift Valley) là nơi lưu giữ tầng địa chất lý tưởng bảo tồn nhiều mẫu hóa thạch hominin cổ xưa nhất thế giới, tiêu biểu như hóa thạch Australopithecus afarensis (Lucy) có niên đại 3,2 triệu năm tại Hadar, Ethiopia.",{"question":54,"answer":55},"Cộng đồng Đông Phi (EAC) đóng vai trò gì trong phát triển kinh tế khu vực?","EAC là khối liên minh kinh tế - chính trị khu vực thúc đẩy tự do hóa thương mại, liên minh thuế quan, lưu chuyển vốn và lao động tự do giữa các quốc gia thành viên, nhằm hướng tới thị trường chung và đồng tiền duy nhất.",{"question":57,"answer":58},"Biến đổi khí hậu đang tác động như thế nào đến khu vực Đông Phi?","Đông Phi là một trong những khu vực chịu tổn thương khí hậu nặng nề nhất thế giới với các đợt hạn hán kéo dài kỷ lục tại vùng Sừng châu Phi, xen kẽ với bão lũ dị thường, đe dọa trực tiếp an ninh lương thực và buộc hàng triệu người phải di cư.",{"id":60,"researcherId":10,"name":61,"imageUrl":62},2633,"Hoài Đặng","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLVXVafUxrnnC_H60UeQdpLE3UgeKGCSesypz_6Vi59B-n9C41A=s96-c",{"id":64,"researcherId":10,"name":65,"imageUrl":66},2889,"Lê Xuân Niên","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLuyWIkhyP2W5E59cKwN7ciI2nbjMGUpXO9rVQquC826ujzkqhU=s96-c",[68,69,70,71,72,73,74,75,76,77],"biến đổi khí hậu","rừng mưa nhiệt đới","động vật hoang dã","bảo tồn thiên nhiên","năng lượng tái tạo","liên minh tiền tệ","nhiệt độ trung bình","năng suất nông nghiệp","phát triển bền vững","phát triển kinh tế",10,true,"PUBLISHED","2025-09-11T08:23:23.269+00:00","2026-09-11T14:11:07.522+00:00","2025-09-11T16:24:15.854+00:00","2026-09-11T14:11:06.572+00:00",206,[87,90,93,96,99,102,105,108,111,114],{"id":88,"title":89,"term":88,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thảm thực vật","Thảm thực vật là gì? Các công bố khoa học về Thảm thực vật",{"id":91,"title":92,"term":91,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"cơ sở vật chất","Cơ sở vật chất là gì? Các công bố khoa học về Cơ sở vật chất",{"id":94,"title":95,"term":94,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"năng lực số","Năng lực số là gì? Các công bố nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":97,"title":98,"term":97,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"làng nghề truyền thống","Làng nghề truyền thống là gì? Các nghiên cứu về Làng nghề truyền thống",{"id":100,"title":101,"term":100,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"giáo dục khởi nghiệp","Giáo dục khởi nghiệp là gì? Nghiên cứu khoa học liên quan",{"id":103,"title":104,"term":103,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"bất bình đẳng xã hội","Bất bình đẳng xã hội là gì? Các bài báo nghiên cứu khoa học",{"id":106,"title":107,"term":106,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"yếu tố địa lý","Yếu tố địa lý là gì? Các công bố khoa học về Yếu tố địa lý",{"id":109,"title":110,"term":109,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"nhà cao tầng","Nhà cao tầng là gì? Các nghiên cứu khoa học về Nhà cao tầng",{"id":112,"title":113,"term":112,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"mỹ latinh","Mỹ latinh là gì? Các nghiên cứu khoa học về Mỹ latinh",{"id":115,"title":116,"term":115,"englishTitle":10,"definition":10,"discipline":10,"disciplineCode":10,"disciplineLabel":10,"disciplineColor":10,"disciplineIcon":10},"thức ăn nhanh","Thức ăn nhanh là gì? Các công bố khoa học về Thức ăn nhanh"]