[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"_public_topic_publications_%C3%A1p%20su%E1%BA%A5t%20%C3%B4xy{\"limit\":5}":3,"_public_topic_byId_%C3%A1p%20su%E1%BA%A5t%20%C3%B4xy":11},{"code":4,"data":5,"meta":10},"SUCCESS",{"latest":6,"mostCited":7,"vietnamFeatured":8,"vietnamLatest":9},[],[],[],[],null,{"code":4,"data":12,"meta":10},{"id":13,"title":14,"description":15,"content":16,"term":13,"englishTitle":17,"synonyms":18,"definition":21,"discipline":22,"references":23,"faqs":77,"createUser":90,"publishUser":94,"keywords":95,"keywordCount":91,"enrichTopicLink":96,"status":97,"createTime":98,"updateTime":99,"publishTime":100,"linkEnrichedTime":10,"publicationScanTime":10,"contentErrorMessage":10,"viewCount":101,"wikidataId":10,"relateTopics":102},"áp suất ôxy","Áp suất ôxy (oxygen partial pressure) là gì?","Áp suất ôxy là áp suất riêng phần của ôxy hòa tan trong máu hoặc khí thở, đóng vai trò quyết định hiệu quả trao đổi khí tại phổi và cung cấp oxy cho tế bào.","\u003Cp>Áp suất ôxy là áp suất riêng phần do các phân tử ôxy tạo ra trong một hỗn hợp khí theo định luật Dalton, hoặc áp lực của lượng ôxy hòa tan trong dung dịch lỏng theo định luật Henry. Trong sinh lý học và y học lâm sàng, áp suất ôxy trong máu động mạch là chỉ số trung tâm phản ánh áp lực của ôxy hòa tan tự do trong huyết tương, là động lực nhiệt động lực học duy nhất thúc đẩy quá trình khuếch tán ôxy qua màng phế nang mao mạch phổi và cung cấp dưỡng khí cho các mô tế bào của cơ thể.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Bản chất vật lý và cơ sở sinh lý học\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Để hiểu rõ áp suất ôxy, cần phân biệt giữa lượng ôxy liên kết hóa học với hemoglobin và lượng ôxy tồn tại ở dạng hòa tan vật lý tự do. Mặc dù phần lớn ôxy trong máu được vận chuyển dưới dạng gắn với phân tử hemoglobin, chỉ có các phân tử ôxy hòa tan tự do mới tạo ra áp suất riêng phần và trực tiếp tham gia vào quá trình khuếch tán qua màng phế nang mao mạch cũng như thành mao mạch mô.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Định luật Dalton và áp suất riêng phần chất khí\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Theo định luật Dalton về áp suất riêng phần, tổng áp suất của một hỗn hợp khí không phản ứng bằng tổng áp suất riêng phần của từng chất khí cấu thành hỗn hợp đó. Áp suất riêng phần của một chất khí tỷ lệ thuận với phần trăm thể tích hoặc phân suất mol của nó trong hỗn hợp khí:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">P_x = P_{total} \\times F_x\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Trong đó \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_x\u003C\u002Fscript> là áp suất riêng phần của chất khí x, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_{total}\u003C\u002Fscript> là tổng áp suất khí quyển, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">F_x\u003C\u002Fscript> là phân suất thể tích của chất khí đó. Tại mực nước biển, áp suất khí quyển tiêu chuẩn là 760 mmHg. Không khí khô ngoài khí quyển chứa khoảng 21% ôxy (tương ứng phân suất ôxy là 0,21), do đó áp suất riêng phần của ôxy trong không khí khô ở mực nước biển được Treacher và Leach (1998) xác định xấp xỉ là 159 mmHg tương đương 21,2 kPa.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Khi không khí đi vào đường dẫn khí của con người, nó được sưởi ấm lên nhiệt độ cơ thể là 37°C và được làm ẩm hoàn toàn bằng hơi nước bão hòa. Ở nhiệt độ 37°C, áp suất hơi nước bão hòa là 47 mmHg tương đương 6,3 kPa. Sự hiện diện của hơi nước làm loãng các chất khí khác, khiến áp suất riêng phần của ôxy khi hít vào khí quản giảm xuống còn khoảng 150 mmHg tương đương 20 kPa theo công thức:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">P_I O_2 = (P_B - P_{H_2 O}) \\times F_I O_2 = (760 - 47) \\times 0.21 \\approx 150 \\text{ mmHg}\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>với \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_I O_2\u003C\u002Fscript> là áp suất ôxy trong khí thở hít vào tại khí quản, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_B\u003C\u002Fscript> là áp suất khí quyển, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_{H_2 O}\u003C\u002Fscript> là áp suất hơi nước bão hòa ở 37°C, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">F_I O_2\u003C\u002Fscript> là phân suất ôxy hít vào.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Định luật Henry và lượng ôxy hòa tan trong huyết tương\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Khi chất khí tiếp xúc với bề mặt chất lỏng, các phân tử khí sẽ hòa tan vào chất lỏng cho đến khi đạt trạng thái cân bằng động. Định luật Henry quy định rằng nồng độ của chất khí hòa tan trong chất lỏng tỷ lệ thuận với áp suất riêng phần của chất khí đó trên bề mặt chất lỏng:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">C_{d O_2} = \\alpha \\times P O_2\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>với \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">C_{d O_2}\u003C\u002Fscript> là nồng độ ôxy hòa tan, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">\\alpha\u003C\u002Fscript> là hệ số hòa tan của ôxy trong huyết tương, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P O_2\u003C\u002Fscript> là áp suất ôxy. Theo Leach và Treacher (2002), ở nhiệt độ cơ thể 37°C, hệ số hòa tan của ôxy trong huyết tương là 0,0031 mL ôxy trên 100 mL máu cho mỗi 1 mmHg áp suất ôxy. Như vậy, ở một người có áp suất ôxy máu động mạch là 100 mmHg, lượng ôxy hòa tan trong 100 mL máu đạt khoảng 0,31 mL. Lượng ôxy hòa tan này chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng lượng ôxy nhưng đóng vai trò quyết định thiết lập građien khuếch tán vào mô.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Thác ôxy và quá trình vận chuyển trong cơ thể\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Ôxy di chuyển từ môi trường khí quyển vào sâu trong các bào quan ty thể theo một dải dốc áp suất giảm dần liên tục, được gọi là \"thác ôxy\" (oxygen cascade). Treacher và Leach (1998) đã mô tả chi tiết từng chặng suy giảm áp suất này qua hệ thống tuần hoàn và hô hấp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctable>\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Vị trí giải phẫu\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Áp suất ôxy xấp xỉ (mmHg)\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Áp suất ôxy xấp xỉ (kPa)\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Đặc điểm sinh lý\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Khí quyển khô (mực nước biển)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>159\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>21,2\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phân suất ôxy 21% trong tổng áp suất khí quyển 760 mmHg\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Khí quản (làm ẩm ở 37°C)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>150\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>20\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Bị pha loãng bởi áp suất hơi nước bão hòa 47 mmHg\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Khí phế nang\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>100\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>13,3\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Pha trộn liên tục với khí cặn và khí carbon dioxide từ máu mao mạch\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Máu động mạch hệ thống\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>80–100\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>11–13\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Pha trộn tĩnh mạch giải phẫu sinh lý và bất tương xứng thông khí tưới máu\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Mao mạch hệ thống\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>40–50\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>—\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Khuếch tán liên tục ôxy vào dịch kẽ và tế bào mô\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Máu tĩnh mạch trộn\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>40\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>5,3\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Máu từ tâm thất phải trước khi tái oxy hóa tại phổi\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Ty thể tế bào\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>1–3\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>0,13–0,4\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Áp suất tối thiểu để duy trì chuỗi hô hấp tạo ATP\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Cp>Tại phế nang, áp suất ôxy giảm xuống còn khoảng 100 mmHg do không khí hít vào liên tục tiếp xúc với carbon dioxide khuếch tán ra từ máu mao mạch phổi và bị hòa loãng trong dung tích cặn chức năng. Khi máu đi qua mao mạch phổi, ôxy khuếch tán từ phế nang vào máu động mạch. Máu rời phổi vào tuần hoàn hệ thống có áp suất ôxy động mạch dao động từ 80–100 mmHg ở người trưởng thành khỏe mạnh thở khí phòng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Tại mô đích, quá trình chuyển hóa tiêu thụ ôxy khiến áp suất ôxy nội bào giảm xuống rất thấp. Leach và Treacher (1998) chỉ rõ áp suất ôxy tại ty thể cần thiết để duy trì quá trình phosphoryl oxy hóa tạo ATP chỉ cần từ 0,13–0,4 kPa (tương đương 1–3 mmHg). Chênh lệch áp suất giữa mao mạch và tế bào thúc đẩy ôxy rời khỏi huyết tương và khuếch tán vào dịch kẽ. Máu rời mô trở về tim phải dưới dạng máu tĩnh mạch trộn có áp suất ôxy bình thường khoảng 40 mmHg tương đương khoảng 5,3 kPa theo Leach và Treacher (2002).\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Phương trình khí phế nang và độ chênh A-a\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Áp suất ôxy trong phế nang không thể đo trực tiếp bằng các thủ thuật lâm sàng thông thường mà phải được ước tính thông qua phương trình khí phế nang. Cruickshank và Hirschauer (2004) đã tổng kết dạng chuẩn của phương trình này như sau:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">P_A O_2 = (P_B - P_{H_2 O}) \\times F_I O_2 - \\frac{P_a C O_2}{R}\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Trong công thức trên, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_A O_2\u003C\u002Fscript> là áp suất ôxy phế nang, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_B\u003C\u002Fscript> là áp suất khí quyển, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_{H_2 O}\u003C\u002Fscript> là áp suất hơi nước bão hòa (47 mmHg ở 37°C), \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">F_I O_2\u003C\u002Fscript> là phân suất ôxy trong khí hít vào, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_a C O_2\u003C\u002Fscript> là áp suất riêng phần carbon dioxide trong máu động mạch, và \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">R\u003C\u002Fscript> là thương số trao đổi hô hấp, thường lấy giá trị sinh lý là 0,8 khi cơ thể ở chế độ dinh dưỡng cân bằng.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Khi thở khí phòng ở mực nước biển với \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_a C O_2\u003C\u002Fscript> bình thường là 40 mmHg, phương trình tính toán cho kết quả:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">P_A O_2 = (760 - 47) \\times 0.21 - \\frac{40}{0.8} \\approx 100 \\text{ mmHg}\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Hiệu số giữa áp suất ôxy phế nang tính toán được và áp suất ôxy động mạch đo được trên máy khí máu được gọi là độ chênh phân áp ôxy phế nang động mạch, ký hiệu là \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P(A-a)O_2\u003C\u002Fscript>:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">P(A-a)O_2 = P_A O_2 - P_a O_2\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Cruickshank và Hirschauer (2004) chỉ ra rằng ở người trẻ tuổi khỏe mạnh thở khí phòng, độ chênh \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P(A-a)O_2\u003C\u002Fscript> bình thường dao động trong khoảng 5–15 mmHg. Giá trị này phản ánh sự tồn tại của dòng shunt sinh lý giải phẫu cũng như sự bất tương xứng thông khí tưới máu sinh lý nhẹ ở các vùng phổi khác nhau.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Mối quan hệ giữa áp suất ôxy và độ bão hòa hemoglobin\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Trong hồng cầu, mỗi phân tử hemoglobin có bốn vị trí gắn kết thuận nghịch với bốn phân tử ôxy. Mối liên hệ giữa áp suất ôxy hòa tan và tỷ lệ các vị trí gắn kết được lấp đầy tạo nên đường cong phân ly ôxy hemoglobin.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Đặc tính của đường cong phân ly\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Đường cong phân ly ôxy hemoglobin có dạng hình chữ S đặc trưng, phản ánh hiện tượng hợp tác dương: khi một phân tử ôxy gắn vào một tiểu đơn vị heme, cấu trúc không gian của hemoglobin biến đổi từ trạng thái căng sang trạng thái giãn, làm tăng ái lực gắn kết của các tiểu đơn vị còn lại với ôxy tiếp theo.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Collins và cộng sự (2015) nêu rõ giá trị \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_{50}\u003C\u002Fscript> là thước đo chuẩn mực cho ái lực của hemoglobin với ôxy, được định nghĩa là áp suất ôxy mà tại đó 50% số vị trí gắn trên hemoglobin được bão hòa. Ở máu người trưởng thành bình thường trong điều kiện sinh lý chuẩn (nhiệt độ 37°C, pH máu 7,40), giá trị \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_{50}\u003C\u002Fscript> xấp xỉ khoảng 26 mmHg tương đương 3,5 kPa.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Đường cong dạng chữ S mang lại hai đặc tính sinh lý quan trọng:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Vùng bình nguyên ở áp suất cao (80–100 mmHg):\u003C\u002Fstrong> Đảm bảo độ bão hòa hemoglobin duy trì ở mức cao (>95%) ngay cả khi áp suất ôxy phế nang bị giảm nhẹ do thay đổi độ cao hoặc bệnh lý thông khí nhẹ.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Vùng dốc đứng ở áp suất thấp (dưới 60 mmHg):\u003C\u002Fstrong> Cho phép hemoglobin giải phóng nhanh chóng một lượng lớn ôxy khi áp suất ôxy tại dịch mô giảm, giúp cung cấp dưỡng khí kịp thời cho tế bào hoạt động chuyển hóa.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch3>Các yếu tố làm chuyển dịch đường cong\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Đường cong phân ly không cố định mà dịch chuyển linh hoạt tùy thuộc vào môi trường hóa sinh của máu nhằm đáp ứng nhu cầu mô:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Dịch chuyển sang phải (giảm ái lực, tăng giải phóng ôxy cho mô):\u003C\u002Fstrong> Xảy ra khi tăng nồng độ ion hydro (giảm pH, toan hóa máu), tăng áp suất riêng phần carbon dioxide (hiệu ứng Bohr), tăng nhiệt độ cơ thể, hoặc tăng nồng độ 2,3-diphosphoglycerate trong hồng cầu.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Dịch chuyển sang trái (tăng ái lực, giữ chặt ôxy):\u003C\u002Fstrong> Xảy ra khi giảm nồng độ ion hydro (tăng pH, kiềm hóa máu), giảm áp suất carbon dioxide, hạ thân nhiệt, hoặc giảm 2,3-diphosphoglycerate. Ngoài ra, sự hiện diện của carboxyhemoglobin hoặc methemoglobin cũng kéo lệch đường cong sang trái và cản trở việc giải phóng ôxy vào mô.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Ch3>Công thức tính tổng lượng ôxy trong máu động mạch\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Tổng hàm lượng ôxy trong máu động mạch, ký hiệu là \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">C_a O_2\u003C\u002Fscript>, bao gồm cả lượng ôxy gắn hemoglobin và lượng ôxy hòa tan. Leach và Treacher (2002) nêu công thức tính toán tiêu chuẩn như sau:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cscript type=\"math\u002Ftex; mode=display\">C_a O_2 = (1.34 \\times [Hb] \\times S_a O_2) + (0.0031 \\times P_a O_2)\u003C\u002Fscript>\n\n\u003Cp>Trong phương trình trên, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">[Hb]\u003C\u002Fscript> là nồng độ hemoglobin tính bằng gam trên decilit, \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">S_a O_2\u003C\u002Fscript> là độ bão hòa ôxy máu động mạch biểu diễn dưới dạng số thập phân từ 0 đến 1, hằng số 1,34 mL\u002Fg là hệ số Hüfner thể hiện thể tích ôxy gắn tối đa với mỗi gam hemoglobin khi bão hòa, và 0,0031 mL\u002FdL\u002FmmHg là hệ số hòa tan của ôxy trong huyết tương. Công thức này làm sáng tỏ rằng mặc dù áp suất ôxy trực tiếp quyết định khả năng khuếch tán và độ bão hòa ôxy, khối lượng ôxy thực tế chuyên chở lại phụ thuộc áp đảo vào lượng hemoglobin trong hệ tuần hoàn.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Ý nghĩa lâm sàng và ứng dụng trong chẩn đoán\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Phân tích áp suất ôxy qua xét nghiệm khí máu động mạch là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán các rối loạn hô hấp, phân độ suy hô hấp và hướng dẫn điều trị can thiệp oxy liệu pháp.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Chẩn đoán suy hô hấp giảm ôxy máu\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Trong sinh lý học và thực hành hồi sức cấp cứu (Leach và Treacher, 1998), suy hô hấp giảm ôxy máu (suy hô hấp loại 1) được định nghĩa kinh điển khi áp suất ôxy máu động mạch giảm xuống dưới 60 mmHg (tương đương 8 kPa) khi người bệnh thở khí phòng ở mực nước biển. Mốc 60 mmHg tương ứng với điểm uốn của đường cong phân ly, nơi độ bão hòa ôxy máu động mạch bắt đầu rơi xuống dưới mức 90%. Dưới ngưỡng này, một sự suy giảm nhỏ của áp suất ôxy sẽ dẫn đến sụt giảm nghiêm trọng độ bão hòa và tổng lượng ôxy trong máu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Chỉ số PaO2\u002FFiO2 và hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Trong các trường hợp bệnh nhân đang được hỗ trợ hô hấp, tỷ lệ giữa áp suất ôxy động mạch và phân suất ôxy hít vào, được gọi là chỉ số P\u002FF (\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_a O_2 \u002F F_I O_2\u003C\u002Fscript>), được sử dụng làm thước đo chuẩn hóa mức độ tổn thương màng phế nang mao mạch.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Nghiên cứu của Đào Xuân Cơ và cộng sự (2026) tại Bệnh viện Bạch Mai trên 41 bệnh nhân ARDS trong giai đoạn 2024–2025 đã áp dụng tiêu chuẩn đồng thuận Berlin (với điều kiện bắt buộc kèm áp lực dương cuối kỳ thở ra PEEP hoặc CPAP tối thiểu từ 5 cmH2O trở lên):\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>ARDS mức độ nhẹ:\u003C\u002Fstrong> Chỉ số P\u002FF nằm trong khoảng từ trên 200 mmHg đến 300 mmHg.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>ARDS mức độ trung bình:\u003C\u002Fstrong> Chỉ số P\u002FF nằm trong khoảng từ trên 100 mmHg đến 200 mmHg.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>ARDS mức độ nặng:\u003C\u002Fstrong> Chỉ số P\u002FF giảm xuống bằng hoặc dưới 100 mmHg.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Nghiên cứu của Đào Xuân Cơ và cộng sự (2026) ghi nhận rằng mặc dù các chỉ số oxy hóa máu phản ánh trực tiếp mức độ suy giảm trao đổi khí tại thời điểm khảo sát, các thang điểm đánh giá mức độ nặng toàn thân và suy đa tạng như APACHE II có giá trị dự báo nguy cơ tử vong chính xác và toàn diện hơn so với việc chỉ dựa đơn thuần vào chỉ số oxy hóa máu đơn lẻ.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch3>Nguyên tắc điều trị oxy và dải đích bão hòa\u003C\u002Fh3>\n\n\u003Cp>Ôxy y tế được xem là một loại thuốc có chỉ định, liều lượng và tác dụng phụ nghiêm ngặt. Hướng dẫn của Hiệp hội Lồng ngực Anh (O'Driscoll và cs., 2017) khuyến cáo việc quản lý oxy liệu pháp cần căn cứ vào tình trạng lâm sàng và nguy cơ ứ trệ carbon dioxide:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Bệnh nhân cấp tính không có nguy cơ tăng CO2 máu:\u003C\u002Fstrong> Mục tiêu điều trị là duy trì độ bão hòa ôxy máu (\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">S_p O_2\u003C\u002Fscript>) trong khoảng 94–98%.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Bệnh nhân có nguy cơ suy hô hấp tăng CO2 máu:\u003C\u002Fstrong> Điển hình là người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), béo phì giảm thông khí hoặc bệnh lý thần kinh cơ, mục tiêu điều trị thận trọng hơn, duy trì \u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">S_p O_2\u003C\u002Fscript> trong dải 88–92% để tránh ức chế trung tâm hô hấp và làm nặng thêm tình trạng toan hô hấp.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Việc cung cấp ôxy nồng độ quá cao không kiểm soát có thể gây tăng oxy máu quá mức, dẫn đến các nguy cơ sinh lý bất lợi như co thắt mạch máu não, co mạch vành và xẹp phổi do hấp thu.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>So sánh áp suất ôxy với các chỉ số ôxy hóa liên quan\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Trên lâm sàng, có nhiều chỉ số khác nhau được sử dụng song song để đánh giá tình trạng oxy hóa của cơ thể. Bảng dưới đây so sánh các đặc tính cốt lõi giữa áp suất ôxy và các thông số phổ biến khác:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ctable>\n  \u003Cthead>\n    \u003Ctr>\n      \u003Cth>Chỉ số\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ký hiệu\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Bản chất đo lường\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Đơn vị đo\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Phương pháp xác định\u003C\u002Fth>\n      \u003Cth>Ưu điểm và giới hạn chính\u003C\u002Fth>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Fthead>\n  \u003Ctbody>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Áp suất ôxy động mạch\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">P_a O_2\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Áp suất riêng phần của ôxy hòa tan tự do trong huyết tương\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>mmHg hoặc kPa\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Xét nghiệm khí máu động mạch xâm lấn\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phản ánh chính xác hiệu quả trao đổi khí tại phổi; không phản ánh số lượng hồng cầu\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Độ bão hòa ôxy động mạch\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">S_a O_2\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tỷ lệ phần trăm các vị trí gắn trên hemoglobin mang ôxy\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phần trăm (%)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Đo bằng máy phân tích khí máu\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phản ánh độ bão hòa hemoglobin (khác với ái lực được đo bằng P50); không phát hiện sớm giảm oxy khi áp suất trên 100 mmHg\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Độ bão hòa ôxy qua da\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">S_p O_2\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Ước tính độ bão hòa ôxy dựa trên độ hấp thụ quang học của mạch đập\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Phần trăm (%)\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Máy đo nồng độ oxy kẹp đầu ngón tay không xâm lấn\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Theo dõi liên tục, nhanh chóng; dễ sai lệch do tưới máu kém, cử động, ngộ độc CO\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n    \u003Ctr>\n      \u003Ctd>Tổng hàm lượng ôxy\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>\u003Cscript type=\"math\u002Ftex\">C_a O_2\u003C\u002Fscript>\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tổng thể tích ôxy (cả hòa tan và gắn kết) trong một thể tích máu\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>mL O2 \u002F 100 mL máu\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Tính toán phối hợp từ hemoglobin, áp suất và độ bão hòa\u003C\u002Ftd>\n      \u003Ctd>Thước đo toàn diện nhất về khả năng mang oxy của máu; phức tạp, không đo trực tiếp\u003C\u002Ftd>\n    \u003C\u002Ftr>\n  \u003C\u002Ftbody>\n\u003C\u002Ftable>\n\n\u003Ch2>Hạn chế kỹ thuật và các yếu tố gây nhiễu khi đo lường\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Đo lường áp suất ôxy trong máu động mạch đòi hỏi quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt từ khâu lấy mẫu, bảo quản đến phân tích. Một số sai sót kỹ thuật phổ biến có thể làm sai lệch kết quả phân tích:\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cul>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Dính bọt khí trong bơm tiêm:\u003C\u002Fstrong> Khí phòng có áp suất ôxy khoảng 150 mmHg. Nếu mẫu máu có bọt khí mà không được đẩy ra ngay, ôxy từ bọt khí sẽ khuếch tán vào máu và làm tăng giả tạo áp suất ôxy của mẫu, đặc biệt ở bệnh nhân bị giảm oxy máu nặng.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Chậm trễ trong quá trình vận chuyển:\u003C\u002Fstrong> Bạch cầu và hồng cầu trong mẫu máu tiếp tục tiêu thụ ôxy qua quá trình chuyển hóa tế bào. Nếu mẫu không được phân tích ngay hoặc không được bảo quản lạnh đúng cách, áp suất ôxy đo được sẽ thấp hơn thực tế.\u003C\u002Fli>\n  \u003Cli>\u003Cstrong>Nhiệt độ cơ thể của bệnh nhân:\u003C\u002Fstrong> Các máy phân tích khí máu thông thường đo lường ở nhiệt độ chuẩn 37°C. Nếu bệnh nhân bị hạ thân nhiệt nghiêm trọng hoặc sốt cao, độ hòa tan của khí và ái lực của hemoglobin thay đổi, đòi hỏi máy phải hiệu chỉnh kết quả theo nhiệt độ thực tế của người bệnh.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\n\u003Cp>Bên cạnh đó, cần phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm: \"giảm ôxy máu\" (hypoxemia) và \"thiếu ôxy mô\" (hypoxia). Leach và Treacher (1998) đã làm rõ rằng giảm ôxy máu đề cập đến tình trạng áp suất ôxy trong máu động mạch thấp dưới mức bình thường. Trong khi đó, thiếu ôxy mô xảy ra khi tế bào không nhận đủ ôxy để duy trì chuỗi hô hấp ty thể, có thể do nhiều nguyên nhân khác ngoài giảm ôxy máu, bao gồm thiếu máu nặng (thiếu ôxy do thiếu máu), suy tuần hoàn gây giảm tưới máu (thiếu ôxy do ứ trệ), hoặc ngộ độc cyanide ức chế enzym cytochrome c oxidase (thiếu ôxy do nhiễm độc tế bào).\u003C\u002Fp>\n\n\u003Ch2>Hướng nghiên cứu và phát triển\u003C\u002Fh2>\n\n\u003Cp>Kỹ thuật theo dõi áp suất ôxy đang chứng kiến nhiều bước tiến vượt bậc nhằm khắc phục nhược điểm xâm lấn và ngắt quãng của xét nghiệm khí máu truyền thống. Các hướng tiếp cận hiện đại tập trung vào việc phát triển cảm biến huỳnh quang quang học có khả năng đo lường liên tục áp suất ôxy trong lòng mạch hoặc qua mô.\u003C\u002Fp>\n\n\u003Cp>Song song đó, việc nghiên cứu áp suất ôxy cục bộ tại giường mao mạch mô thông qua kỹ thuật đo phân áp ôxy qua da và chụp ảnh phổ tán xạ cận hồng ngoại đang mở ra khả năng đánh giá trực tiếp tình trạng cung cấp và tiêu thụ dưỡng khí tại các cơ quan quan trọng như não, thận và cơ vân trong phẫu thuật tim mạch và hồi sức sốc nhiễm khuẩn.\u003C\u002Fp>\n","oxygen partial pressure",[19,20],"áp suất riêng phần oxy","phân áp oxy","Áp suất ôxy là áp suất riêng phần do các phân tử ôxy tạo ra trong một hỗn hợp khí theo định luật Dalton, hoặc áp lực của lượng ôxy hòa tan trong dung dịch lỏng theo định luật Henry.","MEDICAL_HEALTH_SCIENCES",[24,32,38,46,54,61,69],{"citationText":25,"title":26,"authors":27,"source":28,"year":29,"doi":30,"url":31},"Treacher, D. F., & Leach, R. M. (1998). Oxygen transport—1. Basic principles. BMJ, 317(7168), 1302–1306.","Oxygen transport—1. Basic principles","Treacher, D. F., & Leach, R. M.","BMJ",1998,"10.1136\u002Fbmj.317.7168.1302","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1136\u002Fbmj.317.7168.1302",{"citationText":33,"title":34,"authors":35,"source":28,"year":29,"doi":36,"url":37},"Leach, R. M., & Treacher, D. F. (1998). Oxygen transport—2. Tissue hypoxia. BMJ, 317(7169), 1370–1373.","Oxygen transport2. Tissue hypoxia","Leach, R. M., & Treacher, D. F.","10.1136\u002Fbmj.317.7169.1370","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1136\u002Fbmj.317.7169.1370",{"citationText":39,"title":40,"authors":41,"source":42,"year":43,"doi":44,"url":45},"Cruickshank, S., & Hirschauer, N. (2004). The alveolar gas equation. Continuing Education in Anaesthesia Critical Care & Pain, 4(1), 24–27.","The alveolar gas equation","Cruickshank, S., & Hirschauer, N.","Continuing Education in Anaesthesia Critical Care & Pain",2004,"10.1093\u002Fbjaceaccp\u002Fmkh008","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1093\u002Fbjaceaccp\u002Fmkh008",{"citationText":47,"title":48,"authors":49,"source":50,"year":51,"doi":52,"url":53},"Collins, J. A., Rudenski, A., Gibson, J., Howard, L., & O'Driscoll, B. R. (2015). Relating oxygen partial pressure, saturation and content: the haemoglobin–oxygen dissociation curve. Breathe, 11(3), 194–201.","Relating oxygen partial pressure, saturation and content: the haemoglobin–oxygen dissociation curve","Collins, J. A., Rudenski, A., Gibson, J., Howard, L., & O'Driscoll, B. R.","Breathe",2015,"10.1183\u002F20734735.001415","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1183\u002F20734735.001415",{"citationText":55,"title":56,"authors":35,"source":57,"year":58,"doi":59,"url":60},"Leach, R. M., & Treacher, D. F. (2002). The pulmonary physician in critical care 2: Oxygen delivery and consumption in the critically ill. Thorax, 57(2), 170–177.","The pulmonary physician in critical care 2: Oxygen delivery and consumption in the critically ill","Thorax",2002,"10.1136\u002Fthorax.57.2.170","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1136\u002Fthorax.57.2.170",{"citationText":62,"title":63,"authors":64,"source":65,"year":66,"doi":67,"url":68},"O'Driscoll, B. R., Howard, L. S., Earis, J., & Mak, V. (2017). British Thoracic Society Guideline for oxygen use in adults in healthcare and emergency settings. BMJ Open Respiratory Research, 4(1), e000170.","British Thoracic Society Guideline for oxygen use in adults in healthcare and emergency settings","O'Driscoll, B. R., Howard, L. S., Earis, J., & Mak, V.","BMJ Open Respiratory Research",2017,"10.1136\u002Fbmjresp-2016-000170","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.1136\u002Fbmjresp-2016-000170",{"citationText":70,"title":71,"authors":72,"source":73,"year":74,"doi":75,"url":76},"Đào Xuân Cơ, Nguyễn Hồng Sơn, Nguyễn Hải Hoàng, Vũ Tưởng Lân, & Lương Quốc Chính (2026). Phân tích mối liên quan của chỉ số PaO2 và tỷ lệ P\u002FF với tiên lượng ở bệnh nhân suy hô hấp cấp tiến triển tại Bệnh viện Bạch Mai. Tạp chí Y học Việt Nam, 561(2), 18271.","PHÂN TÍCH MỐI LIÊN QUAN CỦA CHỈ SỐ PaO2 VÀ TỶ LỆ P\u002FF  VỚI TIÊN LƯỢNG Ở BỆNH NHÂN SUY HÔ HẤP CẤP TIẾN TRIỂN  TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI","Đào Xuân Cơ, Nguyễn Hồng Sơn, Nguyễn Hải Hoàng, Vũ Tưởng Lân, & Lương Quốc Chính","Tạp chí Y học Việt Nam",2026,"10.51298\u002Fvmj.v561i2.18271","https:\u002F\u002Fdoi.org\u002F10.51298\u002Fvmj.v561i2.18271",[78,81,84,87],{"question":79,"answer":80},"Áp suất ôxy bình thường trong máu động mạch là bao nhiêu?","Ở người trưởng thành khỏe mạnh thở khí phòng ở mực nước biển, áp suất ôxy trong máu động mạch (PaO2) bình thường dao động từ 80 đến 100 mmHg (khoảng 11 đến 13 kPa). Chỉ số này có xu hướng giảm nhẹ theo độ tuổi do sự suy giảm sinh lý tự nhiên của chức năng thông khí phổi.",{"question":82,"answer":83},"Áp suất ôxy khác gì so với độ bão hòa ôxy máu?","Áp suất ôxy phản ánh lượng ôxy hòa tan vật lý tự do trong huyết tương và là động lực khuếch tán qua màng tế bào. Trong khi đó, độ bão hòa ôxy (SaO2 hoặc SpO2) thể hiện tỷ lệ phần trăm các vị trí gắn trên phân tử hemoglobin đang mang ôxy, phản ánh khối lượng ôxy chủ yếu được máu vận chuyển.",{"question":85,"answer":86},"Khi nào được chẩn đoán là suy hô hấp giảm ôxy máu?","Trong sinh lý học hô hấp lâm sàng, suy hô hấp giảm ôxy máu được xác định khi áp suất ôxy máu động mạch giảm xuống dưới 60 mmHg (khoảng 8 kPa) khi người bệnh thở khí phòng. Mức áp suất này tương ứng với điểm uốn của đường cong phân ly nơi độ bão hòa ôxy bắt đầu giảm nhanh dưới 90%.",{"question":88,"answer":89},"Chỉ số PaO2\u002FFiO2 có ý nghĩa gì trong chẩn đoán ARDS?","Chỉ số PaO2\u002FFiO2 (tỷ lệ P\u002FF) là thước đo chuẩn hóa mức độ tổn thương trao đổi khí ở bệnh nhân đang thở oxy hoặc thở máy. Theo tiêu chuẩn Berlin với PEEP tối thiểu từ 5 cmH2O trở lên, tỷ lệ P\u002FF từ 201 đến 300 mmHg là ARDS nhẹ, từ 101 đến 200 mmHg là mức độ trung bình, và từ 100 mmHg trở xuống được xếp vào mức độ nặng.",{"id":91,"researcherId":10,"name":92,"imageUrl":93},1,"Nguyễn Ngọc Sơn","https:\u002F\u002Flh3.googleusercontent.com\u002Fa\u002FACg8ocLGfGsF1nYQqYK5BasTLhNu1dBrBXg2fcEgBNPXJ0p2gqLQnO7i=s96-c",{"id":91,"researcherId":10,"name":92,"imageUrl":93},[13],false,"PUBLISHED","2025-12-01T11:20:52.566+00:00","2026-09-28T13:34:26.378+00:00","2026-09-28T13:34:26.350+00:00",0,[103,112,117,123,128,134,139,145,151,156],{"id":104,"title":105,"term":104,"englishTitle":106,"definition":107,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"tỷ lệ hiện mắc","Tỷ lệ hiện mắc là gì? Các bài nghiên cứu khoa học liên quan","prevalence","Tỷ lệ hiện mắc là thước đo dịch tễ học phản ánh tỷ lệ cá thể trong một quần thể xác định đang mang một bệnh hoặc tình trạng sức khỏe cụ thể tại một thời điểm hoặc trong một khoảng thời gian nhất định.","medical-health-sciences","Khoa học y - dược","#D6336C","stethoscope",{"id":113,"title":114,"term":113,"englishTitle":115,"definition":116,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"cao chiết","Cao chiết là gì? Phân loại, quy trình và tiêu chuẩn","botanical extract","Cao chiết là chế phẩm đậm đặc thu được bằng cách chiết xuất hoạt chất sinh học từ nguyên liệu tự nhiên bằng dung môi thích hợp, sau đó loại bỏ bã và bốc hơi một phần hoặc toàn bộ dung môi để đạt thể chất quy định.",{"id":118,"title":119,"term":120,"englishTitle":121,"definition":122,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"dass 21","DASS-21 là gì? Cấu trúc, cách tính điểm và ý nghĩa sàng lọc","DASS-21","Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items","DASS-21 (Depression Anxiety Stress Scales - 21 Items) là thang đo tự báo cáo gồm 21 câu hỏi trắc lượng tâm lý, được sử dụng để sàng lọc và đánh giá mức độ nghiêm trọng của ba trạng thái cảm xúc tiêu cực: trầm cảm, lo âu và căng thẳng.",{"id":124,"title":125,"term":124,"englishTitle":126,"definition":127,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"brca1","BRCA1 là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","BRCA1 DNA repair associated","BRCA1 là gen ức chế khối u nằm trên nhiễm sắc thể 17q21 của người, mã hóa một protein nhân có vai trò duy trì tính toàn vẹn của bộ gen thông qua cơ chế sửa chữa đứt gãy sợi đôi DNA bằng tái tổ hợp tương đồng.",{"id":129,"title":130,"term":131,"englishTitle":132,"definition":133,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"pi rads","PI-RADS là gì? Thang điểm đánh giá MRI tuyến tiền liệt","PI-RADS","Prostate Imaging Reporting and Data System","PI-RADS là hệ thống chuẩn hóa quốc tế phân tầng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt có ý nghĩa lâm sàng dựa trên hình ảnh chụp cộng hưởng từ đa thông số (mpMRI).",{"id":135,"title":136,"term":135,"englishTitle":137,"definition":138,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"tình trạng sức khỏe","Tình trạng sức khỏe là gì? Định nghĩa WHO, thang đo SF-36 và các chỉ số","Health Status","Tình trạng sức khỏe là trạng thái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội của một cá nhân hay quần thể theo định nghĩa WHO, được đo lường qua các thang đo chức năng như SF-36 và các chỉ số dịch tễ học.",{"id":140,"title":141,"term":142,"englishTitle":143,"definition":144,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"bệnh hbh","Bệnh HbH là gì? Các nghiên cứu khoa học về Bệnh HbH","Bệnh HbH","Hemoglobin H disease","Bệnh HbH (bệnh Hemoglobin H) là một thể bệnh alpha-thalassemia mức độ trung gian do mất chức năng 3 trong số 4 gen alpha-globin, dẫn đến sự thiếu hụt nghiêm trọng chuỗi alpha-globin và làm dư thừa các chuỗi beta tự do kết tụ thành tetramer beta-4 không bền vững (Hemoglobin H), gây thiếu máu tán huyết mạn tính.",{"id":146,"title":147,"term":148,"englishTitle":149,"definition":150,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"mô sẹo","Mô sẹo là gì? Quá trình hình thành, phân loại và điều trị","Mô sẹo","scar tissue","Mô sẹo là vùng mô liên kết sợi giàu collagen hình thành trong quá trình tự làm lành sau tổn thương mô hoặc phẫu thuật để thay thế mô bình thường.",{"id":152,"title":153,"term":152,"englishTitle":154,"definition":155,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"báo cáo ca bệnh","Báo cáo ca bệnh là gì? Các nghiên cứu khoa học liên quan","case report","Báo cáo ca bệnh (case report) là một ấn phẩm y học mô tả chi tiết và có hệ thống về triệu chứng, chẩn đoán, điều trị và diễn tiến bất thường hoặc hiếm gặp của một bệnh nhân đơn lẻ trong thực hành lâm sàng.",{"id":157,"title":158,"term":157,"englishTitle":159,"definition":160,"discipline":22,"disciplineCode":108,"disciplineLabel":109,"disciplineColor":110,"disciplineIcon":111},"adrenalin","Adrenalin là gì? Công thức, cơ chế tác dụng và ứng dụng cấp cứu sinh tử","adrenaline","Adrenalin (epinephrine) là hormone và chất dẫn truyền thần kinh nhóm catecholamine do tủy thượng thận tiết ra, giữ vai trò thuốc cấp cứu đầu tay trong sốc phản vệ và hồi sinh tim phổi."]